Chuyên gia: Cần gỡ "nút thắt” tâm lý khi chuyển sang xăng E10

Tại số ChatToday hôm nay của báo Dân trí, PGS.TS Nguyễn Thường Lạng, giảng viên cao cấp Viện Thương mại và Kinh tế quốc tế, Đại học Kinh tế Quốc dân, chuyên gia có nhiều năm nghiên cứu về thương mại, năng lượng và phát triển bền vững, trao đổi về chủ đề “Lộ trình xăng E10: Làm sao để người dân yên tâm chuyển đổi?”.

Trong buổi trao đổi, vị chuyên gia đánh giá việc triển khai xăng sinh học E10 từ ngày 1/6 là bước đi phù hợp trong lộ trình chuyển đổi năng lượng xanh của Việt Nam. Theo ông, Việt Nam không đi quá nhanh nhưng cũng không chậm so với xu hướng thế giới, đồng thời đã có sự chuẩn bị tương đối đầy đủ về hạ tầng, thị trường và tâm lý người tiêu dùng.

PGS.TS Nguyễn Thường Lạng cho rằng E10 có ý nghĩa quan trọng trong việc giảm phát thải từ lĩnh vực giao thông - một trong những nguồn phát thải lớn nhất hiện nay.

Việc tăng tỷ lệ nhiên liệu sinh học trong mặt hàng xăng không chỉ góp phần thực hiện cam kết phát thải ròng bằng 0 mà còn giúp giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch nhập khẩu, tăng cường an ninh năng lượng trong bối cảnh giá dầu thế giới biến động mạnh.

Ở góc độ kinh tế, chuyên gia nhận định E10 có thể tạo động lực mới cho nông nghiệp và công nghiệp sinh học khi tận dụng được nguồn nguyên liệu trong nước như sắn, ngô, mía và các phụ phẩm nông nghiệp để sản xuất ethanol. Điều này góp phần thúc đẩy kinh tế tuần hoàn, gia tăng giá trị cho nông nghiệp và hình thành chuỗi cung ứng nhiên liệu sinh học bền vững.

Dẫn kinh nghiệm từ nhiều quốc gia đã triển khai E10, E15 hay E20 từ nhiều năm trước, ông Lạng cho rằng Việt Nam có lợi thế của người đi sau khi có thể học hỏi những mô hình thành công và rút ngắn quá trình chuyển đổi.

Theo ông, các tín hiệu tích cực hiện nay gồm giá bán ổn định, khả năng tương thích của phương tiện được đánh giá tốt và định hướng chuyển dịch năng lượng phù hợp với mục tiêu phát triển bền vững.

Tuy nhiên, chuyên gia cũng cho rằng rào cản lớn nhất hiện nay nằm ở tâm lý người tiêu dùng. Nhiều người vẫn lo ngại về tác động của E10 tới động cơ, đặc biệt với xe cũ và máy móc nông nghiệp.

Vì vậy, cơ quan chức năng, doanh nghiệp cần đẩy mạnh nghiên cứu, thử nghiệm thực tế và công bố công khai, minh bạch các kết quả đánh giá khoa học về độ bền động cơ, mức tiêu hao nhiên liệu và hiệu quả môi trường để tạo niềm tin cho người dân.

Để xăng E10 thực sự đi vào cuộc sống, vị chuyên gia đề xuất cần sự phối hợp đồng bộ giữa Nhà nước, doanh nghiệp và người tiêu dùng.

Bên cạnh công tác truyền thông, cần có các chính sách khuyến khích mạnh hơn như trợ giá xăng, ưu đãi thuế, hỗ trợ tín dụng, phát triển ngành sản xuất ethanol trong nước và xây dựng văn hóa tiêu dùng gắn với mục tiêu bảo vệ môi trường...

Ông dự báo trong 5-10 năm tới, Việt Nam sẽ tiếp tục nâng tỷ lệ nhiên liệu sinh học, từng bước giảm phụ thuộc vào xăng khoáng và hình thành một cơ cấu năng lượng xanh, bền vững hơn.