Bé 7 tuổi nguy kịch do cúm A gây viêm cơ tim tối cấp

Ngày 28/10, PGS.TS.BS Phạm Văn Quang, Trưởng khoa Hồi sức tích cực chống độc, Bệnh viện Nhi Đồng 1 (TPHCM), cho biết đơn vị vừa điều trị thành công một trường hợp bệnh nhi 7 tuổi nguy kịch do nhiễm cúm A nặng, gây phù phổi cấp và viêm cơ tim tối cấp.

Kích hoạt báo động đỏ, huy động ECMO cứu sống bệnh nhi

Bệnh nhi là bé P.T.D.A. (7 tuổi, ngụ TP Cần Thơ), được bệnh viện địa phương chuyển đến Bệnh viện Nhi đồng 1 lúc 17h ngày 12/10, với chẩn đoán sốc nhiễm trùng, viêm phổi nặng và viêm cơ tim tối cấp.

Theo bệnh sử, bé khởi phát bệnh khoảng một ngày trước khi nhập viện với các triệu chứng ho khan, sổ mũi, sốt cao liên tục, đáp ứng kém với thuốc hạ sốt. Sáng hôm sau, trẻ tiếp tục sốt cao, mệt mỏi, khó thở nên được gia đình đưa đến bệnh viện địa phương.

Thời điểm nhập viện, bé đã tím tái, trụy tim mạch. Các bác sĩ nhanh chóng hỗ trợ hô hấp, đặt nội khí quản giúp thở, sử dụng kháng sinh, truyền thuốc vận mạch và hội chẩn khẩn trước khi chuyển bệnh nhi đến Bệnh viện Nhi đồng 1.

Khi nhập khoa Cấp cứu, bé trong tình trạng hôn mê, môi tái, trụy tim mạch, sốc tim. Các bác sĩ xác định trẻ bị phù phổi cấp, sốc tim và viêm cơ tim tối cấp, lập tức triển khai các biện pháp hồi sức, hỗ trợ hô hấp, sử dụng thuốc vận mạch để duy trì huyết động rồi chuyển ngay đến khoa Hồi sức tích cực.

Tuy nhiên, tình trạng bệnh nhi không cải thiện. Trẻ suy hô hấp nặng, chức năng co bóp cơ tim suy giảm nghiêm trọng, tim hoạt động rất yếu, khiến tuần hoàn mất ổn định và có nguy cơ ngừng tim.

Trước tình trạng nguy kịch của trẻ, báo động đỏ được kích hoạt. Các bác sĩ khoa Hồi sức tích cực nhanh chóng được huy động, chạy đua với thời gian chuẩn bị dụng cụ, triển khai kỹ thuật ECMO (tim phổi nhân tạo) nhằm duy trì sự sống cho bệnh nhi.

Hệ thống ECMO nhanh chóng được thiết lập, hỗ trợ hoạt động của tim và phổi trong lúc các cơ quan này suy giảm chức năng nghiêm trọng.

Song song đó, các bác sĩ tiến hành hạ thân nhiệt để bảo vệ não, lọc máu liên tục nhằm ổn định chức năng các cơ quan và điều trị cơn bão cytokine.

Sau khoảng 20 phút được can thiệp tích cực, tình trạng bệnh nhi chuyển biến rõ rệt, da môi hồng hào trở lại sau khi tím tái, trụy tim mạch.

Kết quả xét nghiệm khẩn xác định trẻ nhiễm cúm A nặng. Bệnh nhi được sử dụng thuốc kháng virus ngay sau đó.

Sau gần 12 ngày chạy ECMO với nhiều diễn biến phức tạp, tình trạng hô hấp, tim mạch và chức năng các cơ quan của trẻ dần cải thiện. Sáng 23/10, bệnh nhi được cai ECMO với sự hỗ trợ của các bác sĩ phẫu thuật tim mạch và gây mê. Sau đó, trẻ tiếp tục được cai máy thở. Chức năng hô hấp, tim mạch cùng các cơ quan khác phục hồi.

Cảnh báo biến chứng nguy hiểm của cúm mùa ở trẻ em

Theo BS Quang, hiện đang là mùa cúm, với các tác nhân thường gặp là virus cúm mùa A và B. Phần lớn trường hợp mắc cúm mùa có biểu hiện nhẹ, nhưng một số người bệnh có thể diễn tiến nặng, gây biến chứng nguy hiểm, đe dọa tính mạng.

Các triệu chứng cúm thường khởi phát đột ngột, gồm sốt, ớn lạnh, đau đầu, đau cơ, mệt mỏi, ho khan, đau họng, nghẹt mũi hoặc chảy nước mũi. Ở trẻ em, bệnh có thể kèm theo buồn nôn, nôn hoặc tiêu chảy.

Phần lớn người mắc cúm mùa chỉ sốt trong khoảng 3-5 ngày, trong khi ho có thể kéo dài hơn. Người bệnh thường tự hồi phục. Tuy nhiên, một số trường hợp có thể chuyển nặng, gây viêm phổi nặng, viêm cơ tim cấp, trụy tim mạch hoặc tổn thương các cơ quan khác như gan, thận.

Những biến chứng này có thể khiến người bệnh suy hô hấp, suy tuần hoàn, thậm chí nguy hiểm đến tính mạng nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời.

Bác sĩ khuyến cáo, người mắc cúm cần đến bệnh viện ngay khi xuất hiện các dấu hiệu cảnh báo như khó thở, thở nhanh, thở gắng sức, đau ngực, tím tái hoặc rối loạn tri giác. Những biểu hiện trụy tim mạch như tay chân lạnh, da nổi bông, mạch nhanh nhưng yếu cũng là dấu hiệu nguy hiểm cần được xử trí khẩn cấp.

Đặc biệt, người dân không nên chủ quan khi trẻ sốt cao kéo dài, mệt nhiều hoặc có biểu hiện bất thường sau khi khởi phát triệu chứng cúm.

Bên cạnh đó, người bệnh không được tự ý sử dụng thuốc kháng virus hoặc kháng sinh. Việc dùng thuốc cần tuân theo chỉ định của bác sĩ dựa trên tình trạng lâm sàng và đánh giá chuyên môn. Tự mua thuốc kháng virus hoặc kháng sinh sử dụng không đúng cách có thể gây tác dụng phụ, đồng thời góp phần làm gia tăng tình trạng kháng kháng sinh.

BS.CKI Lê Thị Giao Thi, Hệ thống Nhà thuốc và Tiêm chủng Long Châu, cho biết cúm mùa là bệnh truyền nhiễm đường hô hấp do virus cúm gây ra, có thể xuất hiện quanh năm tại Việt Nam.

Tuy nhiên, số ca mắc có thể gia tăng vào một số thời điểm trong năm, đặc biệt trong giai đoạn giao mùa và mùa đông xuân. Khi thời tiết chuyển lạnh, mọi người thường có xu hướng sinh hoạt trong không gian kín, kém thông thoáng và tiếp xúc gần nhau nhiều hơn, tạo điều kiện thuận lợi cho virus cúm lây lan.

Tiêm vaccine cúm là một trong các biện pháp phòng ngừa bệnh cúm. Ngay cả khi đã tiêm vaccine cúm năm trước, người dân vẫn nên tiêm phòng hằng năm để duy trì hiệu quả bảo vệ, đặc biệt là giảm nguy cơ mắc cúm nặng và các biến chứng nguy hiểm.

Người dân nên chủ động tiêm trước khi bước vào giai đoạn cúm gia tăng, vì cơ thể cần khoảng 2 tuần sau tiêm để hình thành đáp ứng miễn dịch bảo vệ. Tại Việt Nam, cúm có thể lưu hành quanh năm và thời điểm gia tăng có sự khác biệt giữa các vùng miền.

Vì vậy, người dân có thể tiêm vaccine cúm vào bất kỳ thời điểm nào trong năm khi đến lịch tiêm, không nhất thiết phải chờ đến mùa lạnh hoặc khi có dịch mới tiêm.

Điều quan trọng là duy trì thói quen tiêm phòng cúm hằng năm, lựa chọn vaccine phù hợp với độ tuổi và tình trạng sức khỏe theo tư vấn của nhân viên y tế. Chủ động tiêm sớm sẽ giúp cơ thể có sự chuẩn bị tốt hơn trước những đợt cúm gia tăng trong cộng đồng.