Rộ tin đồn clo trong nước máy, hồ bơi ngấm vào máu: Chuyên gia nói gì?

Những ngày gần đây, mạng xã hội lan truyền nhiều bài đăng cảnh báo rằng clo trong nước máy và nước hồ bơi có thể thẩm thấu qua da, đi vào máu, gây rối loạn nội tiết và làm tăng nguy cơ mắc các bệnh tuyến giáp.

Thông tin này khiến không ít người lo lắng, thậm chí hạn chế bơi lội hoặc tìm nhiều cách để "khử clo" trước khi tắm.

Trả lời về vấn đề này, BS Nguyễn Huy Hoàng, thành viên Hội Y học dưới nước và Oxy cao áp Việt Nam, khẳng định đây là cách hiểu chưa đúng về cơ chế sinh học và không có bằng chứng khoa học đáng tin cậy.

Clo không thể đi qua da để gây bệnh tuyến giáp

Theo BS Hoàng, nhận định clo trong nước sinh hoạt có thể xuyên qua da, đi vào máu rồi tác động đến tuyến giáp là không chính xác.

Da là hàng rào bảo vệ rất hiệu quả của cơ thể. Lớp sừng ngoài cùng chứa nhiều lipid và protein, có nhiệm vụ ngăn cản các chất từ môi trường bên ngoài xâm nhập.

Khi nước chứa clo tiếp xúc với da, clo sẽ nhanh chóng phản ứng với các chất hữu cơ trên bề mặt và bị trung hòa, chuyển thành ion clorua - một dạng chất vốn tồn tại bình thường trong cơ thể.

"Không có chuyện clo giữ nguyên trạng thái để xuyên qua da, đi vào máu rồi gây ảnh hưởng đến tuyến giáp", BS Hoàng nhấn mạnh.

Tương tự, khi tắm vòi sen hoặc bơi, một lượng nhỏ clo có thể bay hơi. Nếu nồng độ clo cao hoặc không gian kín, người tiếp xúc có thể bị cay mắt, rát mũi hoặc khó chịu đường hô hấp.

Tuy nhiên, đây chỉ là phản ứng kích ứng tại chỗ do clo phản ứng với lớp dịch nhầy của đường hô hấp, chứ không phải clo đi vào hệ tuần hoàn.

Ngay cả khi uống nước máy, lượng clo dư cũng nhanh chóng bị trung hòa trong môi trường tiêu hóa, không hấp thu theo cơ chế "đi thẳng vào máu rồi gây độc cho tuyến giáp".

WHO và hầu hết cơ quan y tế trên thế giới đều coi khử trùng bằng clo là một trong những biện pháp hiệu quả nhất để phòng bệnh lây truyền qua nước như tả, thương hàn hay tiêu chảy do vi khuẩn.

Nhiều người nhầm clo với perchlorate

Theo BS Hoàng, nguyên nhân dẫn đến hiểu lầm là nhiều người đã đánh đồng clo dùng để khử trùng nước với perchlorate. Đây là hai chất hoàn toàn khác nhau.

Perchlorate có khả năng cạnh tranh với iodide tại hệ vận chuyển iốt của tuyến giáp, từ đó ảnh hưởng đến quá trình tổng hợp hormone tuyến giáp nếu phơi nhiễm kéo dài.

Trong khi đó, clo dùng để khử trùng nước không có cơ chế tác động này.

"Cho đến nay chưa có bằng chứng dịch tễ học đáng tin cậy cho thấy việc tắm nước máy hay bơi trong hồ có clo ở ngưỡng an toàn gây bướu giáp hoặc suy giáp", BS Hoàng cho biết.

Một số bài đăng trên mạng xã hội cũng cảnh báo clo phản ứng với chất hữu cơ tạo thành nhóm phụ phẩm THMs (Trihalomethanes), từ đó gây rối loạn nội tiết.

Theo chuyên gia, THMs thực sự được hình thành khi clo phản ứng với mồ hôi, dầu trên da, mỹ phẩm hoặc tế bào chết trong nước. Hồ bơi đông người, nước ấm và không gian kín thường có xu hướng tạo ra nhiều THMs hơn.

Tuy nhiên, việc THMs tồn tại không đồng nghĩa với nguy cơ gây bệnh trong điều kiện sinh hoạt bình thường.

Phần lớn các nghiên cứu ghi nhận tác động lên gan, thận hoặc một số thay đổi sinh học đều được thực hiện ở mức phơi nhiễm rất cao, cao hơn nhiều so với lượng người dân tiếp xúc hằng ngày.

Trong khi đó, nước sinh hoạt hiện được kiểm soát theo các quy chuẩn an toàn với giới hạn được xây dựng dựa trên các nghiên cứu dài hạn nhằm bảo vệ sức khỏe cộng đồng.

"Ngay cả với người bơi thường xuyên, mức phơi nhiễm cũng chưa đủ để kết luận gây rối loạn nội tiết trên lâm sàng. Điều người dân dễ gặp hơn vẫn là khô da, cay mắt hoặc kích ứng hô hấp nếu hồ bơi vận hành không tốt", bác sĩ nói.

Theo bác sĩ, thay vì quá lo lắng trước những thông tin lan truyền trên mạng xã hội, người dân nên lựa chọn các hồ bơi có hệ thống xử lý nước tốt, thông thoáng, nước trong và không có mùi clo quá nồng.

Sau khi bơi, nên tắm lại bằng nước sạch, lau khô cơ thể, sử dụng kem dưỡng ẩm nếu cần và đeo kính bơi để hạn chế kích ứng mắt.