Bà Phạm Chi Lan:

Vay vốn Trung Quốc phải sống chung với "tham nhũng vặt" và sự dối trá

Dân trí "Nền kinh tế Việt Nam hiện nay, sống chết không phải là vốn mà là hiệu quả, là giá trị gia tăng của nền kinh tế. Đường cao tốc Quảng Nam - Đà Nẵng khánh thành xong 1 tháng đã hỏng mà hỏng chủ yếu là ở đoạn bị bán lại thầu cho nhà thầu Trung Quốc đảm nhận", chuyên gia kinh tế Phạm Chi Lan nhận xét.
>>Bộ Kế hoạch và Đầu tư cảnh báo: Vay vốn Trung Quốc "cần xem xét và cân nhắc"
>>Vay vốn Trung Quốc: Thế giới đang lo sợ, Việt Nam không nên sốt sắng
>>Chuyên gia Phạm Chi Lan: "Là người đóng thuế, tôi phản đối vay vốn Trung Quốc!"

Dưới góc độ chuyên gia, bà đánh giá như thế nào về việc vay và sử dụng vốn Trung Quốc trong thời gian qua?

- Hiện nay, cái mà Việt Nam thiếu không phải là vốn, trong thời gian vừa qua rất nhiều nhưng chúng ta sử dụng rất kém, những cái đau của dự án đường sắt Cát Linh - Hà Đông có thế thôi mà gần lên đến 900 triệu USD. Chất lượng cũng đặt ra câu hỏi, nhiều người còn nói đùa có làm xong cũng không dám đi.

Chuyên gia Phạm Chi Lan, nguyên Chủ tịch Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI), thành viên Ban Nghiên cứu của hai cố Thủ tướng Chính phủ Võ Văn Kiệt và Phan Văn Khải.
Chuyên gia Phạm Chi Lan, nguyên Chủ tịch Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI), thành viên Ban Nghiên cứu của hai cố Thủ tướng Chính phủ Võ Văn Kiệt và Phan Văn Khải.

Kéo dài bao nhiêu năm như vậy, bài học quá rõ, vay ODA hay gì thì họ cũng chủ động, tiến độ, thiết bị cũng của họ. Tiến độ kéo dài ra bao lâu từ đó đội vốn gấp 3 lần so với trước. Tất cả cái đó đặt ra nhiều vấn đề.

Các điều kiện ràng buộc vô lý của họ cũng là đấu thầu nhưng lại chọn giá rẻ, ngoài giá rẻ không biết có chuyện đi đêm hay không? Tôi rất nghi ngờ điều đó.

Tôi biết, rất nhiều chủ đầu tư, nhà thầu của Trung Quốc tại Việt Nam đều nhỏ, chưa có kinh nghiệm, họ sang Việt Nam để là nơi thử nghiệm, học hỏi.

Trên báo chí quốc tế, các hệ quả nhãn tiền về việc sử dụng vốn Trung Quốc khiến chủ quyền doanh nghiệp, dự án, lãnh thổ bị đánh đổi, lời khuyên của bà là gì?

- Việt Nam rất nên thận trọng vay vốn Trung Quốc, Sri Lanka, Lào và Campuchia có khá nhiều dự án, vùng đất vào tay Trung Quốc rồi. Biết bao bài học, ngay ở gần Việt Nam, những người có trách nhiệm trước hết phải nhìn ra, ngay cả vốn tư nhân cũng phải ngăn chặn, vì nó cũng làm gia tăng nợ nước ngoài.

Nếu tư nhân vay không trả được mà còn ảnh hưởng uy tín, nó dội lên các vấn đề khác khi dự án khác chúng ta vay cũng phải chịu mức lãi suất cao hơn, doanh nghiệp đàng hoàng cũng không được vay với lãi suất thấp. Các doanh nghiệp khác phải chịu vạ lây.

Nhiều nước khác họ còn lệnh cấm đầu tư, vốn của Trung Quốc vào các khu vực như Mỹ hoặc một số nước EU, chúng ta không làm thế được nhưng cần sàng lọc và có cơ chế xử lý người phê duyệt dự án kém hiệu quả, gây hệ quả xấu cho đất nước.

Việt Nam đang phụ thuộc Trung Quốc về thương mại, hàng hóa, những cái này còn thay đổi được, nếu phụ thuộc về vốn, bị thâu tóm doanh nghiệp, dự án chắc chắn chúng ta khó có thể độc lập với họ được.

Việc vay mượn tiền, nếu không trả được sẽ mất luôn chủ quyền các nhà máy, thậm chí ở đó lại là các dự án quan trọng, ở vị trí quan trọng và kèm luôn sở hữu đất đai.

Hiện Việt Nam đã trở thành nước thu nhập trung bình, chúng ta đang phải tiếp cận vốn vay với lãi suất cao, Việt Nam sẽ phải nghiêm túc cơ cấu lại nguồn vay và chủ động lựa chọn?

- Việt Nam đã là nước có thu nhập trung bình rồi nên chúng ta đều phải vay với lãi suất cao, không còn viện trợ không hoàn lại nữa. Như vậy, vay vốn cần phải tính toán hiệu quả, trả lãi thậm chí cả vay của ADB, WB và Nhật Bản... Vay ODA liên quan đến nợ công, sau này tất cả những người đóng thuế phải chịu nên Nhà nước cần tính toán kỹ càng.

Hơn nữa, điều kiện kinh tế tư nhân hiện nay đã khác rồi, doanh nghiệp đã lớn và họ đã có thể tham gia làm nhiều lĩnh vực khác nhau. Nhiều việc trước kia chúng ta cứ nói doanh nghiệp Nhà nước mới làm được, còn tư nhân không cho làm, không thể làm, nhưng bây giờ tư nhân họ làm được hết. Những gì có lợi thì họ có làm, muốn hay không thì cũng phải tin và giao trách nhiệm cho họ.

Ngay cả hiện nay, chính sách PPP, trong đó có BOT, BT chúng ta hô hào làm nhưng vẫn bất cập, nhiều doanh nghiệp làm BOT vẫn có rủi ro từ chính sách.

Nếu chúng ta không nhìn thấy điểm yếu để khắc phục giúp nền kinh tế tăng trưởng; nâng cao năng lực cạnh tranh và giá trị gia tăng mà chỉ dựa vào vay vốn, chắc chắn gánh nợ sẽ lớn hơn và Việt Nam trở thành nền kinh tế đắt đỏ.

Những kiến nghị của cử tri Đà Nẵng xuất phát từ việc đường cao tốc Quảng Nam - Đà Nẵng có dính đến nhà thầu Trung Quốc?

- Đường cao tốc Quảng Nam - Đà Nẵng khánh thành xong 1 tháng đã hỏng mà hỏng chủ yếu là ở đoạn bị bán lại thầu cho nhà thầu Trung Quốc đảm nhận. Tôi xin nói rằng, chúng ta cần phải xử thật nghiêm vì đây không chỉ là vi phạm về kinh doanh mà còn là đạo đức, là dối trá không thể dung túng cho một nền kinh tế đang mong mỏi được phát triển như Việt Nam.

Những dự án, những công trình lớn của Việt Nam có liên quan đến Trung Quốc hầu hết đều ở trạng thái không tốt, thậm chí kém chất lượng, kéo dài thời gian, chậm tiến độ. Điều này ảnh hưởng lớn đến chiến lược phát triển của Việt Nam.

Một Việt Nam yếu có lợi cho những mưu tính của các thế lực nước ngoài, chúng ta cần biết điều này và ngăn chặn.

Về nguyên tắc tự do chu chuyển vốn vay và vận động của tư bản thế hệ mới, các nhà thầu Trung Quốc thoải mái chào thầu với Việt Nam, nhưng chúng ta đang ở vị thế khác, cần chủ động chọn lựa sáng suốt và thông minh, không ai bắt được chúng ta chỉ có 1 lựa chọn sống chết phải nhận vốn vay Trung Quốc với đầy rủi ro.

Tôi biết, có tình trạng các dự án lớn như nhiệt điện của tỉnh họ không muốn sử dụng thầu hoặc nhà đầu tư Trung Quốc đâu nhưng ở phía trên ép xuống phải nhận thầu của phía Trung Quốc. Chúng ta cần ngăn chặn tình trạng này một cách triệt để vì lợi ích cục bộ, lợi ích nhóm của bộ ngành, địa phương trong dự án.

"Tham nhũng vặt" là mối họa của vay vốn nước ngoài, là động lực cho những dự án yếu kém có liên quan đến nhà thầu Trung Quốc, bà có nhận định gì về vấn đề này?

- Tham nhũng là nguyên nhân khiến cho nhà thầu Trung Quốc thắng thầu, trước đây tôi thấy doanh nghiệp họ nói phải lót tay 30% để lại quả dự án cho người này, người kia, đến nay đã là 50%. Mỗi lần tăng vốn, họ lại lại quả.

Chúng ta cần quy định tăng vốn không quá 5%, nếu không thì xử phạt, chứ không thể nói chuyện chậm trễ, tăng giá đội vốn.

Chúng ta đang có sơ hở rất lớn về chính sách kỷ luật người có quyền lực. Kỷ luật chưa được đưa vào luật lệ và nếu có đưa rồi cũng không thực hiện được. Có những điều rõ như ban ngày mà không thể xử phạt được ai, rồi vẫn như "đá bám ao bèo". Báo chí lên tiếng, chuyên gia bức xúc cũng không làm gì được, với kiểu cách này dễ dung túng cho nhau.

- Xin trân trọng cảm ơn bà!

Nguyễn Tuyền

(Thực hiện)

Vay vốn Trung Quốc phải sống chung với "tham nhũng vặt" và sự dối trá - 2
MỚI NHẤT
Các đơn vị dầu khí ứng phó hiệu quả trước cơn bão số 9
Các đơn vị dầu khí ứng phó hiệu quả trước cơn bão số 9

(Dân trí) - Thông tin từ Liên doanh Việt - Nga Vietsovpetro và Tổng công ty Thăm dò khai thác Dầu khí (PVEP), sau khi cơn bão số 9 đi qua, hoạt động sản xuất trên các công trình biển của các đơn vị đã được khôi phục bình thường, không ghi nhận bất cứ thiệt hại nào về người hay thiết bị.

Thứ hai, 26/11/2018 - 04:18

Mất hơn 46.000 tỷ đồng, ông Trịnh Văn Quyết tụt hạng “top giàu”
Mất hơn 46.000 tỷ đồng, ông Trịnh Văn Quyết tụt hạng “top giàu”

(Dân trí) - Tại thời kỳ đỉnh cao của ROS, có lúc ông Trịnh Văn Quyết đã đứng đầu danh sách những người giàu nhất thị trường chứng khoán. Tuy nhiên, ở thời điểm này, khi thị giá ROS sụt mạnh hơn 77% trong trong vòng 1 năm qua, ông Quyết đã rớt xuống vị trí thứ 5 trong bảng xếp hạng này.

Thứ hai, 26/11/2018 - 04:10

Hơn 700 tỷ đồng được Agribank cam kết đầu tư cho Cao Bằng
Hơn 700 tỷ đồng được Agribank cam kết đầu tư cho Cao Bằng

(Dân trí) - Đây là dịp để Cao Bằng giới thiệu, quảng bá về tiềm năng, thế mạnh, định hướng phát triển, các cơ hội đầu tư, các dự án trọng điểm; các cơ chế, chính sách khuyến khích, thu hút đầu tư của mình đến các tổ chức, nhà đầu tư, doanh nghiệp đầu tư trong và ngoài nước tìm hiểu, tiếp cận, xúc tiến đầu tư trên địa bàn tỉnh, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội.

Thứ hai, 26/11/2018 - 04:06

Sức hấp dẫn khó cưỡng đến từ shophouse TMS Grand City Phúc Yên
Sức hấp dẫn khó cưỡng đến từ shophouse TMS Grand City Phúc Yên

(Dân trí) - Chính thức được giới thiệu trên thị trường BĐS từ tháng 3/2018, TMS Grand City Phúc Yên nhanh chóng thu hút giới đầu tư cũng như người dân Vĩnh Phúc bởi quy hoạch đồng bộ, sản phẩm hấp dẫn và những chính sách thiết thực dành cho khách hàng. Ngày 20/11/2018 vừa qua, dự án đã giới thiệu giỏ hàng cuối cùng với những căn hộ shophouse tại tuyến đường trung tâm và chính sách cam kết hỗ trợ cho thuê trong vòng 24 tháng.

Thứ hai, 26/11/2018 - 04:04

Thủ tướng Malaysia: “Người Việt chăm chỉ, nên sẽ vượt qua Malaysia”
Thủ tướng Malaysia: “Người Việt chăm chỉ, nên sẽ vượt qua Malaysia”

(Dân trí) - Trong một phát biểu trước truyền thông Malaysia hôm 25/11, thủ tướng Mahathir Mohamad cho rằng nước này cần phải sớm cải thiện năng suất lao động để thúc đẩy phát triển kinh tế nếu như không muốn bị Việt Nam vượt qua trong tương lai.

Thứ hai, 26/11/2018 - 04:00

Cơ ngơi hiếm có, sinh lợi dài lâu của biệt thự tại Mũi Né
Cơ ngơi hiếm có, sinh lợi dài lâu của biệt thự tại Mũi Né

(Dân trí) - Một điểm riêng tạo nên lợi thế hấp dẫn cho bất động sản nghỉ dưỡng ở Mũi Né chính là trong khu vực Đông Nam Á, chỉ có Mũi Né là có những đồi cát đẹp – như tiểu sa mạc gần biển, chưa kể đến hơn 50 điểm tham quan, di tích văn hóa Chămpa đặc sắc, hải sản dồi dào,… rất phù hợp cho “du lịch trải nghiệm”.

Thứ hai, 26/11/2018 - 02:46

Câu chuyện kinh doanh của người Nhật Bản
Câu chuyện kinh doanh của người Nhật Bản

(Dân trí) - Có lẽ đạo đức kinh doanh của người Nhật đã trở thành một biểu tượng giá trị, có sức lan tỏa và truyền cảm hứng mạnh mẽ với tất cả mọi người. Có những câu chuyện ở bên nước Nhật xa xôi, nhưng cũng có câu chuyện được Người Nhật viết lên ở ngay đất nước Việt Nam chúng ta.

Thứ hai, 26/11/2018 - 01:40

Chính thức khai trương nhà mẫu dự án hạng sang tại trung tâm Quận 1
Chính thức khai trương nhà mẫu dự án hạng sang tại trung tâm Quận 1

(Dân trí) - Với hai mặt tiền “siêu đắc địa” tại lõi trung tâm Q.1, TPHCM cùng quy mô lớn nổi bật lên đến 14.000 m2, hội tụ tiện ích chuẩn “resort” 5 sao, một dự án hạng sang đang tạo nên sức hút lớn đối với các khách hàng trong nước và quốc tế.

Thứ hai, 26/11/2018 - 01:37

Ninh Thuận: Nông dân trồng nho “méo mặt” vì bão số 9
Ninh Thuận: Nông dân trồng nho “méo mặt” vì bão số 9

(Dân trí) - Do ảnh hưởng của cơn bão số 9, những ngày qua trên địa bàn tỉnh Ninh Thuận đã có mưa to đến rất to, khiến hơn 1.100 ha trồng nho nơi đây bị hư hại nặng, nhiều hộ gia đình trồng nho bị mất trắng trong mùa này.

Thứ hai, 26/11/2018 - 01:30

Nhân viên làm việc quá vất vả, ông chủ tặng ngay 465 tỷ đồng
Nhân viên làm việc quá vất vả, ông chủ tặng ngay 465 tỷ đồng

(Dân trí) - Người sáng lập một công ty chăm sóc sức khỏe tại nhà đã tặng cho nhân viên của mình 20 triệu USD (tương đương gần 465 tỷ đồng) và cho biết đây chỉ là để cảm ơn họ đã làm việc chăm chỉ.

Thứ hai, 26/11/2018 - 01:00

Bảo hiểm tiền gửi 75 triệu đồng: Có khả năng bảo vệ được bao nhiêu người gửi tiền?
Bảo hiểm tiền gửi 75 triệu đồng: Có khả năng bảo vệ được bao nhiêu người gửi tiền?

(Dân trí) - Ngân hàng Nhà nước cho biết, theo thống kê, với hạn mức 75 triệu đồng, Bảo hiểm tiền gửi Việt Nam có khả năng bảo vệ toàn bộ được 87,32% số lượng người gửi tiền. Hạn mức này khá gần với khuyến nghị của Hiệp hội bảo hiểm tiền gửi quốc tế.

Thứ hai, 26/11/2018 - 11:31

Nhà nước mạnh tay vào điểm này, dân đừng mơ ô tô giá rẻ
Nhà nước mạnh tay vào điểm này, dân đừng mơ ô tô giá rẻ

Để sở hữu một chiếc ô tô với giá rẻ và chất lượng tốt là mong ước chính đáng của nhiều người tiêu dùng. Tuy nhiên, nhìn vào danh sách các loại thuế, phí mà chủ xe ô tô ở Việt Nam đang phải nộp, ai cũng cảm thấy thấy đây là gánh nặng.

Thứ hai, 26/11/2018 - 09:00

ĐÁNG QUAN TÂM
Dự án vàng Quận 7: Eco Green Saigon chính thức nhận đặt chỗ tòa HR2
Dự án vàng Quận 7: Eco Green Saigon chính thức nhận đặt chỗ tòa HR2

(Dân trí) - Tiếp nối thành công tòa HR1, dự án Eco Green Saigon đang được ghi nhận là một trong những dự án có phong độ bán hàng tốt nhất thị trường BĐS Khu Nam TP. Hồ Chí Minh. Chủ đầu tư Xuân Mai Sài Gòn cho biết, sẽ tiếp tục nhận đặt chỗ và chính thức giới thiệu tòa Hr2 ra thị trường vào tháng 12 sắp tới – tòa căn hộ sở hữu vị trí vô cùng đắc địa ngay mặt tiền đại lộ Nguyễn Văn Linh.

Thứ hai, 26/11/2018 - 07:00

Bán bánh lạ bọc ống inox: Bám vỉa hè Hà Nội, chàng trai thu 70 triệu đồng/tháng
Bán bánh lạ bọc ống inox: Bám vỉa hè Hà Nội, chàng trai thu 70 triệu đồng/tháng

Bánh ống lá dứa thơm ngậy, đặc sản trứ danh của người Khmer ở Sóc Trăng chỉ có giá 5.000 đồng/cái đang gây sốt trên vỉa hè Hà Nội. Nhờ vậy, chàng trai bán loại đặc sản miền Tây này thu về 70 triệu đồng/tháng.

Thứ hai, 26/11/2018 - 06:32

Sử dụng công nghệ cũ của Trung Quốc: Lo chất lượng xăng E5?
Sử dụng công nghệ cũ của Trung Quốc: Lo chất lượng xăng E5?

(Dân trí) - Trước lo ngại của cử tri về chất lượng xăng sinh học E5, Bộ Công Thương khẳng định, quản lý chất lượng của etanol nhiên liệu E100 theo các chỉ tiêu kỹ thuật quy định tại QCVN 01:2015/BKHCN chứ không phụ thuộc vào công nghệ sản xuất etanol nhiên liệu E100.

Thứ hai, 26/11/2018 - 06:15

Martime Bank liên tiếp nhận 2 giải thưởng uy tín quốc tế
Martime Bank liên tiếp nhận 2 giải thưởng uy tín quốc tế

(Dân trí) - Ngân hàng TMCP Hàng Hải Việt Nam (Maritime Bank) vừa vinh dự nhận được 2 giải thưởng uy tín là Ngân hàng bán lẻ tốt nhất Việt Nam 2018 và Giải thưởng Ngân hàng có sáng kiến và đóng góp nổi bật cho doanh nghiệp vừa và nhỏ 2018 do tạp chí tài chính danh tiếng The Asian Banking & Finance (ABF) và Tạp chí Capital Finance International (CFI) trao tặng.

Thứ hai, 26/11/2018 - 06:14

Sunshine Group tài trợ chính cho Run for Hope 2018 gây quỹ vì bệnh nhân ung thư
Sunshine Group tài trợ chính cho Run for Hope 2018 gây quỹ vì bệnh nhân ung thư

(Dân trí) - Sáng 24/11, tại phố đi bộ Hoàn Kiếm (Hà Nội), Sunshine Group đã tham gia sự kiện chạy bộ từ thiện “Cuộc chạy Terry Fox” (Terry Fox Run) với vai trò là nhà tài trợ kim cương. Sự kiện thu hút sự tham gia của hàng nghìn thành viên của gia đình Maple Bear từ 5 trường mầm non và tiểu học Maple Bear, khách mời cùng các cổ động viên.

Thứ hai, 26/11/2018 - 06:13

Dòng bất động sản đại chúng dẫn dắt thị trường
Dòng bất động sản đại chúng dẫn dắt thị trường

(Dân trí) - Bất động sản đại chúng đã và đang trở thành phân khúc đầy tiềm năng để các chủ đầu tư hướng đến, kể cả những ông lớn trong ngành như Vingroup, FLC, Himlam…

Thứ hai, 26/11/2018 - 06:11

Hợp tác làm dự án 62 tỷ USD, Trung Quốc lợi đủ đường, Pakistan ôm “cục nợ”
Hợp tác làm dự án 62 tỷ USD, Trung Quốc lợi đủ đường, Pakistan ôm “cục nợ”

(Dân trí) - Lợi ích kinh tế và an ninh năng lượng của một dự án do Trung Quốc cho vay vốn đầu tư tại Pakistan đã được đẩy lên quá cao, trong khi sự thiếu minh bạch của Trung Quốc về kế hoạch này đã khiến nhiều nước có nguy cơ mắc bẫy nợ, một nhà nghiên cứu địa chính trị hàng đầu tại Trung Quốc nhận định.

Thứ hai, 26/11/2018 - 06:10

Tọa đàm đầu tư sinh lợi & định cư Latvia lựa chọn an toàn
Tọa đàm đầu tư sinh lợi & định cư Latvia lựa chọn an toàn

(Dân trí) - Hiện nay, định cư Latvia đang nằm trong nhóm đầu trong khối Liên minh châu Âu. Con số gia đình Việt chọn Latvia ngày càng tăng vì đây là quốc gia hiện có chính sách định cư dễ dàng và tỷ lệ thành công 99.99%

Thứ hai, 26/11/2018 - 06:05

Hội thảo định cư Malta – Hòn ngọc châu Âu
Hội thảo định cư Malta – Hòn ngọc châu Âu

(Dân trí) - Cơ hội vàng định cư châu Âu cho 4 thế hệ chỉ với 2.8 tỷ đồng

Thứ hai, 26/11/2018 - 05:21

Novaland nằm trong top 100 doanh nghiệp bền vững 2018
Novaland nằm trong top 100 doanh nghiệp bền vững 2018

(Dân trí) - Ngày 22/11/2018, Hội đồng Doanh nghiệp vì sự Phát triển bền vững Việt Nam (VBCSD) - Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) vừa tổ chức lễ công bố Top 100 Doanh nghiệp bền vững năm 2018. Trong đó, Tập đoàn Novaland lần đầu tiên góp mặt trong giải thưởng này và xếp hạng thứ 11.

Thứ hai, 26/11/2018 - 12:24

Làm sao để cái "hiệu" được... "thương"
Làm sao để cái "hiệu" được... "thương"

(Dân trí) - Những “viên đá chân tường” liên kết với nhau hình thành nền móng vững chắc. Tại đó, niềm tin được xây dựng, được nuôi dưỡng, phát triển, lan tỏa mạnh mẽ cả bên trong lẫn bên ngoài doanh nghiệp.

Thứ hai, 26/11/2018 - 12:15

CitiAlto – Ngôi nhà chất lượng cho người trẻ tại Quận 2
CitiAlto – Ngôi nhà chất lượng cho người trẻ tại Quận 2

(Dân trí) - Trước tình hình dân số ngày càng tăng cao ở TP.HCM, quỹ đất ngày càng hạn hẹp và giá xây dựng không có dấu hiệu giảm xuống, nguồn cung căn hộ phân khúc tầm trung đáp ứng đúng nhu cầu thực của thị dân trẻ đang ngày một khan hiếm, CitiAlto là một điểm sáng trên thị trường bất động sản.

Thứ hai, 26/11/2018 - 12:00