Thuế Hà Nội siết chặt quản lý rủi ro, truy thu hơn 6.000 tỷ đồng

Trong bối cảnh kinh tế số phát triển mạnh mẽ, các mô hình kinh doanh ngày càng đa dạng, phức tạp, công tác quản lý thuế cũng đứng trước nhiều thách thức mới. Với vai trò là thành viên Ban Chỉ đạo 389 TP Hà Nội, Thuế TP Hà Nội đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp tăng cường quản lý rủi ro, tập trung kiểm tra các chuyên đề trọng điểm theo định hướng của Cục Thuế, đồng thời chủ động xây dựng các chuyên đề kiểm tra chuyên sâu phù hợp với thực tiễn trên địa bàn.

Đối tượng trọng tâm là các doanh nghiệp có doanh thu lớn, tiềm ẩn rủi ro cao về thuế. Kết quả, lũy kế 6 tháng đầu năm, Thuế TP Hà Nội đã hoàn thành 6.297 cuộc kiểm tra, với tổng số tiền xử lý và truy thu qua kiểm tra đạt 6.026 tỷ đồng.

Xác định dữ liệu là yếu tố cốt lõi để nâng cao hiệu quả quản lý thuế, Thuế TP Hà Nội đã mở rộng phạm vi thu thập, tích hợp và phân tích thông tin từ nhiều nguồn, thay vì chỉ dựa trên dữ liệu kê khai thuế truyền thống.

Bên cạnh dữ liệu nội ngành, cơ quan thuế tăng cường phối hợp với cơ quan Hải quan để khai thác thông tin các doanh nghiệp có kim ngạch nhập khẩu lớn; phối hợp với Ngân hàng Nhà nước và các ngân hàng thương mại tiếp nhận dữ liệu giao dịch đáng ngờ; đồng thời khai thác dữ liệu từ các doanh nghiệp cung cấp phần mềm kế toán, phần mềm bán hàng, đơn vị trung gian thanh toán, doanh nghiệp vận chuyển và nhiều cơ quan chức năng khác.

Đối với lĩnh vực thương mại điện tử - khu vực được đánh giá còn nhiều dư địa quản lý và tiềm ẩn nguy cơ thất thu lớn, Thuế TP Hà Nội đã tiếp nhận dữ liệu từ Cục Thuế, đồng thời chủ động thu thập hơn 84,6 triệu dòng dữ liệu từ các sàn thương mại điện tử, đơn vị trung gian thanh toán và doanh nghiệp vận chuyển để xây dựng cơ sở dữ liệu chuyên biệt.

Qua phân tích, đối chiếu với cơ sở dữ liệu của ngành Thuế, cơ quan thuế đã đưa vào quản lý 206.272 người nộp thuế, góp phần tăng thu ngân sách hơn 1.956 tỷ đồng. Tổng thu ngân sách từ hoạt động thương mại điện tử trên địa bàn Hà Nội trong 6 tháng đầu năm đạt 18.421 tỷ đồng, tăng 8% so với cùng kỳ năm trước.

Một trong những giải pháp mang lại hiệu quả rõ nét là việc khai thác dữ liệu từ các doanh nghiệp cung cấp phần mềm bán hàng và phần mềm kế toán. Qua phân tích, Thuế TP Hà Nội đã phát hiện nhiều trường hợp có chênh lệch lớn giữa doanh thu thực tế và doanh thu kê khai; đồng thời nhận diện các doanh nghiệp, cá nhân sử dụng nhiều phần mềm khác nhau nhằm che giấu doanh thu.

Cơ quan thuế đã phát hiện nhiều trường hợp có doanh thu chênh lệch từ 500 tỷ đồng đến hơn 1.000 tỷ đồng. Điển hình, một doanh nghiệp kinh doanh thiết bị y tế bị phát hiện để ngoài sổ sách hơn 577 tỷ đồng doanh thu. Hồ sơ vụ việc đã được xử lý nghiêm theo quy định và phối hợp với các cơ quan chức năng để xem xét trách nhiệm theo quy định pháp luật.

Không chỉ dừng ở kiểm tra hồ sơ tại cơ quan thuế, Thuế TP Hà Nội còn đẩy mạnh ứng dụng dữ liệu hóa đơn điện tử để phân tích, truy vết giao dịch trên toàn bộ chuỗi cung ứng.

Qua kiểm tra các doanh nghiệp cung cấp vật liệu xây dựng cho nhiều công trình trọng điểm trên địa bàn, cơ quan thuế đã bóc tách được cả hệ sinh thái doanh nghiệp vệ tinh được thành lập nhằm mục đích xuất khống hóa đơn, hợp thức hóa hàng hóa.

Các doanh nghiệp "ma" này không hoạt động tại Hà Nội mà tập trung ở một số địa phương lân cận như Hưng Yên và Thái Bình (trước khi sắp xếp đơn vị hành chính). Trong tháng 6, Thuế TP Hà Nội đã hoàn thiện hồ sơ, chuyển cơ quan điều tra tỉnh Hưng Yên xem xét, điều tra 3 doanh nghiệp kinh doanh cát, đá, sỏi có tổng doanh số hóa đơn điện tử lên tới hơn 18.000 tỷ đồng.

Dự báo những tháng cuối năm, hành vi gian lận thuế tiếp tục diễn biến tinh vi hơn, đặc biệt ở các doanh nghiệp hoạt động theo chuỗi và trên nền tảng số. Vì vậy, Thuế TP Hà Nội xác định tiếp tục mở rộng phân tích dữ liệu chéo từ các doanh nghiệp cung cấp phần mềm bán hàng, phần mềm kế toán, kết hợp dữ liệu từ các đơn vị trung gian thanh toán, vận chuyển và sàn thương mại điện tử để kịp thời phát hiện trường hợp kê khai doanh thu không đầy đủ. Những trường hợp có dấu hiệu vi phạm pháp luật hình sự sẽ được chuyển cơ quan điều tra xử lý theo quy định.

Đồng thời, cơ quan thuế sẽ triển khai chiến dịch tổng rà soát, xây dựng "Danh bạ quản lý theo chuỗi thương hiệu" trên toàn địa bàn Hà Nội, tập trung vào các lĩnh vực có rủi ro cao như dịch vụ ăn uống (F&B), chuỗi bán lẻ, chăm sóc sức khỏe, thời trang, mỹ phẩm, phụ kiện, điện máy và thiết bị công nghệ…

Song song với đó, Thuế TP Hà Nội đang khẩn trương hoàn thiện giai đoạn 1 của Dự án "Ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong dự báo điều hành thu ngân sách nhà nước và đánh giá sức khỏe doanh nghiệp trên địa bàn thành phố Hà Nội", dự kiến đưa vào vận hành trong những tháng cuối năm 2026.

Hà Anh