Hiểu đúng về STEM: Không chỉ học lắp ráp robot hay lập trình
(Dân trí) - Các cuộc thi STEM hiện nay thường thu hút sự chú ý thông qua các hoạt động như lắp ráp mô hình hay lập trình, tuy nhiên đó mới chỉ là phần thể hiện bên ngoài.
Trong bối cảnh đất nước đẩy mạnh phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, các bậc phụ huynh cùng các học sinh ngày càng quan tâm đến việc nâng cao năng lực công nghệ số, cũng như trang bị những kiến thức nền tảng về công nghệ số cho học sinh, sinh viên.
Để làm được điều đó, bước đầu tiên chính là đưa giáo dục STEM vào các trường phổ thông ngay từ bậc tiểu học.

Ông Nguyễn Quân, nguyên bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ phát biểu khai mạc (Ảnh: Thanh Bình).
Đây là phát biểu của nguyên Bộ trưởng Khoa học và Công nghệ Nguyễn Quân trong lễ khai mạc "Vòng chung kết STEM Toàn quốc 2026" sáng 24/5 tại Trường Bồi dưỡng Cán bộ Giáo dục Hà Nội.
Theo thống kê của Bộ GD&ĐT, năm 2024 cả nước có hơn 218.000 sinh viên tuyển mới thuộc các ngành STEM, chiếm khoảng 36% tổng số sinh viên tuyển sinh trên toàn quốc.
Quy mô đào tạo STEM tăng 10,6% so với năm 2023, cho thấy xu hướng người học ngày càng quan tâm đến các lĩnh vực khoa học, công nghệ, kỹ thuật và toán học
Ông Nguyễn Quân nhấn mạnh, cuộc thi Green STEM 2026 là tiền đề để đưa giáo dục AI - trí tuệ nhân tạo vào chương trình giáo dục phổ thông, từ đó có thể tiếp tục học lên bậc cao hơn hoặc tham gia thị trường lao động với nền tảng kiến thức cơ bản nhưng rất quan trọng.
Tại cuộc thi, các em học sinh được tiếp cận tư duy khoa học - kỹ thuật thông qua các thử thách thực hành, trong đó có bài toán lắp ráp cơ cấu để điều khiển và đưa bóng vào vị trí quy định theo đúng yêu cầu kỹ thuật.

Học sinh tập trung cao độ cho cuộc thi (Ảnh: Thanh Bình).
Trong 90 phút thi đấu căng thẳng, 4 học sinh lớp 5 không chỉ giải một bài toán trong khuôn khổ cuộc thi, mà còn phải vận dụng tư duy khoa học để tiếp cận vấn đề theo hướng mở, xem khoa học và công nghệ như một quá trình khám phá liên tục, gắn với thực tiễn và đòi hỏi khả năng sáng tạo của mỗi cá nhân.
Theo Ban Tổ chức, một trong những hạn chế hiện nay là STEM tại nhiều nơi vẫn bị hiểu đơn giản là lắp ráp robot hoặc lập trình, trong khi cốt lõi của STEM là hình thành tư duy khoa học, khả năng sáng tạo và giải quyết vấn đề thực tiễn.

Các thí sinh hoàn thành lắp ráp 8 thiết bị để đưa bóng vào đúng vị trí quy định (Ảnh: Thanh Bình).
Các đội có kết quả nổi bật tại Green STEM 2026 sẽ có cơ hội được lựa chọn, bồi dưỡng và đề cử tham gia World GreenMech Contest, sân chơi STEM quốc tế dành cho học sinh, quy tụ nhiều đội thi đến từ các quốc gia, dựa trên các tiêu chí về năng lực tư duy khoa học, khả năng thực hành, tinh thần hợp tác và tính sáng tạo.
Việc tiếp cận sớm với các sân chơi khoa học quốc tế không chỉ giúp học sinh nâng cao kỹ năng nghiên cứu, thực hành và làm việc nhóm mà còn góp phần hình thành tư duy đổi mới sáng tạo, năng lực hội nhập, cũng như khả năng thích ứng với môi trường công nghệ toàn cầu trong tương lai.





