Bất lực trước nạn “xé rào” ra quốc lộ

Vô tư đấu nối đường ngang ra QL 1A

Theo số liệu thống kê của Công ty CP Quản lý & Xây dựng đường bộ tỉnh TT-Huế, từ tháng 6/2010 đến nay, tại QL1A đoạn đi qua tỉnh TT-Huế đã có 132 trường hợp vi phạm hành lang an toàn đường bộ (HLATĐB). Hình thức vi phạm chủ yếu là tự ý lấn chiếm, xâm hại HLATĐB và đấu nối trái phép với quốc lộ với quy mô kéo dài từ hàng chục đến hàng trăm mét dọc theo quốc lộ, lộn xộn và không theo một quy chuẩn kỹ thuật nào.

Có đủ loại các đối tượng vi phạm, gồm: cơ sở kinh doanh của nhiều tổ chức, cá nhân như cửa hàng xăng dầu, nhà hàng ăn uống, khu quy hoạch dân cư, trụ sở ủy ban xã, trường học... Họ tự ý lấn chiếm, xâm hại HLATĐB thông qua các đường ngang được xây dựng mới hay mở rộng quy mô đấu nối với quốc lộ sai quy định Nhà nước. Ngoài ra còn có các hàng chục hình thức vi phạm “đa dạng” khác như xây dựng, lắp đặt công trình trong HLATĐB, khoanh vùng, phân lô, đắp đất, san nền đấu nối trực tiếp với quốc lộ.

Nhiều nhất trong việc vi phạm này kéo dài ở tuyến QL1A qua địa bàn huyện Phú Lộc với gần 60km đường bộ. Đây được xem là địa bàn nhức nhối nhất tỉnh TT-Huế về tình trạng lấn chiếm hành lang làm nơi kinh doanh buôn bán, họp chợ trên đường, đấu nối mở đường ngang tùy tiện trái phép ra quốc lộ gây mất an toàn giao thông với hàng chục vụ vi phạm nghiêm trọng. Đồng thời làm gia tăng tai nạn giao thông ở huyện này.

Có mặt tại Km 855+150 ở thôn Lương Phú Quý, xã Lộc Điền (huyện Phú Lộc), cây xăng của Công ty TNHH Lộc Lợi đang trong san nền. Có 5 chiếc xe ben của công ty này thay phiên nhau chở và đổ đất. Thấy chúng tôi đến, biết “có động”, các xe ben này rời khỏi vị trí và chạy ra đường lộ về hướng Bắc. Chúng tôi đi khuất một lúc rồi bất ngờ quay lại, lại thấy 5 chiếc xe ben đang ung dung làm việc.

Đây là công trình được xác định đã vi phạm khi sử dụng hành lang đường bộ để san lấp mặt bằng với hơn 3.000m2, đã bị lập biên bản xử lý phạt 7,5 triệu đồng vào cuối năm 2010. Đến tháng 1/2011, công ty lại cho đấu nối trái phép các đường dẫn ra QL 1A để lấy lối vào cho xe chở đất. Dù đã bị thanh tra đường bộ nhắc nhở, rào taluy ở đường ra nhưng nhưng bị rào chỗ này công ty lại mở chỗ khác. Dù thanh tra đã rào taluy đến 4 lần nhưng doanh nghiệp này vẫn còn nhiều con đường ngang mới toanh khác vừa đấu nối ra QL1A.

Cùng trên địa bàn với doanh nghiệp Lộc Lợi là Xí nghiệp xây dựng Long Phụng, thôn Hòa Mỹ, xã Lộc Sơn cũng tự ý khoanh vùng, phân lô, đắp đất, san nền đấu nối trực tiếp với quốc lộ với diện tích san nền hơn 4.000m2. Doanh nghiệp này đã bị lập biên bản xử lý và được thông báo lên thanh tra đường bộ quản lý chặt chẽ..

Cách đó không xa, ở Km 865+980, con đường nội thị tên 19/5 dẫn vào khu dân cư mới mở được lát nhựa rộng đẹp nằm bên tay phải QL1A thị trấn Phú Lộc thuộc Ban đầu tư Xây dựng huyện Phú Lộc mới làm nhưng chưa có thỏa thuận đấu nối nên vẫn bị chặn lối vào bởi một dãy rào taluy sắt.

Ở Km 867+200, trụ sở mới của ủy ban xã Lộc Trì (huyện Phú Lộc) vừa mới xây dựng xong đã đấu nối một con đường thẳng từ QL1A vào cổng ủy ban dù không được phép mặc dù cách đó chưa đầy 30m bên tay phải, một con đường bê tông dẫn vào thác Nhị Hồ có thể tận dụng làm đường vào cổng ủy ban được. Từ lâu đây đã là một điểm nóng giao thông - thường xuyên kẹt xe vì là nơi giao nhau của các lối đi qua đường sắt, lối vào Nhị Hồ. Theo ý kiến nhiều người dân ở đây, việc tạo thêm một con đường tạm dẫn vào ủy ban xã sẽ làm tăng mật độ xe trong giờ cao điểm, dẫn đến mất an toàn giao thông cục bộ.

Riêng tại xã Lộc Bổn (huyện Phú Lộc), tại Km 844+250, ủy ban xã đã tự ý mở rộng đường mòn đấu nối với quốc lộ dẫn đến khu dân cư đang quy hoạch bên trong. Dù đã nhiều lần được thanh tra đường bộ tỉnh nhắc nhở nhưng cứ đến các đêm cuối tuần, người của dự án khu dân cư lại lén lút đổ dần đất cho rộng thêm đường vào nên không cách gì ngăn chặn được. Đại diện đội thanh tra đường bộ II-06 tỉnh TT-Huế, Tổng cục đường bộ Việt Nam (chịu trách nhiệm quản lý địa bàn huyện Phú Lộc) cho biết: “Dù bên ngành đã hướng dẫn thủ tục làm những bước cần thiết để đấu nối nhưng xã vẫn không thực hiện. Khi làm việc thì xã hứa sẽ hoàn chỉnh những thủ tục nhưng sau đó rồi không thấy nói gì nữa. Ngoài đường nối từ quốc lộ vào, xã còn đấu nối tùy tiện những điểm khác trong khu dân cư nữa”.

Đường nối trái phép vào khu dân cư ở xã Lộc Bổn

Tại Km 34 + 050 ở đường tránh Huế, địa phận thị xã Hương Thủy, đường bên trái vào Khu công nghiệp Phú Bài giai đoạn 4 cũng đấu nối trái phép với con đường đất rộng 30m. Phía bên phải, một đường bằng thảm nhựa rộng 10,5m dẫn vào vào Ban quản lý dự án Khu công nghiệp Phú Bài cũng trong tình trạng tương tự.

Nhiều cơ sở dịch vụ rửa xe các hộ cá nhân ở Km 868+869 thuộc xã Lộc Trì (huyện Phú Lộc) cũng đã san lấp mặt bằng thành các bãi đỗ rửa xe cao hơn mặt đường. Toàn bộ nước thải chảy tràn ra đường gây ô nhiễm, mất an toàn giao thông cũng như ảnh hưởng đến kết cấu hạ tầng giao thông đường bộ.

Ngoài ra, còn rất nhiều trường hợp cá nhân ở hai bên quốc lộ 1A, đường tránh Huế, QL 49A, đường Hồ Chí Minh đã tự tiện đấu nối đường ngang, san lấp xây dựng mặt bằng trong HLATĐB làm sân bãi đỗ xe, quán bán tạp hóa, hay làm đường ra vào quán bán hàng, trường học, cây xăng... mà trong khuôn khổ bài viết khó có thể kể ra hết.

Địa phương “chưa biết cách” xử lý?

Theo ông Dương Quang Hạnh, TGĐ Công ty CP Quản lý & Xây dựng đường bộ tỉnh TT-Huế: “Chúng tôi với trách nhiệm là một đơn vị thực hiện quản lý Nhà nước về quản lý, bảo vệ kết cấu hạ tầng giao thông đường bộ, đã thường xuyên đi kiểm tra, phối hợp với thanh tra đường bộ nhắc nhở, xử lý các trường hợp vi phạm. Tuy nhiên, công ty đã không nhận được sự đồng thuận từ phía các cá nhân, tổ chức trong chấp hành pháp luật; do lợi ích trước mắt mà họ đã nhiều lần làm bừa. Nhiều nơi vi phạm, chúng tôi lập biên bản họ không chịu ký, hay mới xử phạt hôm nay thì hôm sau lại tái phạm”.

Cũng trong mục 3 điều 12 ở quyết định số 1170/QĐ-UBND của UBND tỉnh TT-Huế ra ngày 9/6/2009 “Về việc ban hành Quy chế phối hợp trong công tác quản lý, bảo vệ, giải tỏa hành lang an toàn đường bộ trên tỉnh TT-Huế”, tỉnh đã giao nhiệm vụ cho đơn vị cấp thấp nhất là ủy ban xã, phường, thị trấn là phải “Quản lý việc sử dụng đất trong và ngoài HLATĐB theo quy định của pháp luật; chủ động kiểm tra, phát hiện và xử lý kịp thời các trường hợp lấn chiếm, sử dụng trái phép HLATĐB”.

Thế nhưng, khi chúng tôi về tại hiện trường, đối chiếu một trường hợp vi phạm là Công ty TNHH Lộc Lợi về việc sai phạm trong san mặt bằng, đấu nối đường ngang trái phép ra QL1A hiện vẫn đang tiếp diễn, thì chủ tịch UBND xã Lộc Điền - ông Huỳnh Bình trả lời về cách xử lý rất lấp lửng: “Chúng tôi cũng biết doanh nghiệp này sai. Chúng tôi hiện đang đôn đốc doanh nghiệp hoàn thành các quy trình thủ tục để xin phép cho nối đường ngang từ quốc lộ vào cây xăng”.

Việc này rõ ràng đã đi trái lại với nhiệm vụ mà tỉnh đã giao cho xã là phải “xử lý trường hợp lấn chiếm, sử dụng trái phép HLATĐB” chứ không phải đôn đốc doanh nghiệp làm thủ tục giấy tờ.

Về phía UBND huyện, thành phố cũng được tỉnh giao việc “xử phạt hành chính; cưỡng chế với trường hợp không thi hành”, thế nhưng ông Cao Quốc Trung, Đội trưởng đội Thanh tra giao thông đường bộ II-06 - Tổng cục đường bộ Việt Nam, cho hay: “Công việc của chúng tôi là kiểm tra, lập biên bản ra quyết định xử phạt nhưng khâu cuối cùng cưỡng chế lại thuộc cấp huyện. Dưới cấp huyện là cấp xã. Mặc dù đã có nhiều trường hợp chúng tôi làm tờ trình, gửi kiến nghị chính quyền huyện ra quyết định cưỡng chế nhưng không hiểu sao rất ít ý kiến thực hiện được”.

Ông Trung cũng cho biết thêm là với các trường hợp vi phạm việc kết nối hạ tầng, lực lượng thanh tra sẽ đến tiến hành kiểm tra, xác định dấu hiệu vi phạm hành chính và lập biên bản vi phạm hành chính. Nếu các hành vi vượt quá mức xử lý của khu vực với mức xử phạt trên 500.000đ thì chuyển về Thanh tra ở Tổng cục đường bộ. Qua một thời gian xử phạt cho thấy đa số các trường hợp vi phạm ở huyện Phú Lộc đều nhiều hơn và dấu hiệu nặng hơn các huyện, thị xã khác với mức xử phạt lớn hơn 500.000đ.

Trước tình hình đang có nhiều mâu thuẫn giữa các cấp trong quản lý hành lang đường bộ, ông Hạnh đã gửi công văn kiến nghị lên chủ tịch UBND tỉnh TT-Huế với 5 kiến nghị. Trong đó các ý chính nêu rõ về việc đẩy nhanh tiến độ quy hoạch đấu nối với các quốc lộ của tỉnh lên Bộ giao thông vận tải, bổ sung quy hoạch chi tiết đấu nối, chỉ đạo và kiểm tra với các ủy ban huyện việc thực hiện phòng ngừa, ngăn chặn, xử lý vi phạm và giải tỏa HLATĐB chặt chẽ hơn nữa.