Doanh nghiệp trả lương thấp nhất cao hơn 32% so với lương tối thiểu

Từ 1/1, lương tối thiểu áp dụng theo vùng lần lượt: Vùng I là 5,31 triệu đồng/tháng, vùng II là 4,73 triệu đồng/tháng, vùng III là 4,14 triệu đồng/tháng, vùng IV là 3,7 triệu đồng/tháng.

Mức này được quy định trong Nghị định số 293/2025/NĐ-CP ngày 10/11/2025 về mức lương tối thiểu tháng và mức lương tối thiểu giờ đối với người lao động làm việc theo hợp đồng lao động.

Doanh nghiệp trả cao hơn 32% so với lương tối thiểu

Theo báo cáo tổng kết thi hành Nghị định số 293/2025/NĐ-CP, Bộ Nội vụ đánh giá, việc điều chỉnh lương tối thiểu vào ngày 1/1 được đặt trong bối cảnh kinh tế - xã hội tiếp tục ổn định và duy trì đà tăng trưởng, thị trường lao động có nhiều chuyển biến tích cực.

Các phương án điều chỉnh được xây dựng trên cơ sở hài hòa lợi ích giữa người lao động và doanh nghiệp, vừa góp phần cải thiện đời sống của người lao động, vừa bảo đảm điều kiện để doanh nghiệp ổn định và phát triển sản xuất kinh doanh.

Theo báo cáo UBND các tỉnh, thành phố, các doanh nghiệp đều nghiêm túc triển khai thực hiện các quy định của Chính phủ về lương tối thiểu. Hầu hết các doanh nghiệp có mức lương thấp nhất doanh nghiệp thực trả cho người lao động cao hơn lương tối thiểu do Chính phủ công bố.

Từ kết quả điều tra lao động, tiền lương trong doanh nghiệp của Cục Tiền lương và Bảo hiểm xã hội, năm 2025 khi Nhà nước không điều chỉnh mức lương tối thiểu vùng thì có 71,2% doanh nghiệp không thực hiện điều chỉnh tiền lương cho người lao động, đồng thời có 28,8% doanh nghiệp thực hiện điều chỉnh tiền lương.

Đối với các doanh nghiệp thực hiện điều chỉnh tiền lương thì có 68,64% doanh nghiệp điều chỉnh cho toàn bộ người lao động và 12,25% doanh nghiệp chỉ điều chỉnh cho người lao động có lương thấp hơn lương tối thiểu vùng.

Nhìn chung, hầu hết các doanh nghiệp tuân thủ quy định về mức lương tối thiểu. Theo đó, mức lương thấp nhất trả cho người lao động làm đủ ngày công bình thường trong tháng cao hơn so với mức lương tối thiểu do Chính phủ quy định từ 400.000-800.000 đồng, tương đương 27-37% tùy theo từng vùng, bình quân chung cao hơn khoảng 32%.

Cần thiết phải điều chỉnh lương tối thiểu vùng

Theo báo cáo, đến nay có một số vấn đề đặt ra cần phải xem xét điều chỉnh mức lương tối thiểu quy định tại Nghị định số 293/2025/NĐ-CP. Trong đó, các yếu tố về kinh tế - xã hội, thị trường lao động, khả năng của doanh nghiệp tiếp tục duy trì sự ổn định.

Cụ thể, kinh tế vĩ mô tiếp tục ổn định, tốc độ tăng trưởng kinh tế (GDP) sáu tháng đầu năm 2026 ước tăng 8,18% so với cùng kỳ năm trước (cùng kỳ năm 2025 tăng 7,63%); thị trường lao động ổn định, lực lượng lao động tiếp tục tăng; sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp ghi nhận sự ổn định; tiền lương, thu nhập của người lao động tiếp tục ổn định và tăng lên, quý sau cao hơn quý trước.

Bên cạnh đó, giá trị thực tế của mức lương tối thiểu tại Nghị định số 293/2025/NĐ-CP bị suy giảm dần theo thời gian do chỉ số giá tiêu dùng tăng (CPI). Với dự kiến CPI năm 2026 và 2027 được Quốc hội đặt mục tiêu mỗi năm tăng 4,5% thì mức lương tối thiểu nêu trên sẽ không còn đảm bảo mức sống tối thiểu của người lao động và gia đình họ đến hết năm 2027 (thấp hơn khoảng 4,1%).

Đồng thời, mức lương tối thiểu tại Nghị định số 293/2025/NĐ-CP được xác lập theo vùng và gắn với địa giới hành chính cấp xã.

Tuy nhiên đến nay một số địa bàn áp dụng lương tối thiểu đã không còn phù hợp do có sự thay đổi về địa giới hành chính (đổi tên, thành lập mới, sáp nhập, giải thể) sau khi thực hiện sắp xếp lại theo các Nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội; hoặc có sự thay đổi về điều kiện cơ sở hạ tầng, thị trường lao động, chính sách thu hút đầu tư... và cần phải rà soát, cập nhật.

Hội đồng Tiền lương quốc gia đã có báo cáo số 008/BC-HĐTLQG gửi Chính phủ khuyến nghị điều chỉnh mức lương tối thiểu tăng bình quân 7,8%, áp dụng từ 1/1/2027.

Từ thực tế trên cho thấy, việc xây dựng Nghị định quy định mức lương tối thiểu để áp dụng cho năm 2027 là rất cần thiết. Việc này nhằm bảo đảm mức sống tối thiểu của người lao động, tăng tiền lương của người lao động phù hợp với năng suất lao động, tăng trưởng kinh tế, năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp theo quy định tại Điều 91 của Bộ luật Lao động 2019.

Đồng thời, dự thảo nghị định cũng cập nhật, điều chỉnh phân vùng địa bàn áp dụng lương tối thiểu cho phù hợp tình hình thực tế.