Người đưa rau quê vào siêu thị, tạo sinh kế cho hàng trăm hộ

Ông Hồ Diên Vỹ (SN 1968, xóm Thông 1, Quỳnh Minh, Nghệ An) là người đã kết nối nông dân trồng rau với thị trường thông qua Hợp tác xã kinh doanh dịch vụ nông nghiệp, diêm nghiệp Quỳnh Minh.

Thành lập năm 2010, hợp tác xã ban đầu tập trung vào cung ứng vật tư nông nghiệp, dịch vụ thủy lợi. Những năm gần đây, hợp tác xã đã mở rộng thu mua, bao tiêu rau, củ, quả. 

Ông Vỹ chia sẻ: “Có thời điểm bà con sản xuất nhiều nhưng hợp tác xã chỉ thu mua được một đến hai tạ. Đầu ra không ổn định khiến người dân chán nản, bản thân tôi cũng từng muốn bỏ cuộc”. Thách thức lớn nhất là thay đổi thói quen sản xuất nhỏ lẻ, tự phát của nông dân, yêu cầu họ canh tác theo kế hoạch và tuân thủ quy trình kỹ thuật.

Ông Vỹ đã mất khoảng 4 năm để đến từng hộ dân vận động, tổ chức tập huấn và hướng dẫn kỹ thuật. Hoạt động thu mua cũng được điều chỉnh để đảm bảo minh bạch về số lượng, giá cả và thời gian thanh toán. Bước ngoặt đến vào giai đoạn 2024-2025, khi hợp tác xã đưa nông sản vào hệ thống siêu thị Bách Hóa Xanh. Sản lượng thu mua tăng, việc thanh toán đúng hạn đã giúp người dân yên tâm tham gia.

Theo đó, nông sản phải đáp ứng tiêu chuẩn VietGAP, có nguồn gốc rõ ràng. Mỗi sản phẩm được quản lý bằng mã riêng, gắn với vùng trồng và hộ sản xuất. Từng lô hàng đều được lấy mẫu kiểm tra; nếu không đạt yêu cầu, toàn bộ sản phẩm có thể bị hủy. 

Hiện vùng sản xuất có hơn 40 mã hàng, từ hành lá, rau cải đến cà chua, dưa chuột, bầu, bí. Hợp tác xã hướng dẫn các hộ lựa chọn cây trồng, phân bổ diện tích dựa trên nhu cầu thị trường, đảm bảo nguồn cung và hạn chế dư thừa.

Đến nay, hợp tác xã đã liên kết với 180 hộ dân, hình thành vùng sản xuất rộng hơn 60ha. Gia đình ông Vỹ tự canh tác hơn 1ha dưa lưới, dưa chuột, bầu, bí và một số loại rau màu, thuê 4 lao động làm việc thường xuyên. 

Mỗi tháng, hợp tác xã cung ứng khoảng 150 tấn rau, củ, quả, đạt doanh thu bình quân 30-40 triệu đồng/ngày, tương đương khoảng 1,2 tỷ đồng/tháng. Ông Vỹ cho biết hoạt động bao tiêu không phải lúc nào cũng thuận lợi.

Giá bí đao và một số loại rau có thể tăng mạnh khi mưa lũ nhưng lại giảm sâu trong vụ thu hoạch rộ. Để hạn chế rủi ro, hợp tác xã thường xuyên theo dõi thị trường, điều chỉnh diện tích và sản lượng từng loại cây, giúp người dân tránh mở rộng diện tích tự phát dẫn đến cung vượt cầu.

Mô hình này còn tạo việc làm thường xuyên cho khoảng 50 lao động địa phương, với thu nhập bình quân 6-6,5 triệu đồng/người/tháng.

Hợp tác xã Quỳnh Minh hiện là một trong 5 mô hình hợp tác xã điển hình của tỉnh Nghệ An. Tuy nhiên, ông Vỹ cho rằng tiêu thụ nông sản tươi mới chỉ là bước đầu. “Mục tiêu trước mắt là duy trì ổn định thị trường nông sản tươi, sau đó đầu tư chế biến sâu, nhất là các sản phẩm sấy. Qua chế biến, thời gian bảo quản sẽ kéo dài, giá trị sản phẩm cũng được nâng lên”, ông Vỹ chia sẻ.

Ông Nguyễn Viết Hùng, Chủ tịch Hội Nông dân tỉnh Nghệ An, đánh giá cao mô hình của Hợp tác xã Quỳnh Minh: “Việc liên kết 180 hộ dân, xây dựng vùng sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP và bao tiêu nông sản cho thấy vai trò của hợp tác xã trong kết nối nông dân với thị trường. Mô hình giúp người dân ổn định đầu ra, nâng cao thu nhập, tạo việc làm cho lao động địa phương”.

Ông Hùng cũng khuyến nghị hợp tác xã cần tiếp tục kiểm soát chất lượng, đầu tư chế biến sâu, mở rộng thị trường và có thể được nhân rộng tại những địa phương có điều kiện phù hợp.