Cán bộ xã làm tốt, cách nào để được hưởng thu nhập tăng thêm cao hơn?

Chiều 30/10, thảo luận tại hội trường về tình hình kinh tế - xã hội, đại biểu Trần Thị Thu Phước, Phó Giám đốc Công an tỉnh Quảng Ngãi, cho rằng việc tăng phụ cấp cho cán bộ, công chức cấp xã là cần thiết, song cần quan tâm chính sách này góp phần nâng cao chất lượng hoạt động của chính quyền cơ sở như thế nào.

Theo bà, địa bàn quản lý, phục vụ của cấp xã rộng hơn sau sắp xếp, trong khi Chính phủ tiếp tục phân cấp thêm nhiều thủ tục hành chính về địa phương. Khối lượng công việc và trách nhiệm ngày càng lớn, đòi hỏi cán bộ phải nâng cao năng lực chuyên môn, tinh thần trách nhiệm và khả năng giải quyết công việc.

Gắn thu nhập tăng thêm với kết quả phục vụ

Đánh giá tích cực việc phụ cấp của cán bộ, công chức cấp xã tăng từ 25% lên 55% nhưng bà Phước cũng nhận định, phần tăng thu nhập từ khoản này mới giải quyết một phần vấn đề. Điều người dân quan tâm là những thay đổi trong quá trình giải quyết công việc tại cơ sở.

"Điều người dân quan tâm là sau khi chính sách được thực hiện, thủ tục có nhanh hơn không, công việc có được giải quyết dứt điểm hơn không và thái độ phục vụ có tốt hơn không", bà nói.

Theo nữ đại biểu, nếu đãi ngộ tăng nhưng cơ chế đánh giá vẫn bình quân, cào bằng thì khó tạo động lực cho người làm tốt, đồng thời chưa đủ sức thúc đẩy người làm chưa tốt thay đổi.

Bà đề nghị nghiên cứu gắn một phần thu nhập tăng thêm với những kết quả công việc có thể đo lường, như tỷ lệ hồ sơ giải quyết đúng hạn, mức độ hài lòng của người dân và số vụ việc được xử lý dứt điểm tại xã.

Các tiêu chí đánh giá cần rõ ràng, phù hợp với đặc thù từng địa bàn. Quá trình thực hiện phải tránh chạy theo thành tích hoặc tạo thêm thủ tục đánh giá hình thức.

Cùng với cơ chế thu nhập, bà Phước đề nghị tạo cơ hội phát triển cho cán bộ làm tốt. Người có năng lực, có kết quả công tác thực chất ở cơ sở cần được ưu tiên đào tạo, quy hoạch và bổ nhiệm; đồng thời có cơ chế luân chuyển hai chiều giữa cấp tỉnh và cấp xã.

"Nếu chỉ yêu cầu cán bộ cơ sở gánh vác thêm nhiệm vụ mà không tạo điều kiện nâng cao năng lực và phát triển nghề nghiệp thì sẽ khó giữ được người giỏi lâu dài", bà nhận định.

Đi cơ sở phải rõ vướng mắc nào được giải quyết

Nữ Phó Giám đốc Công an tỉnh Quảng Ngãi cũng đề cập trách nhiệm của người đứng đầu trong tháo gỡ khó khăn cho cơ sở. Theo bà, thực tế cho thấy khi lãnh đạo Chính phủ trực tiếp xuống địa phương, nhiều vướng mắc được giải quyết nhanh chóng.

Đại biểu đề nghị duy trì cách làm này thành nền nếp ở cấp tỉnh và cấp xã. Quy chế cần quy định rõ lịch đi cơ sở, nội dung làm việc, thời hạn xử lý và trách nhiệm trả lời từng vấn đề.

"Điều quan trọng không phải là lãnh đạo đã xuống cơ sở bao nhiêu lần, mà là sau mỗi lần làm việc, những vướng mắc nào đã được giải quyết và kết quả đến đâu", bà nói.

Cũng đề cập điều kiện thực hiện nhiệm vụ của chính quyền cơ sở, đại biểu Nguyễn Xuân Nghiêm (Đà Nẵng) cho rằng phân cấp, phân quyền chỉ thực sự hiệu quả khi cấp được giao nhiệm vụ có đủ nhân lực và điều kiện thực hiện.

Ông đánh giá việc đẩy mạnh phân cấp, phân quyền cho cấp xã là cần thiết để tăng tính chủ động, giảm khâu trung gian, đưa chính quyền đến gần dân hơn. Tuy nhiên, nếu chỉ giao thẩm quyền mà không tính đến khả năng thực thi thì sẽ dẫn đến quá tải, lúng túng, ảnh hưởng chất lượng công việc.

"Nếu giao nhiệm vụ rồi để cấp xã loay hoay, không biết giải quyết thế nào thì cần xem xét trách nhiệm của cấp giao quyền", ông Nghiêm nêu.

Đại biểu đề nghị rà soát từng nhiệm vụ được phân cấp, xác định rõ yêu cầu về kinh phí, nhân lực, cơ sở vật chất, dữ liệu và quy trình phối hợp. Trách nhiệm hướng dẫn, hỗ trợ, kiểm tra của cơ quan chuyển giao cũng phải được làm rõ, không để cấp xã tự xoay sở với nhiệm vụ vượt khả năng và nguồn lực được giao.

Bố trí nhân lực phù hợp với khối lượng công việc

Theo ông Nguyễn Xuân Nghiêm, năng lực thực thi giữa các xã có sự khác nhau, từ đồng bằng đến miền núi, từ nông thôn đến đô thị. Nếu phân quyền đồng loạt, áp dụng giống nhau, có xã làm tốt nhưng cũng có nơi khó thực hiện, nhất là miền núi, biên giới, vùng đồng bào dân tộc thiểu số.

Ông đề nghị phân cấp có lộ trình, chỉ thực hiện khi cấp xã đủ năng lực, nhất là với công việc đòi hỏi chuyên môn, kỹ thuật cao; đồng thời hoàn thiện cơ chế ủy quyền có điều kiện từ cấp tỉnh cho cấp xã.

Về tổ chức bộ máy, đại biểu cho biết một số phòng chuyên môn cấp xã phụ trách nhiều lĩnh vực, vừa thực hiện nhiệm vụ thường xuyên, vừa tiếp nhận nhiệm vụ được phân cấp và làm việc với nhiều sở, ngành, cơ quan ngành dọc.

Nhiều nhiệm vụ đòi hỏi cán bộ bám thôn, bám bản, bám nhân dân, đi từng ngõ, gõ từng nhà. Tại địa bàn đi lại khó khăn, công việc này mất nhiều thời gian. Nếu tổ chức và bố trí nhân lực không phù hợp, nguy cơ quá tải, chồng chéo, kéo dài thời gian giải quyết công việc là rất rõ.

Ông đề nghị rà soát khối lượng công việc để bố trí biên chế phù hợp với mức độ phân cấp, đặc điểm địa bàn; quan tâm miền núi, biên giới, hải đảo. Các phòng chuyên môn cần được tổ chức khoa học, rõ trách nhiệm, tránh chồng chéo.

Đại biểu cũng kiến nghị ưu tiên khắc phục vùng lõm sóng, nâng chất lượng đường truyền, bảo đảm điện và trang thiết bị cần thiết; bồi dưỡng kỹ năng số cho cán bộ cơ sở, hỗ trợ người dân sử dụng dịch vụ. Đây là những điều kiện để chuyển đổi số góp phần rút ngắn thời gian giải quyết công việc, tạo thuận lợi cho người dân và doanh nghiệp.