Thưởng Tết sớm: Làm sao để tiền thưởng thành sức mua mới?

Trước chủ trương khuyến khích doanh nghiệp tại TPHCM thưởng Tết sớm trong tháng 11 và 12, báo Dân trí đã ghi nhận sự đồng tình từ nhiều đơn vị thuộc các lĩnh vực sản xuất, kinh doanh, dịch vụ, cũng như một số tập đoàn lớn. Việc chi trả tiền thưởng sớm được kỳ vọng giúp người lao động có thêm nguồn tài chính để mua sắm, đi lại và chuẩn bị cho kỳ nghỉ Tết.

Tuy nhiên, bên cạnh sự ủng hộ, doanh nghiệp cũng chỉ ra không ít thách thức. Với đơn vị sản xuất, việc thay đổi thời điểm thưởng có thể ảnh hưởng đến kế hoạch tài chính, dòng tiền và quy trình phê duyệt. Doanh nghiệp dịch vụ, du lịch phải cân đối vốn phục vụ các đoàn khách cuối năm, trong khi doanh thu và lợi nhuận chưa thể xác định khi nhiều tour chưa khởi hành, chi phí dịch vụ và công nợ với đối tác chưa được quyết toán.

Vậy dưới góc độ hiệp hội ngành hàng và chuyên gia kinh tế, chính sách này cần được triển khai như thế nào để vừa hỗ trợ người lao động, vừa tạo thêm sức mua cho thị trường mà không đẩy doanh nghiệp vào áp lực tài chính?

Thưởng sớm giúp người dân chủ động chi tiêu

Ông Nguyễn Duy Hưng, Phó tổng thư ký Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa TPHCM, cho rằng nếu thành phố triển khai được chính sách khuyến khích thưởng Tết từ tháng 11, 12, người tiêu dùng sẽ có thêm thời gian chủ động cân đối chi tiêu.

Thông thường, tiền thưởng Tết tập trung vào thời điểm cuối năm. Nếu khoản tiền này được chi sớm hơn 1-2 tháng, người lao động có thể phân bổ nguồn tài chính hợp lý cho các nhu cầu trước, trong và sau Tết, thay vì phải dồn nhiều khoản chi vào cùng một thời điểm.

Ở góc độ doanh nghiệp, đặc biệt là các nhà sản xuất, việc thay đổi kế hoạch thưởng có thể tạo ra áp lực nhất định về tài chính. Tuy nhiên, theo ông Hưng, doanh nghiệp cần chủ động thích ứng, linh hoạt trong cách thực hiện để vừa bảo đảm mục tiêu kinh doanh, vừa đồng hành với các chương trình kích cầu mà Nhà nước và thành phố mong muốn.

Theo vị đại diện hiệp hội, điều quan trọng là tìm được cách triển khai phù hợp với điều kiện của từng doanh nghiệp, thay vì áp dụng một cách cứng nhắc.

Cần đo hiệu quả kích cầu bằng sức mua thực

PGS.TS Đỗ Phú Trần Tình, Quyền Viện trưởng Viện Phát triển chính sách và năng lực lãnh đạo, Đại học Quốc gia TPHCM, cho rằng trong những tháng cuối năm, TPHCM cần chuyển mạnh từ tư duy vận động doanh nghiệp chi thưởng sớm sang kiến tạo thị trường và kích cầu có trọng tâm.

Theo ông, chính quyền cần đóng vai trò tổ chức, kết nối và tạo điều kiện để các hoạt động thương mại, dịch vụ, du lịch, vận tải, kinh tế ban đêm và thương mại điện tử cùng tham gia kích cầu. Thành phố cần khuyến khích hình thành thêm sản phẩm, dịch vụ và trải nghiệm tiêu dùng mới, qua đó thu hút sức mua của người dân, du khách và các địa phương lân cận.

Song song đó, thành phố cần tập trung tháo gỡ những điểm nghẽn trong hoạt động sản xuất, kinh doanh, nhất là khả năng tiếp cận vốn lưu động, chi phí logistics, thủ tục hành chính và thị trường. Đây là những yếu tố tác động trực tiếp đến khả năng duy trì đơn hàng, việc làm và thu nhập của người lao động.

Một vấn đề khác được chuyên gia lưu ý là cần đổi mới cách đánh giá hiệu quả của các chương trình kích cầu. Theo ông, không nên lấy số lượng doanh nghiệp thưởng Tết sớm hay tổng số tiền thưởng được chi trước làm thước đo thành công.

Thay vào đó, thành phố cần theo dõi mức tăng tiêu dùng thực tế sau khi loại trừ yếu tố giá, số lượng khách hàng và giao dịch phát sinh thêm, giá trị gia tăng trong lĩnh vực thương mại - dịch vụ, việc làm và thu nhập của người lao động. Đặc biệt, cần đánh giá cả tác động đến dòng tiền, hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp và khả năng duy trì sức mua trong quý I/2027.

Ông Tình cho rằng, để hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng hai con số, TPHCM cần triển khai các giải pháp kích cầu sáng tạo trong tổng thể chính sách hỗ trợ sản xuất, mở rộng thị trường và nâng cao năng lực cạnh tranh.

“Kích cầu không phải ép doanh nghiệp chi tiền sớm hơn, mà là tạo điều kiện để người dân có thêm sức mua, doanh nghiệp có thêm thị trường và nền kinh tế tạo ra thêm giá trị. Một chính sách kích cầu thành công phải làm cho cả người lao động, doanh nghiệp và nền kinh tế cùng được hưởng lợi”, ông Tình nói.