Cãi lời vợ, lão nông Cà Mau nuôi loài cá lạ, thu lãi hơn 5 tỷ mỗi vụ

Thời gian gần đây, nhiều hộ dân ở miền Tây tìm đến Cà Mau để học hỏi kinh nghiệm nuôi cá chình từ ông Nguyễn Hữu Ánh, người được mệnh danh là "vua cá chình". Ít ai biết rằng, cơ nghiệp bạc tỷ của lão nông này bắt đầu từ một quyết định khiến vợ ông từng nhiều lần phản đối.

Từ 3,5 triệu đồng đến cơ nghiệp tiền tỷ

Dưới cái nắng gay gắt sau những ngày mưa nặng hạt, chúng tôi tìm đến nhà ông Nguyễn Hữu Ánh (69 tuổi, trú tại phường Tân Thành, tỉnh Cà Mau). Dù sở hữu cơ nghiệp tiền tỷ, ông Ánh vẫn xuất hiện với chiếc áo sơ mi bạc màu, phong thái giản dị của một người nông dân quen chân lấm tay bùn.

Thấy khách có vẻ bất ngờ trước cách ăn mặc của mình, ông Ánh cười nói: "Mình nông dân mà, ăn mặc sao cũng được, miễn là tiện để làm việc đồng áng".

Nhấp ngụm trà nóng, ông Ánh kể mình sinh ra trong gia đình thuần nông, có 7 người con. Tuổi thơ của ông gắn với những ngày chứng kiến cha mẹ vất vả mưu sinh, lo từng bữa ăn cho cả gia đình.

Hoàn cảnh khó khăn khiến ông chỉ học hết lớp 4, sau đó nghỉ học, làm đủ nghề như giăng câu, nhổ mạ thuê, làm đồng để phụ giúp cha mẹ.

Năm 18 tuổi, ông lập gia đình với bà Lê Thị Phúc, người cùng địa phương. Vợ chồng ông lần lượt đón 4 người con chào đời, nhưng niềm vui gia đình cũng đi kèm nỗi lo cơm áo.

Sau khi cưới, ông được cha mẹ cho 8 công đất làm vốn. Tuy nhiên, thời điểm đó, ruộng đồng còn hoang hóa, cỏ dại và cây năng mọc um tùm. Vợ chồng ông phải vừa cải tạo đất, vừa làm thuê để kiếm thêm thu nhập.

"Ngày đó, đất đai khó làm lắm. Mấy năm khai phá, gia đình mới có đủ lúa gạo ăn. Ban ngày, vợ chồng gửi con cho ông bà chăm sóc rồi đi làm mướn", ông Ánh nhớ lại.

Không cam chịu cảnh nghèo khó, ông kiên trì cải tạo ruộng, tìm hiểu những giống lúa mới để đưa vào sản xuất. Từ năm 1995, mỗi vụ thu hoạch, gia đình ông bắt đầu dư hơn 100 giạ lúa. Có thêm nguồn tích lũy, vợ chồng ông tiếp tục mua thêm 8 công đất.

Khi việc trồng lúa kết hợp nuôi cá bống tượng mang lại thu nhập tương đối ổn định, ông Ánh được một thương lái chuyên cung cấp cá cho chợ đầu mối ở TPHCM gợi ý chuyển sang nuôi cá chình. Đây là loài cá có giá trị kinh tế cao, nhu cầu thị trường lớn nhưng lúc bấy giờ còn khá xa lạ với nông dân Cà Mau.

Ý tưởng này khiến vợ ông không khỏi lo lắng. Bởi chuyển sang nuôi một loài cá chưa có nhiều người thử nghiệm đồng nghĩa với việc gia đình có thể đối mặt nguy cơ mất trắng số vốn tích cóp nhiều năm.

Sau nhiều đêm suy tính, năm 2000, ông Ánh quyết định bán 100 giạ lúa, thu về 3,5 triệu đồng để mua 400 con cá chình giống về nuôi thử nghiệm.

"Vợ tôi lúc đó cằn nhằn dữ lắm, vì đang làm ăn ổn định lại chuyển sang nuôi con cá chưa ai nuôi. Nhưng tôi nghĩ phải thử mới biết được", ông Ánh kể.

Sau 18 tháng chăm sóc, cá đạt trọng lượng hơn 1kg/con. Khi tát ao thu hoạch, ông bắt được 330 con, bán cho thương lái và thu lợi nhuận 65 triệu đồng. Theo ông, số tiền này thời điểm đó tương đương giá trị khoảng 27 cây vàng.

"Thấy nuôi cá chình có hiệu quả, tôi cũng hãnh diện với bà nhà lắm. Lúc đầu bà cằn nhằn dữ lắm mà!", ông Ánh cười nói.

Có vốn từ vụ nuôi đầu tiên, ông tiếp tục thuê cơ giới đào thêm 8 ao, mở rộng quy mô sản xuất. Những vụ cá liên tiếp mang lại hiệu quả kinh tế cao, giúp ông tích lũy được nguồn vốn lớn.

Năm 2019, ông mạnh dạn đầu tư hơn 8 tỷ đồng mua đất, thuê cơ giới đào thêm 40 ao để phát triển trang trại. Từ một nông dân khởi nghiệp với vài trăm con cá giống, ông Ánh dần trở thành chủ mô hình nuôi cá chình quy mô lớn, được nhiều người biết đến với biệt danh "vua cá chình".

Bí quyết nuôi cá chình thu lãi hàng tỷ đồng

Theo ông Ánh, để có những vụ nuôi thành công, người nuôi không chỉ cần vốn mà quan trọng hơn là phải nắm được đặc tính sinh trưởng của cá chình, nhất là cách phòng tránh bệnh đường ruột.

Loài cá này nếu mắc bệnh, bỏ ăn hoặc chậm lớn sẽ khiến người nuôi đối mặt nguy cơ thua lỗ. Vì vậy, ông luôn theo dõi sát quá trình phát triển của cá, chú trọng chất lượng nguồn nước và điều chỉnh lượng thức ăn phù hợp.

Một trong những kinh nghiệm được ông đúc kết sau nhiều năm gắn bó với nghề là không nên cho cá ăn quá nhiều.

"Cho cá ăn hằng ngày với lượng không phù hợp khiến cá hấp thụ không hết chất dinh dưỡng, dễ mắc bệnh đường ruột. Thức ăn thừa còn làm ô nhiễm nguồn nước. Tôi chỉ cho cá ăn một lần/ngày nên suốt 26 năm gắn bó với nghề, cá chưa từng bị bệnh đường ruột", ông Ánh chia sẻ.

Ngoài chế độ ăn, ông còn đặc biệt lưu ý khâu thiết kế ao nuôi. Bờ ao phải có độ dốc phù hợp để khi trời mưa, nước có thể thoát ra ngoài, tránh tình trạng cá theo dòng nước thoát ra khỏi ao.

Một kinh nghiệm khác là sau khoảng 7 tháng nuôi, ông chuyển cá sang ao mới để tiếp tục chăm sóc đến khi đạt kích cỡ thu hoạch. Cách làm này giúp ông chủ động hơn trong quá trình quản lý đàn cá và môi trường nuôi.

Hiện ông Ánh có 42 ao nuôi cá chình, tổng diện tích khoảng 6,5ha. Vụ nuôi vừa qua, sau khi trừ tất cả chi phí, gia đình ông thu lãi hơn 5 tỷ đồng.

Ông cho biết, cá chình có trọng lượng từ 1kg/con trở lên hiện được thương lái thu mua với giá khoảng 540.000 đồng/kg; cá dưới 1kg/con có giá khoảng 400.000 đồng/kg. Giá cá thường tăng vào thời điểm cận Tết nên ông cũng tính toán thời gian thu hoạch để đạt hiệu quả kinh tế cao nhất.

Không chỉ làm giàu cho gia đình, mô hình của ông Ánh còn trở thành địa chỉ để nhiều nông dân tìm đến học hỏi, trao đổi kinh nghiệm.

Truyền nghề, giúp nông dân miền Tây đổi đời

Ông Trần Vũ (trú tại phường An Xuyên, tỉnh Cà Mau) cho biết sau nhiều năm gắn bó với công việc của một viên chức, ông quyết định thôi việc, chọn cá chình làm hướng phát triển kinh tế.

Trong quá trình tìm hiểu, ông Vũ và nhiều nông dân miền Tây đã tìm đến ông Ánh để học hỏi kỹ thuật, kinh nghiệm nuôi loài cá có giá trị kinh tế cao này.

"Tôi và nhiều người dân miền Tây được ông Ánh chia sẻ tận tình những kinh nghiệm nuôi cá chình. Từ kiến thức được “sư phụ” truyền nghề, mỗi tháng tôi cũng kiếm được khoảng 15 triệu đồng từ con cá chình, cuộc sống nhờ đó khá thoải mái hơn", ông Vũ bộc bạch.

Theo ông Nguyễn Hoàng Thoại, Chủ tịch Hội Nông dân tỉnh Cà Mau, toàn tỉnh hiện có hơn 307 hộ áp dụng mô hình nuôi cá chình, với tổng diện tích khoảng 342,5ha. Các hộ nuôi tập trung chủ yếu tại phường Tân Thành và một số xã vùng ngọt.

Ông Thoại đánh giá mô hình nuôi cá chình đang phát huy hiệu quả, mang lại nguồn thu nhập ổn định cho nhiều hộ dân, trong đó có gia đình ông Ánh. Không chỉ giúp người dân cải thiện kinh tế, mô hình còn tạo sức lan tỏa tích cực, góp phần hình thành và phát triển câu lạc bộ tỷ phú tại phường Tân Thành.

"Thời gian tới, Hội Nông dân tỉnh sẽ phối hợp với các đơn vị liên quan tìm hiểu, định hướng thêm đầu ra cho mặt hàng cá chình, góp phần bảo đảm việc tiêu thụ sản phẩm và duy trì hiệu quả mô hình", ông Thoại cho biết.

Với những đóng góp trong sản xuất, ông Nguyễn Hữu Ánh đã 2 lần được phong tặng danh hiệu Nông dân Việt Nam sản xuất giỏi và được vinh danh Nông dân Việt Nam xuất sắc 40 năm đổi mới năm 2026.

Từ quyết định bán 100 giạ lúa để mua 400 con cá giống, ông Ánh không chỉ thay đổi cuộc sống gia đình mà còn trở thành người truyền kinh nghiệm, giúp nhiều nông dân miền Tây tìm thấy hướng làm giàu từ con cá chình.