Ngôi làng có hàng trăm giáo sư, tiến sĩ

Dân trí Hiếm có một làng quê nào lại có tới 18 người đỗ đầu trong các kỳ thi qua các triều đại phong kiến Việt Nam. Không chỉ vậy, đã có hàng trăm người được phong học hàm, học vị giáo sư, tiến sĩ và đỗ thạc sĩ. Đó là làng Nguyệt Viên nằm bên bờ sông Mã, thuộc xã Hoằng Quang, thành phố Thanh Hóa.

Truyền thống hiếu học nơi làng quê ven dòng sông Mã

Làng Nguyệt Viên, xã Hoằng Quang, thành phố Thanh Hóa (trước đây thuộc huyện Hoằng Hóa) là một làng quê yên bình nằm ven bờ tả của dòng sông Mã.

Làng Nguyệt Viên nằm bên bờ sông Mã.
Làng Nguyệt Viên nằm bên bờ sông Mã.

Nguyệt Viên có nghĩa là trăng đến độ tròn nhất - tên gọi hàm chứa sự thanh cao, viên mãn. Tạo hóa đã ban cho vùng đất này thế tinh anh hội tụ, bởi xa xa có cửa Lạch Trào nơi nhiều con nước hợp lưu. Ngược dòng sông Mã về phía Tây Bắc không xa, có núi Hàm Rồng chầu về, có núi Ngọc sừng sững như đài tháp bút.

Trong các triều đại phong kiến Việt Nam, hiếm có một làng quê nào trên dải đất hình chữ “S” lại có tới 18 người đỗ đầu trong các kỳ thi.

Không phải ngẫu nhiên mà dân gian lưu truyền: “Nguyệt Viên mười tám ông nghè / Ông cỡi ngựa tía, ông che tán vàng”. Bởi từ xưa đến nay, việc coi trọng sự học đã tạo nên bản sắc riêng cho làng Nguyệt Viên.

Điều đó còn được thể hiện trong hương ước của làng qua nhiều triều đại phong kiến còn được lưu giữ, đã đề cao sự học và khuyến khích việc học hành.

Không chỉ vậy, khoán ước của làng được soạn lại năm Bảo Đại thứ 9 (năm 1934) còn quy định rõ từng điều khoản ưu tiên với người đang đi học, đề cao trọng vọng và có những ưu đãi đặc biệt với người đã đỗ đạt...

Những người con quê hương đã thành danh, làm quan ở xứ người, cũng phải có trách nhiệm, hỗ trợ và có sự quan tâm sự nghiệp khuyến học, khuyến tài của làng.

Người đỗ đại khoa cuối cùng trong nền giáo dục phong kiến Việt Nam là cụ Lê Viết Tạo - người con của làng Nguyệt Viên, làm quan dưới triều Nguyễn. Tại huyện Hoằng Hóa ngày nay, có ngôi trường THPT mang tên Lê Viết Tạo do hậu duệ cụ là Giáo sư Lê Viết Ly hỗ trợ xây dựng đang góp phần quan trọng vào sự phát triển giáo dục và đào tạo tại địa phương.

Với quan niệm coi trọng sự học và đỗ đạt nên ở làng Nguyệt Viên, việc thành công trong khoa cử được ví như là vẻ đẹp của người con trai. Muốn được tôn vinh, đấng nam nhi ở đây phải là người chuyên tâm đèn sách, thông thạo kinh sử, có trí tuệ.

Để tạo điều kiện cho đấng nam nhi trong nhà học hành, đỗ đạt thành tài, những người phụ nữ nơi đây cũng phải đảm đang. Bởi vậy, những người mẹ, người chị có công nuôi chồng, nuôi con em học hành đỗ đạt cũng luôn được dân làng kính nể.

Nghè làng Nguyệt Viên nơi lưu giữ danh sách và tôn vinh những người con trong làng đỗ đạt.
Nghè làng Nguyệt Viên nơi lưu giữ danh sách và tôn vinh những người con trong làng đỗ đạt.

Tại địa phương này còn lưu truyền bài ca về công lao của người phụ nữ giúp chồng, con học hành, thi cử: “Gái thời giữ việc trong nhà / Khi vào canh cửi, khi ra thêu thùa / Trai thời đọc sách ngâm thơ / Dùi mài kinh sử để chờ kịp khoa/Mai sau nối được nghiệp nhà / Trước là đẹp mặt, sau là ấm thân”.

Bên cạnh truyền thống hiếu học, sự đỗ đạt của các thế hệ người dân làng nằm trên đoạn uốn cong của bờ sông Mã còn được cho là do vị trí, hình sông, thế đất mà thành, là ngọn nguồn lý giải cho tinh hoa của sự học và đỗ đạt.

Ngôi làng có hàng trăm giáo sư, tiến sĩ, thạc sĩ

Sự học nơi làng quê Nguyệt Viên đã trở thành truyền thống như dòng sông Mã vẫn ngày đêm cuộn chảy, bồi đắp tinh hoa cho các thế hệ người con Nguyệt Viên.

Thống kê của UBND xã Hoằng Quang cho thấy, chỉ tính riêng từ Cách mạng Tháng 8/1945, đến nay, làng Nguyệt Viên đã có hàng trăm người được phong học hàm, học vị giáo sư, tiến sĩ và đỗ thạc sĩ.

Trong cuốn sổ tay của ông Cao Xuân Mạc, Chủ tịch Hội Khuyến học xã Hoằng Quang, từ năm 2004 đến nay, cả 4 thôn của làng đã có 269 em học sinh thi đỗ đại học, cao đẳng, trong đó 191 em đậu đại học. Và theo quan niệm của người dân địa phương, phải đậu đại học, có việc làm thì mới được coi là thành đạt.

Ở Nguyệt Viên có nhiều dòng họ, nhưng nổi danh khắp cả nước về sự thành đạt nhờ con đường học vấn là dòng tộc Lê Viết. Từ xưa đến nay, đây là dòng tộc luôn đóng góp nhiều nhân tài nổi tiếng cho đất nước.

Các giáo sư, tiến sĩ nổi tiếng có những đóng góp to lớn cho khoa học, nghiên cứ, giảng dạy của dòng tộc như: Lê Viết Lân, Lê Viết Ly, Lê Viết Bình, Lê Viết Kim Phượng, Lê Viết Khuyến, Lê Viết Dư Khương... Không chỉ vậy, nhiều người hiện đang công tác, giảng dạy tại các trường đại học của nước ngoài.

Phát huy truyền thống hiếu học của cha anh, nhiều năm qua, công tác khuyến học, khuyến tài ở Nguyệt Viên luôn phát triển mạnh, trở thành điển hình cho phong trào khuyến học tại Thanh Hóa.

Trong đó, trên cơ sở kế thừa những hương ước xưa kia, bản quy ước mới của làng văn hóa Nguyệt Viên quy định rõ những yếu tố bảo đảm cho phong trào học tập của các thế hệ học sinh.

Những thế hệ trẻ hôm nay của làng Nguyệt Viên vẫn luôn tiếp bước cha anh, phát huy truyền thống chói ngời trong học tập.
Những thế hệ trẻ hôm nay của làng Nguyệt Viên vẫn luôn tiếp bước cha anh, phát huy truyền thống chói ngời trong học tập.

Hàng năm, mỗi gia đình nơi đây đều tự nguyện đóng góp, xây dựng quỹ khuyến học ngày càng lớn mạnh. Ngoài quỹ khuyến học của làng, các dòng họ cũng có quỹ khuyến học riêng...

Những người con của làng thành đạt cũng hỗ trợ cho sự nghiệp giáo dục địa phương. Trong đó, đặc biệt là gia đình giáo sư Lê Viết Ly đã hỗ trợ hàng tỷ đồng để xây dựng trường Tiểu học xã Hoằng Quang tại làng Nguyệt Viên. Ngoài ra, hàng năm đều có nhiều suất học bổng trao tặng tới các em học sinh.

Thầy Lê Đức Thọ, hiệu trưởng trường Tiểu học Hoằng Quang, chia sẻ: Trong điều kiện còn khó khăn, nhà trường may mắn được gia đình Giáo sư Lê Viết Ly hỗ trợ kinh phí xây dựng khang trang. Nhiều năm nay, nhà trường luôn đạt thành tích cao trong khối giáo dục tiểu học huyện Hoằng Hóa, nay là thành phố Thanh Hóa.

Cùng với truyền thống gia đình, dòng họ là sự quan tâm của cộng đồng, đã tạo nên một “thương hiệu” về sự học cho ngôi làng Nguyệt Viên.

Sự học nơi đây như dòng sông Mã vẫn ngày đêm cuộn chảy. Những thế hệ trẻ hôm nay của làng Nguyệt Viên vẫn luôn tiếp bước cha anh, phát huy truyền thống chói ngời trong học tập.

Duy Tuyên

MỚI NHẤT
Bức tranh giáo dục Việt Nam sau 5 năm “Đổi mới căn bản toàn diện”
Bức tranh giáo dục Việt Nam sau 5 năm “Đổi mới căn bản toàn diện”

(Dân trí) - Sau 5 năm triển khai thực hiện Nghị quyết 29-NQ/TW về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo, ngành Giáo dục đã đạt được một số kết quả bước đầu quan trọng, có sự chuyển biến rõ nét trong nhận thức của các cấp, các ngành và toàn xã hội về vai trò, tầm quan trọng của đổi mới GDĐT đối với sự phát triển kinh tế - xã hội của đất nước. Bên cạnh đó vẫn còn những khó khăn, tồn tại cần khắc phục.

Thứ bảy, 13/10/2018 - 11:12

Tiếng Anh trẻ em: 15 phút thuộc làu từ vựng phương tiện giao thông
Tiếng Anh trẻ em: 15 phút thuộc làu từ vựng phương tiện giao thông

(Dân trí) - Video bài học dưới đây sẽ cung cấp các từ vựng tiếng Anh cho bé về chủ đề phương tiện giao thông một cách sáng tạo qua câu chuyện về “hành trình chinh phục những con đường của chú ngựa vằn Zebra” nhằm giúp con hứng thú và say mê với việc học tiếng Anh mỗi ngày.

Thứ bảy, 13/10/2018 - 10:00

Cảm động chuyện “không gục ngã” của nữ sinh học giỏi mắc chứng bệnh lao khớp háng
Cảm động chuyện “không gục ngã” của nữ sinh học giỏi mắc chứng bệnh lao khớp háng

(Dân trí) - Mắc phải chứng lao khớp háng chạy chữa lâu ngày chưa khỏi, đi lại, sinh hoạt rất khó khăn, nhưng em Phạm Thị Linh (thôn Tri Lệ, xã Thạch Kênh, huyện Thạch Hà, Hà Tĩnh) vẫn không bỏ cuộc, cố học thật giỏi để có ngày trở thành bác sỹ cứu người...

Thứ bảy, 13/10/2018 - 03:03

Khởi tố nguyên Hiệu trưởng nhận hàng trăm triệu đồng tiền “chạy việc”
Khởi tố nguyên Hiệu trưởng nhận hàng trăm triệu đồng tiền “chạy việc”

(Dân trí) - Hứa hẹn sẽ dành một suất dạy hợp đồng tại trường và lo cho vào biên chế chính thức. Tuy nhiên, vị nguyên Hiệu trưởng sau khi đã nhận trên 200 triệu đồng đã không thực hiện như đã hứa hẹn mà không chịu trả lại tiền cho đến khi có đơn tố cáo.

Thứ bảy, 13/10/2018 - 12:10

166 sinh viên Trường CĐ Y tế Hải Phòng bức xúc vì bất ngờ bị tạm dừng đào tạo
166 sinh viên Trường CĐ Y tế Hải Phòng bức xúc vì bất ngờ bị tạm dừng đào tạo

(Dân trí) - Đang theo học liên thông từ Trung cấp lên Cao đẳng ngành nghề Điều dưỡng tại Trường Cao đẳng Y tế Hải Phòng được gần 1 năm thì mới đây, 166 sinh viên thuộc diện đào tạo này bất ngờ nhận được thông báo ngừng đào tạo của nhà trường.

Thứ sáu, 12/10/2018 - 04:59

Trường ĐH Lâm Nghiệp sẵn sàng tiếp nhận thí sinh bị trả về vì “bị lao phổi”
Trường ĐH Lâm Nghiệp sẵn sàng tiếp nhận thí sinh bị trả về vì “bị lao phổi”

(Dân trí) - Thí sinh Quang Quốc Việt bị trường Sĩ quan Thông tin từ chối nhập học vì kết luận nhầm là “lao phổi” và không đủ chiều cao vào trường quân đội. GS.TS Trần Văn Chứ, Hiệu trưởng trường ĐH Lâm Nghiệp cho biết, trường sẵn sàng tiếp nhận thí sinh này vào học.

Thứ sáu, 12/10/2018 - 04:17

Toán tương tác: "Đau đầu" ghép chữ L thành hình vuông đặc
Toán tương tác: "Đau đầu" ghép chữ L thành hình vuông đặc

(Dân trí) - Việc sử dụng những miếng ghép để tạo thành hình sẽ giúp học sinh thêm sức sáng tạo và óc tưởng tượng. Hãy cùng thử sức với dạng đề nói trên trong bài toán Tương tác kỳ này nhé...

Thứ sáu, 12/10/2018 - 02:00

Thi THPT quốc gia 2019: Sẽ khắc phục một số câu hỏi quá khó trong đề thi
Thi THPT quốc gia 2019: Sẽ khắc phục một số câu hỏi quá khó trong đề thi

(Dân trí) - Khắc phục việc nội dung đề thi có một số câu quá khó, đảm bảo đề thi phù hợp hơn với tính chất của Kỳ thi THPT quốc gia và thời gian làm bài của thí sinh.

Thứ sáu, 12/10/2018 - 01:37

Hà Nội: “Chốt" đơn vị trúng thầu sữa học đường sau 45 ngày
Hà Nội: “Chốt" đơn vị trúng thầu sữa học đường sau 45 ngày

(Dân trí) - Hiện có 3 đơn vị là Vinamilk, một công ty con của TH True milk và công ty Thịnh Anh chính thức tham gia đấu thầu Chương trình Sữa học đường của Hà Nội.

Thứ sáu, 12/10/2018 - 01:35

Vụ trường cho trẻ ăn gạo mốc, đầu cá: Công an vào cuộc
Vụ trường cho trẻ ăn gạo mốc, đầu cá: Công an vào cuộc

(Dân trí) - Công an đã vào cuộc điều tra vụ việc cho trẻ ăn gạo mốc, đầu cá xảy ra tại Trường mầm non Phú Mỹ, thị xã Phú Mỹ, tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu.

Thứ sáu, 12/10/2018 - 01:32

Phó Đại sứ Israel chia sẻ về khởi nghiệp với sinh viên ĐH Hoa Sen
Phó Đại sứ Israel chia sẻ về khởi nghiệp với sinh viên ĐH Hoa Sen

(Dân trí) - Ngày 10/10/2018, Phó Đại sứ Israel, Ngài Doron Lebovich đã chia sẻ rất nhiều điều bổ ích về sáng tạo và các hoạt động khởi nghiệp với sinh viên Đại học Hoa Sen trong khuôn khổ chuyến viếng thăm trường.

Thứ sáu, 12/10/2018 - 01:30

Giáo dục kỹ năng sống: Sự chuyển mình mạnh mẽ về môi trường văn hoá học đường
Giáo dục kỹ năng sống: Sự chuyển mình mạnh mẽ về môi trường văn hoá học đường

(Dân trí) - Giáo dục kỹ năng sống là một yêu cầu quan trọng, đảm bảo giáo dục toàn diện học sinh, sinh viên hội nhập quốc tế, trao cơ hội đảm bảo cơ hội thành công cao hơn.

Thứ sáu, 12/10/2018 - 01:06

ĐÁNG QUAN TÂM
Chưa đủ tuổi, không bằng lái, học sinh vẫn vô tư đi xe máy đến trường
Chưa đủ tuổi, không bằng lái, học sinh vẫn vô tư đi xe máy đến trường

(Dân trí) - Nhiều học sinh tại các trường THPT trên địa bàn thị xã Gia Nghĩa (Đắk Nông) chưa đủ tuổi, không giấy phép lái xe (GPLX) vẫn vô tư điều khiển xe máy đến trường. Đặc biệt, vào thời điểm tan học, nhiều học sinh vi phạm không đội mũ bảo hiểm, chở 3 lưu thông trên đường quốc lộ.

Thứ sáu, 12/10/2018 - 11:14

Tầm quan trọng của chứng chỉ Cambridge Assessment English
Tầm quan trọng của chứng chỉ Cambridge Assessment English

(Dân trí) - Cambridge English là chứng chỉ tiếng Anh được công nhận toàn cầu, có giá trị vĩnh viễn giúp người học phát triển kỹ năng đọc, viết, nghe và nói chuyên sâu.

Thứ sáu, 12/10/2018 - 11:00

Học tiếng Anh: Tổng hợp thành ngữ về động vật hay và thông dụng nhất!
Học tiếng Anh: Tổng hợp thành ngữ về động vật hay và thông dụng nhất!

(Dân trí) - “Raining cats and dogs" có phải là “chó và mèo rơi từ trên trời xuống như mưa” ? Không phải đâu, đây là một thành ngữ có sử dụng hình ảnh liên quan tới động. Và đây cũng chính là chủ đề của bài tiếng Anh ngày hôm nay: Thành ngữ liên quan đến động vật.

Thứ sáu, 12/10/2018 - 10:01

Tiết học ngoài nhà trường: Sở GD-ĐT TP.HCM "ôm sô" địa điểm tổ chức?
Tiết học ngoài nhà trường: Sở GD-ĐT TP.HCM "ôm sô" địa điểm tổ chức?

(Dân trí) - Sở GD-ĐT TPHCM giới thiệu đến các trường 3 địa điểm thực hiện tiết học ngoài nhà trường, còn các trường và đơn vị muốn thực hiện riêng phải gửi toàn bộ kế hoạch về Sở trước 30 ngày để chờ "duyệt".

Thứ sáu, 12/10/2018 - 07:14

Báo cáo Thủ tướng việc hoàn thiện quy trình tổ chức kỳ thi THPT quốc gia 2019
Báo cáo Thủ tướng việc hoàn thiện quy trình tổ chức kỳ thi THPT quốc gia 2019

(Dân trí) - Văn phòng Chính phủ vừa có văn bản truyền đạt ý kiến chỉ đạo của Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam về việc hoàn thiện quy trình tổ chức kỳ thi THPT quốc gia.

Thứ sáu, 12/10/2018 - 07:05

Lãnh đạo tỉnh Thanh Hóa lên tiếng về việc tranh cãi tuyển giáo viên tại trường chuyên Lam Sơn
Lãnh đạo tỉnh Thanh Hóa lên tiếng về việc tranh cãi tuyển giáo viên tại trường chuyên Lam Sơn

(Dân trí) - Liên quan đến việc Sở GD&ĐT tỉnh Thanh Hóa chưa đồng ý phê duyệt phương án tuyển dụng giáo viên tại trường chuyên Lam Sơn do tranh cãi vị trí chủ tịch hội đồng khiến tình trạng tuyển dụng tại trường này “dậm chân tại chỗ”. Lãnh đạo tỉnh Thanh Hóa khẳng định việc để cho Hiệu trưởng trường chuyên Lam Sơn làm chủ tịch hội đồng tuyển dụng là hoàn toàn hợp lý.

Thứ sáu, 12/10/2018 - 06:39

Nữ thủ khoa Đại học Ngoại ngữ ước mơ trở thành cô giáo
Nữ thủ khoa Đại học Ngoại ngữ ước mơ trở thành cô giáo

(Dân trí) - “Ba năm học tại ngôi trường THPT Chuyên Sư phạm Hà Nội đã cho em rất nhiều kỷ niệm và nhen nhóm trong em niềm yêu thích đối với nghề giáo. Đó cũng chính là lý do em chọn ngành sư phạm tiếng Anh trong khi gia đình khuyên nên học ngành kinh tế để có thu nhập cao và dễ xin việc làm”, nữ thủ khoa ĐH Ngoại ngữ Nguyễn Trần Trâm Anh chia sẻ.

Thứ sáu, 12/10/2018 - 06:00

Hành trang du học châu Âu: Quan trọng hơn cả vẫn là ngôn ngữ và tâm lý
Hành trang du học châu Âu: Quan trọng hơn cả vẫn là ngôn ngữ và tâm lý

(Dân trí) - Trong “Ngày hội Giáo dục châu Âu” diễn ra tại Hà Nội mới đây, sinh viên Việt Nam đã có cơ hội tìm hiểu hệ thống giáo dục xuất sắc của châu Âu, văn hóa và truyền thống của châu lục này qua chia sẻ về kinh nghiệm thực tế từ các cựu sinh viên xuất sắc.

Thứ sáu, 12/10/2018 - 05:00

Tuyển sinh lớp 10 Hà Nội: Chỉ công bố đề thi tham khảo những môn mới
Tuyển sinh lớp 10 Hà Nội: Chỉ công bố đề thi tham khảo những môn mới

(Dân trí) - Phó giám đốc Sở GD&ĐT Hà Nội cho biết, trong tháng 10 này, Sở sẽ công bố đề thi tham khảo một số môn thi vào lớp 10 THPT. Theo đó, chỉ những môn thi mới bổ sung sẽ có đề thi tham khảo.

Thứ sáu, 12/10/2018 - 12:44

Xuất hiện clip nữ sinh lớp 7 đánh bạn dã man
Xuất hiện clip nữ sinh lớp 7 đánh bạn dã man

(Dân trí) - Khoảng đầu tuần tháng 10, trên mạng xã hội lan truyền đoạn clip ghi lại hai cảnh nữ sinh Kiên Giang đánh nhau dã man. Đáng nói khi hai nữ sinh này “choảng” nhau, có nhiều học sinh khác đứng quanh cổ vũ.

Thứ năm, 11/10/2018 - 04:35

Hà Nội: Thi vào lớp 10 chuyên phải qua 2 vòng
Hà Nội: Thi vào lớp 10 chuyên phải qua 2 vòng

(Dân trí) - Theo kế hoạch tuyển sinh vào lớp 10 THPT năm học 2019 - 2020 do UBND TP Hà Nội vừa phê duyệt, thí sinh chuyên trải qua 2 vòng tuyển sinh. Vòng 1 là tổ chức sơ tuyển đối với những học sinh có đủ điều kiện dự tuyển, có hồ sơ dự tuyển hợp lệ. Vòng 2 là tổ chức thi tuyển đối với những học sinh đã qua sơ tuyển vòng 1.

Thứ năm, 11/10/2018 - 03:20

Không có sinh viên học, nhiều giảng viên "đói" dạy
Không có sinh viên học, nhiều giảng viên "đói" dạy

(Dân trí) - Với việc nâng mức điểm sàn vào ngành sư phạm đã khiến một số trường CĐSP rơi vào cảnh “thừa thầy, thiếu thợ”. Tại trường CĐ Sư phạm Gia Lai có hơn chục giảng viên không có lớp để dạy, một số giảng viên dạy không đủ giờ, đủ tiết. Được biết, đây là nguồn giảng viên chất lượng, trình độ học vấn từ Thạc sĩ trở lên…

Thứ năm, 11/10/2018 - 03:16