Vì sao người khỏe mạnh vẫn thấy ảo giác hoặc cảm giác có người bên cạnh?

Không ít người từng trải qua những hiện tượng khó lý giải như nghe thấy tiếng nói khi ở một mình, nhìn thấy hình ảnh không có thật hoặc có cảm giác như có một người đang hiện diện bên cạnh dù xung quanh không có ai.

Theo ScienceAlert, những trải nghiệm này xuất hiện ở người khỏe mạnh phổ biến hơn nhiều so với suy nghĩ của đa số mọi người.

Để tìm hiểu rõ hơn về hiện tượng này, các nhà nghiên cứu thuộc Viện Nghiên cứu và Giáo dục D'Or (IDOR, Brazil) đã thực hiện khảo sát trên hơn 5.000 người. Kết quả nghiên cứu được công bố trên tạp chí khoa học PLOS One.

Nhóm nghiên cứu khảo sát 38 dạng trải nghiệm bất thường, bao gồm những thay đổi cảm xúc đột ngột, ảo giác thính giác (nghe thấy tiếng nói không có thật), ảo giác thị giác (nhìn thấy hình ảnh không có thật) và cảm giác có người hiện diện dù không nhìn thấy ai.

Tiến sĩ Ronald Fischer, thành viên nhóm nghiên cứu, cho biết những trải nghiệm này xuất hiện ở người bình thường nhiều hơn đáng kể so với tỷ lệ mắc các rối loạn tâm thần.

"Phần lớn người tham gia khảo sát hoàn toàn khỏe mạnh. Họ xem những trải nghiệm này là điều bình thường hoặc thậm chí mang ý nghĩa tích cực đối với bản thân", ông nói.

Kết quả khảo sát cho thấy hơn 60% người tham gia cho biết hiện tượng xảy ra khi họ hoàn toàn tỉnh táo và tập trung. Gần 40% trải nghiệm xuất hiện trong lúc họ ở một mình.

Về thời lượng, khoảng 36% cho biết hiện tượng kéo dài vài phút, 27% chỉ diễn ra trong tích tắc, trong khi khoảng 19% nói rằng họ mất cảm giác về thời gian trong suốt trải nghiệm.

Đáng chú ý, khoảng 66% người tham gia cho biết họ chỉ bắt đầu gặp những hiện tượng này khi đã trưởng thành.

Khi được hỏi về cách lý giải trải nghiệm của mình, 41% cho rằng đó chỉ là sự ngẫu nhiên, 36% tin rằng hiện tượng không xuất phát từ bất kỳ cá nhân hay thế lực nào, trong khi khoảng 28% xem đó là một điềm báo hoặc thông điệp mang ý nghĩa đặc biệt.

Kết quả nghiên cứu cũng cho thấy gần một nửa số người tham gia cảm thấy vui vẻ hoặc dễ chịu trong suốt trải nghiệm và cho rằng những hiện tượng này mang lại ảnh hưởng tích cực đến cuộc sống. Trong khi đó, chưa đến một phần tư cho biết họ cảm thấy sợ hãi hoặc khó chịu.

Theo tiến sĩ Fischer, với nhiều người, những trải nghiệm bất thường giúp họ hiểu rõ hơn về bản thân hoặc thay đổi cách nhìn nhận cuộc sống. Việc nhìn nhận những hiện tượng này dưới góc độ khoa học cũng góp phần giảm định kiến đối với những người từng trải qua chúng.

Các nhà nghiên cứu nhấn mạnh rằng việc xuất hiện ảo giác hoặc cảm giác có người hiện diện không đồng nghĩa với việc một người mắc bệnh tâm thần.

Tuy nhiên, nếu các hiện tượng này xảy ra thường xuyên, kéo dài hoặc ảnh hưởng đến công việc, học tập và sinh hoạt hằng ngày, người gặp tình trạng này nên đến cơ sở y tế hoặc bác sĩ chuyên khoa để được đánh giá và tư vấn kịp thời.