Áp lực mua nhà và chi phí nuôi con bủa vây các cặp vợ chồng trẻ

Vợ chồng chị Trang (Mễ Trì, Hà Nội) đã có một con 5 tuổi nhưng vẫn chưa nghĩ đến chuyện sinh thêm. Lý do không nằm ở việc thiếu mong muốn, mà bởi áp lực tài chính ngày càng lớn. Khi giấc mơ an cư vẫn còn là một viễn cảnh xa vời giữa làn sóng giá bất động sản leo thang không ngừng, gia đình chị hiện vẫn phải chấp nhận cảnh sống tạm bợ trong những căn nhà trọ đi thuê. Theo chị, trước khi có thêm con, vợ chồng cần cân nhắc khả năng ổn định chỗ ở, bởi chi phí nuôi một đứa trẻ không chỉ là tiền sữa, bỉm mà còn liên quan đến giáo dục, y tế và kế hoạch lâu dài.

"Tôi muốn dành những điều kiện tốt nhất cho con hiện tại. Nếu chưa đủ khả năng tài chính, có lẽ gia đình sẽ chỉ dừng ở một con", chị nói.

Tương tự, chị Tân (Thanh Liệt, Hà Nội) cũng quyết định không sinh thêm dù đã có con gái lớn. Với chị, việc tập trung nguồn lực cho một đứa trẻ, từ giáo dục đến chăm sóc, là lựa chọn phù hợp hơn trong bối cảnh chi phí nuôi con ngày càng tăng.

Những câu chuyện này phản ánh sự thay đổi trong cách nhiều gia đình trẻ nhìn nhận việc sinh con. Nếu trước đây, quyết định có thêm con thường gắn nhiều hơn với mong muốn gia đình, hiện nay nó ngày càng đi cùng bài toán thu nhập, nhà ở và khả năng tích lũy.

Theo Investopedia, tại nhiều quốc gia, 5 năm đầu đời là giai đoạn cha mẹ phải đối mặt với các khoản chi lớn nhất do các nhu cầu về chăm sóc, dinh dưỡng, y tế và giáo dục. Tại Mỹ, chi phí chăm sóc trẻ nhỏ thậm chí khiến nhiều gia đình phải điều chỉnh kế hoạch công việc.

Tại Việt Nam, dù mức chi phí khác biệt, áp lực của các gia đình trẻ cũng ngày càng rõ khi giá nhà, chi phí giáo dục và sinh hoạt tăng lên. Trước khi sinh con, nhiều cặp vợ chồng phải đặt ra hàng loạt câu hỏi như có nên mua nhà trước, có cần chuyển sang nơi ở rộng hơn, hay ai sẽ chăm con nếu cả hai cùng đi làm?

Việc có con cũng có thể làm thay đổi sự nghiệp của cha mẹ. Một số gia đình lựa chọn giảm thời gian làm việc hoặc một người tạm nghỉ để chăm con. Tuy nhiên, quyết định này không chỉ ảnh hưởng đến thu nhập hiện tại mà còn tác động đến cơ hội tăng lương, thăng tiến và khả năng tích lũy về sau.

Tại các đô thị lớn, khi chi phí gửi trẻ hoặc thuê người chăm sóc tăng cao, nhiều gia đình phải cân nhắc giữa việc duy trì công việc và trả chi phí chăm con, hoặc chấp nhận giảm thu nhập trong một thời gian.

Bên cạnh công việc, nhà ở cũng trở thành một bài toán lớn sau khi có con. Một căn hộ nhỏ có thể phù hợp khi chỉ có hai vợ chồng, nhưng khi gia đình có thêm thành viên, nhu cầu về diện tích sống, môi trường xung quanh và khoảng cách tới trường học trở nên quan trọng hơn.

Chị Hiền (Cầu Giấy, Hà Nội) cho biết sau khi có con, vợ chồng chị bắt đầu tính đến việc chuyển sang căn hộ rộng hơn. Nếu trước đây chỉ cần một nơi ở thuận tiện cho hai vợ chồng, hiện gia đình phải cân nhắc thêm không gian cho con, khu vui chơi và các dịch vụ giáo dục, y tế.

Tuy nhiên, nâng cấp chỗ ở cũng đồng nghĩa với áp lực tài chính lớn hơn, bắt đầu từ những khoản vay thế chấp ngân hàng kéo dài hàng thập kỷ, cho đến từng tờ hóa đơn sinh hoạt phí tăng lên vào cuối mỗi tháng. Theo chị Hiền, có con khiến gia đình phải nhìn lại toàn bộ kế hoạch tiền bạc, từ khả năng mua nhà đến việc duy trì cuộc sống ổn định lâu dài.

Thực tế, không phải gia đình nào cũng cần mua nhà ngay sau khi có con. Một khoản vay lớn có thể tạo thêm áp lực trong giai đoạn chi phí nuôi con tăng lên, trong khi thuê nhà vẫn giúp gia đình duy trì sự linh hoạt.

Các chuyên gia tài chính cho rằng sinh con không nhất thiết phải chờ đến khi gia đình có đủ mọi điều kiện lý tưởng. Điều cần thiết hơn là vợ chồng phải nhìn rõ khả năng tài chính của mình, biết thu xếp chi tiêu, chuẩn bị cho con và vẫn có khoản dành cho những tình huống bất ngờ.

Sinh con ngày nay vì thế không chỉ là một quyết định gia đình, mà còn là một bước ngoặt tài chính. Áp lực về chi phí, nhà ở và kế hoạch dài hạn buộc nhiều cặp đôi phải tính toán kỹ hơn, nhưng cũng trở thành động lực để họ thay đổi cách quản lý tiền bạc, tăng tích lũy và chủ động chuẩn bị cho tương lai.

Chặng đường này với nhiều gia đình trẻ không còn bắt đầu từ tiếng khóc chào đời của đứa trẻ, mà từ quá trình kiến tạo một nền tảng tài chính kiên cố nhiều năm trước đó.