Hợp đồng EPC từ Trung Quốc: Hàng loạt bất ổn làm méo mó dự án

Một lượng vốn lớn từ Trung Quốc theo các hợp đồng EPC (thiết kế, mua sắm, xây dựng) vào Việt Nam. Tuy nhiên, các hợp đồng ở nhiều dự án đã và đang xây dựng bộc lộ nhiều bất cập như chậm tiến độ, công nghệ lạc hậu; có nhà máy phải dừng hoạt động rất lâu để sửa chữa vì đơn vị trúng thầu “bắt thóp” giữ bí quyết công nghệ... Cách nào để giải quyết thực trạng này?
>>Doanh nghiệp Trung Quốc “đổ bộ” đấu thầu Dự án cao tốc Bắc - Nam
>>Đại gia Vũ Văn Tiền nói cách "chơi" với nhà thầu Trung Quốc
>>Đại dự án khốn khổ vì nhà thầu Trung Quốc: Ai dám xử mạnh tay?

Đua nhau chậm tiến độ, đội vốn, lỗi kỹ thuật

Viện Nghiên cứu Kinh tế chính sách (VEPR) thuộc Đại học Quốc gia Hà Nội vừa công bố nghiên cứu về dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài từ Trung Quốc vào Việt Nam và chỉ ra những bất cập của các hợp đồng EPC. Nghiên cứu của VEPR liên quan đến các hợp đồng EPC từ Trung Quốc ở một số lĩnh vực như xây dựng nhà máy nhiệt điện, đường cao tốc, đường sắt trên cao.

Với nhiệt điện, VEPR khảo sát 40 nhà máy nhiệt điện đã và đang xây dựng. Dù chỉ có 6 dự án nhiệt điện thực hiện theo diện tổng thầu nhưng giá trị hợp đồng EPC của Trung Quốc chiếm tới 69% tổng nguồn vốn xây dựng nhà máy nhiệt điện. Trong quá trình xây dựng thực tế, tổng thầu EPC của Trung Quốc bộc lộ hàng loạt bất ổn. Gần 65% số dự án nhiệt điện do nhà thầu Trung Quốc chậm tiến độ. Trong khi đó, nhà thầu Hàn Quốc không có dự án nào chậm tiến độ, của Nhật Bản chỉ 40% bị chậm tiến độ.

Hợp đồng EPC từ Trung Quốc: Hàng loạt bất ổn làm méo mó dự án - 1

Dự án đường sắt trên cao Cát Linh - Hà Đông do tổng thầu EPC Trung Quốc thi công liên tục chậm tiến độ. Ảnh: Mạnh Thắng

TS Phạm Sỹ Thành, Giám đốc Chương trình nghiên cứu Trung Quốc (VEPR) đưa ra trường hợp xây dựng Nhà máy nhiệt điện Mông Dương và Nhà máy nhiệt điện Hải Dương để thấy rõ bất cập của EPC từ Trung Quốc. Theo đó, Nhiệt điện Hải Dương công suất 1200MW, do tổng thầu EPC Southwest Electric Power Design Institute và China Power Engineering Advisory Group của Trung Quốc thực hiện, có tổng trị giá 1,87 tỷ USD.

Theo ký kết, năm 2012, tổng thầu EPC phải đáp ứng yêu cầu tài chính. Tuy nhiên, sau 4 lần được Chính phủ Việt Nam cho phép gia hạn, đến tháng 1/2016, nhà thầu mới đáp ứng yêu cầu về tài chính. Tháng 3/2016, nhà máy khởi công xây dựng. Tuy nhiên, đến tháng 7/2018, nhà thầu mới hoàn thành 30% tiến độ công việc.

Cùng giai đoạn trên, Nhà máy nhiệt điện Mông Dương với công suất 1080 MW do Tổng thầu EPC Hyundai Engineering and Construction Co., Ltd (Hàn Quốc) xây dựng với trị giá 1,27 tỷ USD. Cuối năm 2011, nhà máy được khởi công và dự kiến hoàn thành vào quý 2 năm 2015. Đến tháng 3/2015, cả 2 tổ máy đã phát điện. Đến 6/2018, nhà máy đã sản xuất được 12,86 tỷ Kwh.

Với nhà máy thuỷ điện, việc chậm tiến độ do tổng thầu Trung Quốc rất phổ biến. Cả nước có 8 nhà máy thuỷ điện chậm tiến độ, trong đó có tới 5 nhà  máy do nhà thầu Trung Quốc triển khai. Một trong những ví dụ điển hình của việc chậm tiến độ dự án do tổng thầu EPC Trung Quốc là Dự án đường sắt Cát Linh - Hà Đông chậm tiến độ gần 5 năm so với dự kiến ban đầu. Đặc biệt, dự án này còn xảy ra hàng loạt sự cố.

Từ thực tế nghiên cứu này, Viện trưởng VEPR-TS Nguyễn Đức Thành kiến nghị, cơ quan chức năng mở rộng khái niệm về đầu tư của Trung Quốc ở Việt Nam cần bổ sung thêm dòng vốn từ dự án EPC. 

“Việt Nam khó có thể ngăn chặn vốn Trung Quốc nhưng cần tăng kiểm tra, giám sát thi công và nghiệm thu. Cơ quan chức năng cần xử lý nghiêm đối tác Việt Nam tham nhũng, kiểm tra giám sát công trình không sát sao”, ông Thành khuyến cáo.  

Theo TS Trần Thị Ngọc Quyên (Đại học Ngoại thương), nhiều chuyên gia quốc tế đã cảnh báo Việt Nam phải cẩn trọng khi tiếp nhận dự án của Trung Quốc vì chi phí tương đối đắt đỏ, thực tế nhiều nước Asean đã gặp phải. Đề xuất này nhiều lần được nêu ra nhưng nhà hoạch định chính sách chưa quan tâm. Dòng vốn vẫn theo hợp đồng EPC từ Trung Quốc vào Việt Nam ở nhiều dự án trong nhiều lĩnh vực. 

Trách nhiệm của ai? 

Một trong những bất ổn của tổng thầu EPC từ Trung Quốc là tình trạng bị phụ thuộc công nghệ nước ngoài. Với tuyến cao tốc Quảng Ngãi - Đà Nẵng, nhà thầu Trung Quốc thực hiện 2 gói thầu. Sau khi đưa vào sử dụng, tuyến cao tốc thuộc gói thầu này xuất hiện các điểm đọng nước, hạng mục cầu, hầm chui thấm nước, rỉ nước. Trong khi đó, nhà thầu Trung Quốc chỉ khắc phục bằng cách dùng băng dính và keo dán. Sau khi khắc phục, các đoạn đường này tiếp tục bị ngấm nước khi trời mưa lớn. 

“Với tuyến cao tốc Quảng Ngãi-Đà Nẵng, gói thầu của nhà thầu Trung Quốc thiết kế biện pháp thi công vòng vây cọc ván thép cho một số mố trụ cầu trên cạn không phù hợp với kết quả khảo sát địa chất, làm tăng dự toán hơn 13 tỷ đồng”, VEPR dẫn ví dụ. 

“Việt Nam khó có thể ngăn chặn vốn Trung Quốc nhưng cần tăng kiểm tra, giám sát thi công và nghiệm thu. Cơ quan chức năng cần xử lý nghiêm đối tác Việt Nam tham nhũng, kiểm tra giám sát công trình không sát sao” - Viện trưởng VEPR Nguyễn Đức Thành

 

Nghiên cứu của VEPR chỉ ra thực trạng tại dự án Nhà máy gang thép Thái Nguyên giai đoạn 2 do tổng thầu EPC-Công ty tập đoàn xây lắp luyện kim Trung Quốc khởi công năm 2007 và dự kiến hoàn thành sau 30 tháng. Tuy nhiên, một năm sau khởi công, tổng thầu đề nghị tăng giá gói thầu do biến động thị trường. Đến năm 2013, dự án chưa hoàn thành, chủ đầu tư đề nghị tăng tổng thầu lên gấp 2 lần so với ban đầu và đến năm 2019 nhà máy chưa hoàn thành. 

“Khi tổng thầu EPC rút về nước, chủ đầu tư thanh toán trên 92% trị giá hợp đồng trong khi đó tổng thầu chưa chuyển đủ thiết bị cho dự án nhà máy gang thép này. Máy móc thiết bị sai khác về xuất xứ và thông số kỹ thuật; không phù hợp với quy chuẩn Việt Nam”, VEPR đánh giá. 

Theo ông Trương Đình Tuyển, nguyên Bộ trưởng Thương mại, nhiều công trình do phía Trung Quốc làm tổng thầu EPC giá rẻ nhưng vận hành kém, hiệu quả kém. Cơ quan chức năng cần phải phân tích, tính toán chi phí vận hành các công trình do nhà thầu Trung Quốc làm tổng thầu EPC. Thực tế, các dự án do Trung Quốc làm tổng thầu EPC xảy ra hàng loạt bất cập, hiệu quả thấp, phần lỗi do cơ quan chức năng của Việt Nam. 

Trước đây, chúng ta ham giá rẻ. Giá rẻ sẽ xuất hiện tiêu cực. Cuối cùng, kết thúc dự án, đội vốn cao, dự án kém hiệu quả. Yếu kém của hợp đồng EPC trước hết do lỗi của cơ quan quản lý khi lựa chọn nhà đầu tư, lựa chọn dự án”, ông Tuyển đánh giá. 

TS Nguyễn Thường Lạng (Trường Đại học Kinh tế Quốc dân) cho biết Trung Quốc cho Việt Nam vay vốn lãi suất 3%/năm và cho Thái Lan vay với lãi suất 2,5%. Dù lãi suất thấp, Thái Lan vẫn kiên quyết lắc đầu.

“Trung Quốc có chiến lược đặc thù, tận dụng kiểu làm việc của một số đối tác Việt Nam là “thích đi đêm”; “đặt cược trước được bao nhiêu phần trăm của hợp đồng” nên đa số dự án Trung Quốc thắng thầu”, ông Lạng cho biết.

Theo Quỳnh Nga

Tiền Phong

Hợp đồng EPC từ Trung Quốc: Hàng loạt bất ổn làm méo mó dự án - 2
MỚI NHẤT
Vietcombank tiếp tục giảm mạnh lãi suất cho vay
Vietcombank tiếp tục giảm mạnh lãi suất cho vay

(Dân trí) - Vietcombank áp dụng lãi suất cho vay ngắn hạn bằng đồng Việt Nam ở mức tối đa là 5,5%/năm, giảm 1%/năm so với mức quy định của NHNN, áp dụng cho tất cả các khoản cho vay hiện hữu và các khoản cho vay mới thuộc các lĩnh vực ưu tiên.

Thứ tư, 31/07/2019 - 07:30

Phát hiện hàng nghìn sản phẩm giả mạo hàng hiệu Boss, Hermes, Louis Vuitton...
Phát hiện hàng nghìn sản phẩm giả mạo hàng hiệu Boss, Hermes, Louis Vuitton...

(Dân trí) - Cục Quản lý thị trường Thành phố Hà Nội đã kiểm tra 11 cơ sở kinh doanh quần áo tại xã Ninh Hiệp, huyện Gia Lâm; tạm giữ 6.567 sản phẩm quần, áo, thắt lưng các loại có dấu hiệu vi phạm giả mạo thương hiệu lớn trên thế giới...

Thứ tư, 31/07/2019 - 07:00

Hóa đơn điện tử: Nghị định ra đời gần 1 năm vẫn chưa có thông tư hướng dẫn
Hóa đơn điện tử: Nghị định ra đời gần 1 năm vẫn chưa có thông tư hướng dẫn

(Dân trí) - Không ít doanh nghiệp lại tỏ ra nghi ngại về việc nghị định đã có gần một năm nhưng hiện chưa có hướng dẫn cụ thể để giải quyết vướng mắc cho doanh nghiệp.

Thứ tư, 31/07/2019 - 06:54

VietinBank đi đầu trong việc giảm lãi suất cho vay, hỗ trợ doanh nghiệp
VietinBank đi đầu trong việc giảm lãi suất cho vay, hỗ trợ doanh nghiệp

(Dân trí) - Bám sát định hướng chỉ đạo điều hành của Chính phủ và NHNN, VietinBank đã triển khai tích cực và có kết quả các giải pháp hỗ trợ thúc đẩy phát triển hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp (DN).

Thứ tư, 31/07/2019 - 06:05

Vietcombank tiếp tục là thương hiệu ngân hàng có giá trị nhất Việt Nam
Vietcombank tiếp tục là thương hiệu ngân hàng có giá trị nhất Việt Nam

(Dân trí) - Ngày 30/07/2019, Tạp chí Forbes Việt Nam đã công bố danh sách 50 thương hiệu dẫn đầu. Tổng giá trị của 50 thương hiệu dẫn đầu đạt hơn 9,3 tỉ USD, tăng 1,2 tỉ USD so với danh sách công bố năm 2018.

Thứ tư, 31/07/2019 - 04:40

"Bán sắt vụn" theo cân tàu của Vinalines đóng dở
"Bán sắt vụn" theo cân tàu của Vinalines đóng dở

(Dân trí) - Các tổng đoạn thân tàu đang đóng dở dang của Vinalines vừa được một đơn vị đấu giá rao bán vào ngày 9/8 tới đây với giá khởi điểm 7.033 đồng/kg.

Thứ tư, 31/07/2019 - 02:52

“Con át chủ bài” của bầu Đức đang lỗ nặng, cổ đông có lo?
“Con át chủ bài” của bầu Đức đang lỗ nặng, cổ đông có lo?

(Dân trí) - Công ty nông nghiệp của bầu Đức vừa công bố kết quả doanh thu thuần quý II/2019 giảm mạnh còn 440 tỷ đồng, bằng xấp xỉ 1/3 so cùng kỳ năm trước, lỗ ròng nửa đầu năm gần 730 tỷ đồng, tuy nhiên, giá cổ phiếu vẫn đang “cầm cự”.

Thứ tư, 31/07/2019 - 01:50

Giá trị pháp lý vững chắc của dự án Altara Residences Quy Nhơn
Giá trị pháp lý vững chắc của dự án Altara Residences Quy Nhơn

(Dân trí) - Dự án căn hộ chung cư cao cấp Altara Residences đang là tâm điểm trên thị trường bất động sản Quy Nhơn nhờ sở hữu những điểm mạnh về vị trí, hệ thống tiện ích hiện đại, được vận hành bởi đơn vị quốc tế. Một nguyên nhân quan trọng nữa giúp dự án này có lượng giao dịch rất ấn tượng sau 1 tháng mở bán là các yếu tố về pháp lý vững chắc mà chủ đầu tư cam kết với khách hàng.

Thứ tư, 31/07/2019 - 01:00

Giá vàng tiếp tục tăng cao, thị trường chờ động thái từ Mỹ
Giá vàng tiếp tục tăng cao, thị trường chờ động thái từ Mỹ

(Dân trí) - Phiên giao dịch hôm nay 31/7, giá vàng trong nước tiếp tục tăng cao thêm từ 70.000 đồng - 160.000 đồng mỗi lượng so với hôm qua, khi giá vàng thế giới giao dịch ở ngưỡng 1.429 USD/ounce.

Thứ tư, 31/07/2019 - 12:54

Đánh giày thời 4.0: Quét mã QR, từ chối nhận tiền mặt-chuyện đã xuất hiện ở Việt Nam
Đánh giày thời 4.0: Quét mã QR, từ chối nhận tiền mặt-chuyện đã xuất hiện ở Việt Nam

(Dân trí) - Đánh giày là công việc tự phát đã xuất hiện từ khá lâu, đây chỉ là một nghề lao động đơn thuần. Thế nhưng, khi câu chuyện về một người đánh giày chỉ nhận thanh toán bằng cách quét mã QR code ở Tuyên Quang được chia sẻ trên mạng xã hội, rất nhiều người đã tỏ ra hứng thú về sự nhanh nhạy của anh này.

Thứ tư, 31/07/2019 - 12:40

Italy nguội lạnh với Sáng kiến Vành đai và Con đường của Trung Quốc chỉ sau 1 tháng tham gia
Italy nguội lạnh với Sáng kiến Vành đai và Con đường của Trung Quốc chỉ sau 1 tháng tham gia

(Dân trí) - Bốn tháng sau khi đạt được thỏa thuận, Thủ tướng Ý, Giuseppe Conte tỏ ra không hào hứng với kế hoạch phát triển cơ sở hạ tầng của Bắc Kinh, nói rằng “đây không phải là dự án duy nhất trong khu vực”

Thứ tư, 31/07/2019 - 12:36

Saigon Asiana – Tiêu điểm căn hộ cao cấp trung tâm quận 6
Saigon Asiana – Tiêu điểm căn hộ cao cấp trung tâm quận 6

(Dân trí) - Vừa qua, tại TP. HCM, Gotec Land đã phối hợp với đối tác tiếp thị và phân phối độc quyền RealPlus tổ chức Lễ giới thiệu khu căn hộ cao cấp Saigon Asiana tại trung tâm quận 6. Đây là dự án được các nhà đầu tư và khách hàng đánh giá cao về các giá trị sống mang tầm đẳng cấp tại trung tâm khu vực Sài Gòn Chợ Lớn.

Thứ tư, 31/07/2019 - 11:00

ĐÁNG QUAN TÂM
Sức hút mới của căn hộ Dual - Key 2 trong 1 tại dự án Florence Mỹ Đình
Sức hút mới của căn hộ Dual - Key 2 trong 1 tại dự án Florence Mỹ Đình

(Dân trí) - Nối tiếp những thành công khi mang lại chất lượng cuộc sống mới, đáp ứng những tiêu chí khắt khe được đảm bảo với 18 năm kinh nghiệm trong nghành xây lắp bởi nhà thầu uy tín top 5 được Vietnam Report bình chọn – Phục Hưng Holdings, dự án Florence Mỹ Đình nay lại được nâng tầm bởi sự linh hoạt và nắm bắt kịp thời xu hướng bất động sản, mang lại những tiện lợi cũng như lợi ích tăng đáng kể cho cư dân tương lai.

Thứ tư, 31/07/2019 - 09:00

Khám phá ‘ốc đảo xanh’ giữa lòng Đà Nẵng
Khám phá ‘ốc đảo xanh’ giữa lòng Đà Nẵng

(Dân trí) - Bạn có biết, có một resort tại thành phố biển miền Trung dành 80% diện tích của mình để xây dựng một khu vườn thiên nhiên với nhiều loại động thực vật?

Thứ tư, 31/07/2019 - 07:00

Kinh doanh sa sút và thua lỗ nhưng bầu Đức vẫn... cực giàu!
Kinh doanh sa sút và thua lỗ nhưng bầu Đức vẫn... cực giàu!

(Dân trí) - Tái cơ cấu Hoàng Anh Gia Lai dường như vẫn là bài toán dài hơi với bầu Đức khi tập đoàn này vừa báo lỗ hơn 700 tỷ đồng trong quý II/2019. Đáng chú ý là tập đoàn này đang có khoản vay, mượn tới gần 2.700 tỷ đồng với Chủ tịch HĐQT Đoàn Nguyên Đức.

Thứ tư, 31/07/2019 - 06:49

Thị trường Hà Nội lại "sốt" nấm nhập khẩu giá nửa cây vàng một kg
Thị trường Hà Nội lại "sốt" nấm nhập khẩu giá nửa cây vàng một kg

Một loại nấm có xuất xứ tại Nhật Bản với tên gọi Tùng Nhung đang được bán với mức giá đắt đỏ dao động từ 15 đến 20 triệu một kg tương đương với nửa cây vàng. Đây là loại nấm được thu hái vào dịp tháng 7 Âm lịch.

Thứ tư, 31/07/2019 - 06:28

Thầy giáo 37 tuổi trở thành tỷ phú mới nhất của Ấn Độ
Thầy giáo 37 tuổi trở thành tỷ phú mới nhất của Ấn Độ

(Dân trí) - Tỷ phú mới nhất của Ấn Độ là một cựu giáo viên đứng lớp, người đã phát triển một ứng dụng giáo dục với mức định giá gần 6 tỷ đô la.

Thứ tư, 31/07/2019 - 06:15

Doanh nghiệp bất động sản của tỷ phú Phạm Nhật Vượng gây choáng với doanh thu, lãi “khủng”
Doanh nghiệp bất động sản của tỷ phú Phạm Nhật Vượng gây choáng với doanh thu, lãi “khủng”

(Dân trí) - Trong quý vừa rồi, doanh nghiệp bất động sản của tỷ phú Phạm Nhật Vượng - Vinhomes đạt hơn 20.917 tỷ đồng doanh thu thuần, gấp 4 lần so với cùng kỳ năm ngoái, lãi trước thuế vượt 10.000 tỷ đồng, gấp đôi cùng kỳ.

Thứ tư, 31/07/2019 - 06:00

Bộ ngành công khai ngân sách, tầm cỡ chuyên gia cũng... khó hiểu
Bộ ngành công khai ngân sách, tầm cỡ chuyên gia cũng... khó hiểu

(Dân trí) - Nhiều bộ ngành trung ương khi phải công khai ngân sách thì chỉ công khai bảng số, mà thiếu thuyết minh. Với những bảng biểu này, người dân bình thường hay kể cả chuyên gia nếu đọc cũng sẽ khó hiểu được cụ thể các nội dung.

Thứ ba, 30/07/2019 - 08:40

Ngân hàng Nhà nước hút ròng 110.507 tỷ đồng, lãi suất giảm sâu
Ngân hàng Nhà nước hút ròng 110.507 tỷ đồng, lãi suất giảm sâu

(Dân trí) - Tính lũy kế từ đầu năm 2019 tới nay, Ngân hàng Nhà nước đã hút ròng tổng cộng 110.507 tỷ đồng qua nghiệp vụ thị trường mở, khiến lãi suất liên ngân hàng giảm sâu.

Thứ ba, 30/07/2019 - 08:18

Chủ tịch VCCI: "Không thể để 30% GDP với hơn 5 triệu hộ kinh doanh ngoài vòng pháp luật"
Chủ tịch VCCI: "Không thể để 30% GDP với hơn 5 triệu hộ kinh doanh ngoài vòng pháp luật"

(Dân trí) - Ông Vũ Tiến Lộc cho rằng, không thể để 30% GDP với hơn 5 triệu hộ kinh doanh ra ngoài vòng pháp luật, cần đưa hộ kinh doanh vào đối tượng điều chỉnh của Luật Doanh nghiệp.

Thứ ba, 30/07/2019 - 08:00

Bất động sản tăng tốc nhờ đầu tư du lịch bài bản
Bất động sản tăng tốc nhờ đầu tư du lịch bài bản

(Dân trí) - Trong khi bạn bè từng thành đạt ở những ngành kinh tế “vua” một thời như ngân hàng, dầu khí…đang chật vật chuyển đổi sự nghiệp thì anh Hoàng Phương, một chuyên gia IT, giờ đây vừa ung dung quản lý một khách sạn ở Canada, vừa đi về trong nước để tìm kiếm các cơ hội sinh lời mới.

Thứ ba, 30/07/2019 - 08:00

Các khoản cho vay của Trung Quốc xô đẩy nhiều nước châu Phi rơi vào bẫy nợ?
Các khoản cho vay của Trung Quốc xô đẩy nhiều nước châu Phi rơi vào bẫy nợ?

(Dân trí) - Bắc Kinh đã cho cho các nước trên lục địa đen vay hàng tỷ đô la để xây dựng đường sắt, đường cao tốc và sân bay nhưng liệu các khoản vay này có bền vững?

Thứ ba, 30/07/2019 - 06:53

Doanh nghiệp cần làm gì khi bước vào thị trường “màu mỡ” như EU?
Doanh nghiệp cần làm gì khi bước vào thị trường “màu mỡ” như EU?

(Dân trí) - Khi Hiệp định thương mại tự do Việt Nam – EU (EVFTA) có hiệu lực thì doanh nghiệp cần phải nắm vững các cam kết của Việt Nam và đối tác. Cần thay đổi tư duy kinh doanh, nâng cao năng lực, tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu…

Thứ ba, 30/07/2019 - 06:30