TPHCM phát triển logistics thành ngành mũi nhọn, thúc đẩy tăng trưởng

UBND TPHCM vừa ban hành Quyết định về Kế hoạch hành động thực hiện Chiến lược phát triển dịch vụ logistics Việt Nam thời kỳ 2025-2035, tầm nhìn đến năm 2050 trên địa bàn thành phố.

Theo kế hoạch, TPHCM định hướng phát triển dịch vụ logistics trở thành ngành dịch vụ mũi nhọn, có giá trị gia tăng và năng lực cạnh tranh cao, đóng góp quan trọng vào tăng trưởng GRDP; từng bước đưa thành phố trở thành trung tâm logistics hàng đầu khu vực Đông Nam Á, kết nối sâu với chuỗi cung ứng và chuỗi giá trị toàn cầu.

Đến năm 2035, TPHCM đặt mục tiêu tỷ trọng giá trị tăng thêm của ngành logistics đạt từ 8-10% GRDP. Từ 80-100% doanh nghiệp logistics ứng dụng các giải pháp chuyển đổi số; xây dựng ít nhất một trung tâm dịch vụ logistics hiện đại ngang tầm quốc tế…

Nổi bật, TPHCM sẽ là địa phương tiên phong thí điểm triển khai các thể chế, chính sách mới, mang tính đột phá nhằm thúc đẩy phát triển ngành logistics; cung cấp nguồn nhân lực chất lượng cao, giải pháp công nghệ, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh cho các hoạt động dịch vụ logistics.

Sau sáp nhập, TPHCM tiếp tục giữ vai trò là trung tâm logistics lớn nhất cả nước, là đầu mối quan trọng trong hệ thống logistics quốc gia và khu vực phía Nam. Năm 2025, tăng trưởng GRDP của thành phố đạt 7,53%, trong đó doanh thu dịch vụ vận tải, kho bãi (không tính vận tải hành khách) đạt mức tăng trưởng 12,7% và chiếm tỷ trọng 19,1% GRDP.

Hiện nay số lượng cơ sở hạ tầng, doanh nghiệp logistics, sản lượng hàng hóa thông qua hệ thống cảng, ICD, kho trung tâm phân phối và các doanh nghiệp giao nhận quốc tế trên địa bàn thành phố chiếm tỷ trọng cao trong cả nước.

Mặc dù vậy, theo Báo cáo Logistics Việt Nam 2025 của Bộ Công Thương, chi phí logistics tại Việt Nam cũng như TPHCM vẫn chiếm tỷ trọng lớn trong nền kinh tế, khoảng 16% GDP năm 2025, cao hơn mức trung bình thế giới là 11,6% và các nước ASEAN như Singapore (8,5%), Malaysia (13%).

Ông Nguyễn Phúc Khoa, Phó Chủ tịch Hiệp hội Lương thực Thực phẩm TPHCM (FFA), cho biết chi phí logistics đang trở thành vấn đề “nhức nhối” đối với các doanh nghiệp. Thống kê của Ngân hàng Thế giới (WB) cho thấy chi phí logistics của Việt Nam vẫn chiếm khoảng 16-20% GDP, cao tốp đầu thế giới khi các khu vực EU, Mỹ chi phí này chỉ khoảng 8-10%.

Bà Trần Thụy Quế Phương, Phó tổng thư ký Hiệp hội Chế biến và xuất khẩu thủy sản Việt Nam (VASEP), nói rằng logistics không còn là chi phí mà là lợi thế cạnh tranh của doanh nghiệp. Đặc biệt trong lĩnh vực thủy sản, logistics lạnh quyết định năng lực cạnh tranh của ngành khi chỉ cần một công đoạn không được bảo đảm sẽ khiến hàng hóa giảm chất lượng. Doanh nghiệp xuất khẩu có thể bị khiếu nại, trả hàng hoặc phải giảm giá bán, mất khách hàng.

Tại Kế hoạch hành động thực hiện Chiến lược phát triển dịch vụ logistics Việt Nam thời kỳ 2025-2035, tầm nhìn đến năm 2050 trên địa bàn thành phố, TPHCM đặt mục tiêu giảm chi phí logistics so với GRDP xuống tương đương 11% - 14%, thấp hơn mức bình quân cả nước. 

Một trong những giải pháp được triển khai là TPHCM sẽ áp dụng chuyển đổi số và chuyển đổi xanh - động lực phát triển của ngành logistics trong giai đoạn mới. Thành phố tăng cường ứng dụng AI, Internet vạn vật (IoT), tự động hóa trong quản lý kho bãi, vận tải và chuỗi cung ứng; xây dựng cơ sở dữ liệu dùng chung về logistics; triển khai hải quan số, hải quan thông minh. 

Thành phố cũng sẽ hướng dẫn, hỗ trợ doanh nghiệp dịch vụ logistics áp dụng đạt các tiêu chuẩn, chứng chỉ về tăng trưởng xanh và tăng trưởng bền vững (cảng xanh, vận tải xanh, năng lượng xanh, hạ tầng xanh) phù hợp với tiêu chuẩn quốc gia, quốc tế. Qua đó thúc đẩy lộ trình trung hòa carbon thông qua các giải pháp giảm phát thải, trao đổi và bù trừ tín chỉ carbon.