Trắng đêm canh "chuyện yêu" của đàn chồn, người phụ nữ thu tiền tỷ

Đêm xuống, khi nhiều người chìm vào giấc ngủ là lúc công việc của bà Bùi Thị Nghĩa (51 tuổi, trú tại xã Cồn Tiên, tỉnh Quảng Trị) bắt đầu. Người phụ nữ lặng lẽ quan sát biểu hiện, nghe từng tiếng kêu của đàn chồn hương để kịp thời đưa con cái thời kỳ động dục đi phối giống.

Theo bà Nghĩa, chồn hương chỉ động dục trong khoảng thời gian ngắn vào ban đêm. Nếu không phát hiện đúng thời điểm để đem chúng đến với các cá thể chồn hương đực, việc phối giống sẽ không đạt hiệu quả, ảnh hưởng đến sinh sản.

"Nhiều hôm tôi thức thâu đêm chỉ để theo dõi vài con chồn. Chậm một chút là lỡ mất thời điểm phối giống, phải chờ sang chu kỳ sinh sản sau của chúng", bà Nghĩa chia sẻ.

Gia đình khó khăn, học hết lớp 9, bà Nghĩa rời quê vào TPHCM làm công nhân, ngày đi làm, đêm theo học bổ túc văn hóa để nâng cao trình độ.

Năm 2017, trong chuyến tham quan mô hình chăn nuôi tại tỉnh An Giang, bà Nghĩa biết đến nghề nuôi chồn hương. Nhận thấy đây là loài giá trị kinh tế cao, bà Nghĩa quyết định rời phố về quê tại Quảng Trị gây dựng trang trại nuôi chồn hương lấy giống.

Bà Nghĩa dành nhiều năm tìm hiểu và nghiên cứu tập tính chồn hương. Sau khi chuẩn bị về kỹ thuật và thủ tục cấp phép cần thiết, tháng 6/2025, bà Nghĩa đầu tư xây trang trại, mua 240 con chồn hương giống (200 cái, 40 đực) về nuôi.

Nhờ chuẩn bị bài bản, việc nuôi chồn hương của bà Nghĩa diễn ra thuận lợi. Sau một năm, đàn chồn từ 240 con giống ban đầu phát triển lên 1.000 con. Đợt xuất chuồng đầu tiên, bà Nghĩa bán 800 con chồn hương giống với giá 9 triệu đồng/cặp, thu về 3,6 tỷ đồng.

"Loài vật này không quá khó chăm sóc nhưng đòi hỏi người nuôi phải kiên trì, tỉ mỉ và nắm rõ tập tính của chúng. Mỗi con được nuôi riêng để thuận tiện theo dõi sức khỏe và sinh sản. Thức ăn của chồn hương khá đơn giản gồm chuối chín, cám tổng hợp, cá rô phi, cá trê và trứng gà. Chi phí chỉ khoảng 3.000 đồng/con/ngày”, bà Nghĩa cho hay.

Bà Nghĩa cũng cho biết mùa phối giống chồn hương kéo dài từ tháng 1 đến tháng 8 hàng năm. Sau khi phối giống, chồn cái được bổ sung thêm khẩu phần ăn để đảm bảo dinh dưỡng. Sau 70 ngày, mỗi cá thể chồn hương sẽ sinh 3-6 con, mỗi năm chúng đẻ 2-3 lứa.

"Mỗi ngày chỉ cho ăn một đến hai lần nhưng người nuôi phải dành nhiều thời gian quan sát đàn chồn, nhất là vào mùa sinh sản. Phải kiểm soát cân nặng của chồn bố mẹ, nếu quá béo sẽ ảnh hưởng đến khả năng phối giống và tỷ lệ sinh sản", bà Nghĩa cho biết thêm.

Bà Nghĩa đang liên kết với 7 hộ dân tại Quảng Trị phát triển mô hình nuôi chồn hương. Ngoài cung cấp con giống, bà trực tiếp hướng dẫn kỹ thuật, hỗ trợ chăm sóc và bao tiêu đầu ra để người nuôi yên tâm sản xuất.

Theo bà Nghĩa, nhu cầu thị trường đối với chồn hương giống và chồn thương phẩm ngày càng lớn. Nhiều doanh nghiệp trong nước và đối tác nước ngoài đã đặt vấn đề với bà để thu mua nhưng sản lượng chồn hương mới đáp ứng được một phần. Bà Nghĩa đã đề xuất và được UBND xã Cồn Tiên thống nhất chủ trương giao 2ha đất để mở rộng trang trại lên quy mô khoảng 3.000 con.

Ông Lê Phước Hiếu, Phó Trưởng phòng Kinh tế xã Cồn Tiên, cho biết địa phương có 5 hộ nuôi chồn hương, trong đó trang trại bà Nghĩa quy mô lớn nhất, bước đầu mang lại hiệu quả kinh tế cao.

"Địa phương khuyến khích các hộ phát triển mô hình theo đúng quy định của pháp luật, bảo đảm đăng ký, quản lý nguồn gốc động vật, thực hiện đầy đủ các quy định về thú y và bảo vệ môi trường. Nếu được liên kết tốt về đầu ra, chồn hương có nhiều triển vọng để phát triển kinh tế nông thôn và nâng cao thu nhập cho người dân", ông Hiếu đánh giá.