NASA lần đầu công bố hiện trường vụ va chạm tên lửa SpaceX với Mặt Trăng

Hình ảnh của NASA được chụp bởi Tàu quỹ đạo trinh sát Mặt Trăng (LRO - Lunar Reconnaissance Orbiter), một tàu vũ trụ đang hoạt động trên quỹ đạo của Mặt Trăng.

Hình ảnh cho thấy một miệng hố va chạm với đường kính khoảng 18 mét đã được hình thành sau khi một tên lửa của SpaceX lao tự do xuống bề mặt Mặt Trăng.

Vụ va chạm xảy ra vào chiều 5/8 (theo giờ Việt Nam), khi tầng trên của tên lửa Falcon 9 do SpaceX phát triển, nặng khoảng 4.000 kg, đã rơi xuống Mặt Trăng với tốc độ 8.700 km/h, gây ra một vụ nổ cực mạnh, tương đương sức công phá của 3 tấn thuốc nổ TNT.

Các nhà khoa học ước tính vụ nổ sẽ gây ra một hố va chạm với đường kính khoảng 30 mét, sâu khoảng 5 mét. Tuy nhiên, thực tế cho thấy hố va chạm dường như nhỏ hơn dự đoán đáng kể.

Bộ phận lao xuống Mặt Trăng là tầng trên của tên lửa đẩy Falcon 9, được phóng vào tháng 1/2025 mang theo hai tàu thám hiểm Mặt Trăng, bao gồm Blue Ghost (của công ty Firefly Aerospace, Mỹ) và Hakuto-R M2 (của công ty iSpace, Nhật Bản).

Thông thường, tầng trên tên lửa đẩy của SpaceX sẽ rơi trở lại bầu khí quyển Trái Đất, sau đó bị đốt cháy hết hoặc rơi xuống biển. Tuy nhiên, nhiệm vụ đưa tàu đổ bộ lên Mặt Trăng cần tên lửa với lực đẩy lớn hơn so với các nhiệm vụ gần Trái Đất, cho nên tầng trên của tên lửa Falcon 9 đã trôi nổi mất kiểm soát trong không gian.

SpaceX không hề có ý định để tên lửa của mình va chạm với Mặt Trăng, nhưng vào đầu năm nay, các nhà khoa học đã phát hiện tên lửa này trôi tự do về phía Mặt Trăng. Các quan chức của NASA khẳng định vụ va chạm không ảnh hưởng gì đến quỹ đạo của Mặt Trăng và không gây ra nguy hiểm gì cho Trái Đất.

Trước NASA, tàu vũ trụ Danuri đang hoạt động trên quỹ đạo Mặt Trăng, thuộc sở hữu của Cơ quan Hàng không Vũ trụ Hàn Quốc (KASA) đã chụp được hình ảnh miệng núi lửa do vụ va chạm gây ra.

Bề mặt của Mặt Trăng thường xuyên bị các vật thể tự nhiên từ không gian va chạm, nhưng những va chạm đó thường khó dự đoán và khó quan sát chi tiết.

Đây không phải là lần đầu tiên có một vật thể nhân tạo va chạm với Mặt Trăng. Từ những năm 1970, NASA đã cố tình cho các tầng của tên lửa đâm vào Mặt Trăng để nghiên cứu tác động địa chấn của các vụ va chạm.

Vào tháng 3/2022, một tầng tên lửa của Trung Quốc sau khi hoàn thành nhiệm vụ đã lao xuống Mặt Trăng. Năm 2009, NASA đã cố ý cho một tầng tên lửa đâm vào Mặt Trăng để nghiên cứu vật chất bị hất lên từ vụ va chạm.

Tháng 8/2023, tàu vũ trụ không người lái Luna-25 dự kiến hạ cánh mềm xuống Mặt Trăng, nhưng đã bị mất kiểm soát nên bị rơi và gây ra một vụ nổ. Tàu vũ trụ này sử dụng năng lượng hạt nhân, nhưng các nhà khoa học cho biết lượng vật liệu hạt nhân sót lại trên Mặt Trăng sau vụ nổ là không đáng lo ngại.

Năm 2019, tàu đổ bộ Chandrayaan-2 của Ấn Độ và tàu đổ bộ Beresheet của Israel cũng đã đâm xuống Mặt Trăng vì không hạ cánh thành công.