Tiếng súng ám ảnh người gác rừng về đêm 2 đồng nghiệp hy sinh 32 năm trước
(Dân trí) - Hơn 3 thập kỷ sau đêm 2 đồng đội bị lâm tặc sát hại, ông Nguyễn Anh Phương, người sống sót duy nhất trong tổ kiểm lâm vẫn ám ảnh bởi những nhát dao và tiếng súng năm nào.
Lâm tặc cướp súng, sát hại 2 kiểm lâm ngày cận Tết
Hơn 30 năm trước, tại khu vực Bãi Sim, xã Xuân Bình, huyện Như Xuân cũ, Thanh Hóa, một vụ việc kinh hoàng xảy ra giữa rừng khiến 3 cán bộ kiểm lâm Vườn Quốc gia Bến En gặp nạn. Hai người hy sinh, một người bị thương.
Một góc Vườn Quốc gia Bến En (Ảnh: Thanh Tùng).
Hơn 3 thập kỷ trôi qua, mỗi khi câu chuyện được nhắc lại, nhiều cán bộ từng làm trong ngành kiểm lâm và người dân địa phương vẫn không khỏi bàng hoàng.
Theo giới thiệu của Giám đốc Vườn Quốc gia Bến En Lê Công Cường, chúng tôi tìm gặp ông Nguyễn Anh Phương, trú tại xã Như Thanh, Thanh Hóa - nhân chứng sống trong vụ việc gây chấn động một thời.
Dù đã “giải nghệ” nghề kiểm lâm nhiều năm nhưng ký ức về đêm kinh hoàng ấy dường như chưa bao giờ phai mờ trong ký ức ông Phương.
Ông Phương nhớ lại vụ án kinh hoàng xảy ra tại bãi Sim (Ảnh: Thanh Tùng).
Vén ống quần để lộ những vết sẹo dài trên gót chân và đầu gối, ông Phương cho biết đó là dấu tích của những nhát dao lâm tặc chém trong đêm định mệnh ở Bãi Sim. “Những lúc trái gió, trở trời, chân tôi lại đau nhức. Nghĩ đến chuyện năm ấy, tôi vẫn còn ám ảnh”, ông Phương nói.
Ông kể năm 1992, sau khi tốt nghiệp Trường Trung cấp Lâm nghiệp Triệu Sơn (Thanh Hóa), ông làm nhân viên hợp đồng tại Hạt Kiểm lâm Vườn Quốc gia Bến En.
Những ngày đầu, ông công tác tại chốt kiểm lâm Điện Ngọc. Hai năm sau, ông cùng đồng nghiệp Lê Văn Việt (SN 1964) và Đỗ Văn Vận (SN 1962) được phân công về chốt kiểm lâm Bãi Sim, xã Xuân Bình.
Hồi ức về đêm định mệnh khiến 2 đồng đội hy sinh, ông Phương kể khoảng 1h ngày 18 tháng Chạp năm 1994, Lê Hùng Lĩnh, quê xã Cát Vân, huyện Như Xuân cũ, cùng một cháu bé tên Huế (hơn 10 tuổi, trú cùng làng) mang theo đồ nghề vào rừng Bãi Sim khai thác gỗ. Phát hiện 2 người có dấu hiệu nghi vấn, ông Phương và đồng nghiệp yêu cầu kiểm tra, tạm giữ lại tại chốt để chờ sáng hôm sau giải quyết.
Vết sẹo dài trên chân ông Phương do bị chém (Ảnh: Thanh Tùng).
Lúc bấy giờ, Lĩnh có vẻ ngoài bặm trợn nên cán bộ kiểm lâm dùng dây trói tay. Cháu bé được cho ngủ cạnh ông Phương. Gần sáng, Lĩnh tháo được dây trói. Thấy 2 khẩu AK đặt ở đầu giường, hắn chộp lấy rồi nổ súng vào ông Việt. Sau đó, đối tượng này cầm dao chém ông Vận nhiều nhát.
Nghe tiếng động lớn, ông Phương vùng dậy. Trong chốt kiểm lâm tối mịt, những nhát dao tiếp tục được Lĩnh bổ xuống chân, đầu gối ông. Có lẽ Lĩnh nghĩ cả 3 người đã tử vong nên lấy súng, dẫn cháu bé rời khỏi hiện trường.
Khoảng 5h cùng ngày, khi hung thủ đã rời đi, ông Phương cố gượng dậy, chạy ra khỏi chốt, hô hoán người dân đến ứng cứu. Tại hiện trường, ông Việt đã tử vong, ông Vận bị thương nặng, được đưa đi bệnh viện nhưng cũng không qua khỏi.
Trạm Điện Ngọc - Vườn Quốc gia Bến En (Ảnh: Thanh Tùng).
“Người dân địa phương khiêng tôi và anh Vận vượt quãng đường hơn 4km ra bệnh viện cấp cứu. Do vết thương quá nặng, anh Vận tử vong. Hôm đó, khẩu súng bị hóc đạn, nếu không có lẽ tôi cũng không qua khỏi”, ông Phương nhớ lại.
Ký ức ám ảnh nghề “gác rừng”
Theo ông Phương, thời điểm đó, Công an tỉnh Thanh Hóa huy động lực lượng tổ chức chốt chặn trên nhiều hướng để truy bắt hung thủ. Các trinh sát được điều động về khu vực giáp ranh với Nghệ An để dò tìm tung tích hung thủ. Trong khi đó, lực lượng khác tiếp tục khám nghiệm hiện trường, điều tra mối quan hệ của nạn nhân, truy tìm manh mối.
Khoảng một ngày sau, cháu bé đi cùng Lĩnh thấy công an xuất hiện tại khu dân cư để điều tra vụ án nên kể lại sự việc với bố. Người bố lập tức trình báo công an và phối hợp tổ chức vây bắt hung thủ khi y đang lẩn trốn tại quê ở xã Cát Vân.
Cán bộ Hạt Kiểm lâm Vườn Quốc gia Bến En đi tuần rừng (Ảnh: Thanh Tùng).
Lĩnh sau đó bị tuyên án tử hình. Hai cán bộ kiểm lâm Lê Văn Việt và Đỗ Văn Vận được công nhận là liệt sĩ. Ông Phương được hưởng chế độ do bị thương tật.
Sau vụ án ở Bãi Sim, ông Phương chuyển về công tác tại một chốt kiểm lâm gần trụ sở Vườn Quốc gia Bến En. Đến năm 2000, ông xin chấm dứt hợp đồng, rời nghề kiểm lâm.
“Sau vụ án, tính cách tôi cũng thay đổi rất nhiều. Mỗi khi tiếp xúc với lâm tặc, tôi có phần căng thẳng và dễ nổi nóng hơn”, ông Phương nói.
Theo ông, những năm thập niên 1990 của thế kỷ trước, tình trạng lâm tặc tàn phá rừng diễn biến hết sức phức tạp. Những người làm nghề kiểm lâm như ông phải đối mặt với không ít hiểm nguy, trong đó chuyện kiểm lâm bị đánh xảy ra thường xuyên.
Liệt sĩ Lê Văn Việt được Nhà nước cấp Bằng Tổ quốc ghi công (Ảnh: Thanh Tùng).
“Đường sá khó khăn, lương mỗi tháng chỉ 262.000 đồng. Cứ 4 tháng chúng tôi mới về nhà một lần. Sống trong rừng sâu, ăn sắn, ngô, rau thay bữa là chuyện thường xuyên”, ông Phương kể.
Lời hứa chưa kịp thực hiện với người vợ mới sinh
Liệt sĩ Đỗ Văn Vận thời điểm gặp nạn chưa lập gia đình. Còn liệt sĩ Lê Văn Việt có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn, ông hy sinh khi người vợ mới sinh con trai thứ 2 được vài tháng.
Theo chỉ dẫn của lãnh đạo Vườn Quốc gia Bến En, chúng tôi tìm về gia đình liệt sĩ Lê Văn Việt. Trong căn nhà nhỏ ở xã Hóa Quỳ, tỉnh Thanh Hóa, bà Nguyễn Thị Phượng (SN 1972), vợ liệt sĩ Việt xúc động khi nhắc về người chồng đã khuất.
“Anh hy sinh đúng vào ngày cận Tết. Trước khi mất, anh có về thăm tôi và các con. Con trai đầu 3 tuổi, còn bé thứ 2 mới được 4 tháng tuổi”, bà Phượng kể.
Bà Phượng nhớ về người chồng đã hy sinh khi làm nhiệm vụ gác rừng (Ảnh: Thanh Tùng).
Lần về thăm ấy cũng là lần cuối liệt sĩ Lê Văn Việt gặp vợ con. Ông dặn vợ Tết sẽ không về vì phải trực. Ông hứa sau Tết, sẽ trở về thăm các con, nhưng lời hứa ấy chưa kịp thực hiện.
Cú sốc mất chồng khiến bà Phượng đau buồn suốt một thời gian dài. Nhưng nhìn 2 con còn nhỏ dại, bà buộc phải gắng gượng, một mình nuôi các con khôn lớn. “Dẫu biết sinh nghề tử nghiệp nhưng đó là một cú sốc quá lớn đối với gia đình. Anh hiền mà vui tươi lắm”, bà Phượng chia sẻ.
Hơn 30 năm đã trôi qua, rừng Bến En nay đã đổi thay, ông Phương cũng già đi theo năm tháng. Nhưng tiếng súng, những nhát dao và hình ảnh 2 người đồng đội nằm lại giữa rừng là ký ức chưa bao giờ ngủ yên trong tâm trí người cựu cán bộ kiểm lâm.
Ông Lê Công Cường, Giám đốc Vườn Quốc gia Bến En, cho biết vụ việc 3 kiểm lâm bị tấn công tại Bãi Sim là một trong những vụ việc rúng động nhất trong ngành kiểm lâm thời điểm đó.
“Trước đây cũng xảy ra những vụ lâm tặc chống người thi hành công vụ, nhưng vụ việc khiến 2 cán bộ kiểm lâm hy sinh ở Thanh Hóa đã gây rúng động cả nước”, ông Cường nói.
Theo ông Cường, hàng chục năm trước, nhận thức của người dân về công tác bảo vệ rừng và các quy định pháp luật còn hạn chế. Đường sá khó khăn, phương tiện thông tin liên lạc thiếu thốn cũng khiến việc quản lý, bảo vệ rừng gặp nhiều trở ngại, dẫn đến những vụ việc phức tạp liên quan đến khai thác gỗ trái phép.
Ông Cường cho biết từ năm 2000 đến nay, nhờ đẩy mạnh tuyên truyền, vận động và từng bước hoàn thiện hệ thống pháp luật về lâm nghiệp, tình trạng khai thác gỗ trái phép đã giảm đáng kể, an ninh rừng ổn định.
