Cho cá "ăn tỏi, tập thể dục", nông dân U60 chốt đơn cả trăm tấn cá online
(Dân trí) - Ở tuổi 60, người nông dân Hưng Yên đang dùng mạng xã hội, livestream và AI để chủ động đầu ra cho hàng trăm tấn cá mỗi năm.
Thay vì tất bật ngược xuôi ngoài chợ hay thụ động ngồi chờ thương lái đến tận lồng ép giá như trước, ông Trần Văn Mý (60 tuổi), Giám đốc HTX nông nghiệp cây ăn quả đặc sản và nuôi trồng thủy sản Quyết Thắng (xã Tân Hưng, Hưng Yên) chỉ cần một chiếc điện thoại thông minh để điều phối toàn bộ việc tiêu thụ nông sản.
Với Hợp tác xã này, chiếc smartphone đã trở thành công cụ chính để đưa con cá từ dòng sông Luộc vươn xa tới khắp các tỉnh thành trong cả nước.
Mô hình bán hàng của người nông dân này bắt đầu thay đổi từ năm 2021 sau khi ông tham gia các lớp tập huấn về xúc tiến thương mại và công nghệ số.
Nhớ lại một trong những kỷ niệm đáng nhớ nhất khi mới "tập tành" lên mạng, ông Mý kể về lần tiêu thụ được lượng hàng khổng lồ chỉ sau một bài đăng đơn giản trên Facebook.
"Tôi chỉ đăng một bài viết về lứa cá chép đến ngày xuất bán lên một nhóm chuyên mua bán thủy sản trên Facebook, vậy mà chỉ trong 2 ngày đã bán được tổng cộng 100 tấn cá chép”, ông Mý cười hào sảng.
Một bài đăng bán cá của ông Mý trên nhóm Facebook.
Theo ông, sức mạnh của mạng xã hội nằm ở sự kết nối không giới hạn, giúp thông tin sản phẩm đến được với khách hàng trên toàn quốc một cách nhanh chóng mà không tốn kém chi phí trung gian.
"Không gian mạng bao la rộng lớn, có thể trên toàn quốc biết và nhiều khách hàng biết đến hơn mà lại không tốn chi phí, thời gian", ông Mý chia sẻ về hiệu quả của kinh tế số.
Nông dân thời 4.0, chuẩn hóa mô hình từ khâu vận chuyển
Bè cá của ông Mý nằm trên dòng sông Luộc.
Để có được niềm tin từ những đơn hàng lớn như vậy, lão nông U60 cùng các hội viên của hợp tác xã đã dày công xây dựng một mô hình nuôi cá lồng bè quy mô ngay trên dòng sông Luộc.
Hiện nay, HTX Quyết Thắng đang vận hành khoảng 60 lồng cá với đa dạng chủng loại để đáp ứng thị trường.
Chia sẻ cụ thể về quy mô, ông Mý cho biết: "Hiện nay chúng tôi có khoảng 10 lồng cá trắm, 20 lồng cá chép, 6 lồng cá rô phi, 10 lồng cá lăng và cá diêu hồng khoảng 10 lồng".
Mỗi lồng cá được thiết kế theo quy chuẩn dài 9m, rộng 6m và sâu 4m, cho sản lượng trung bình khoảng 10 tấn mỗi lồng.
Với hệ thống lồng bè san sát, mỗi năm HTX cung cấp ra thị trường từ 500 đến 600 tấn cá sạch. Đối tượng khách hàng chính không còn là các chợ truyền thống địa phương mà là các chuỗi cửa hàng thực phẩm sạch trên khắp cả nước, thậm chí vào tận Cần Thơ.
Với hệ thống lồng bè san sát, mỗi năm HTX cung cấp ra thị trường từ 500 đến 600 tấn cá sạch.
Doanh thu từ mỗi lồng cá dao động từ 600 đến 700 triệu đồng. Dù hiện nay lợi nhuận có phần sụt giảm do chi phí nguyên liệu đầu vào tăng cao, nhưng trung bình mỗi lồng vẫn có thể mang lại cho người nuôi khoảng 70 đến 80 triệu đồng tiền lãi.
Điểm mạnh của mô hình này không chỉ nằm ở sản lượng mà còn ở tính chuyên nghiệp trong khâu Logistics.
Nhờ sự liên kết giữa các thành viên trong HTX, ông Mý có thể đáp ứng ngay lập tức các đơn hàng từ 50 đến 100 tấn mà các hộ cá thể khó lòng làm được.
Mô hình nuôi cá được chuẩn hóa từng quy trình.
Quy trình bốc xếp cá lên xe tải 5 tấn tại đây được chuẩn hóa, chỉ diễn ra vỏn vẹn trong vòng 30 phút, đảm bảo con cá vẫn đạt độ tươi khỏe khi bắt đầu hành trình vận chuyển xuyên Việt.
Sự kết hợp giữa quy mô nuôi trồng bài bản và tư duy bán hàng hiện đại đã giúp lão nông Hưng Yên không chỉ thoát khỏi cảnh "được mùa mất giá" mà còn làm chủ hoàn toàn đầu ra cho sản phẩm của mình.
Đàn cá tập thể dục, ăn men tỏi
Làm thế nào mà con cá từ Hưng Yên, sau hành trình vận chuyển dài cả nghìn cây số, khi đến nơi vẫn khỏe mạnh và giữ được độ tươi ngon?
Theo ông Mý, câu trả lời nằm ở chính dòng sông Luộc và những kỹ thuật chăm sóc "thuận tự nhiên" mà HTX đang áp dụng.
Chính việc phải bơi liên tục để chống lại dòng chảy đã giúp cơ thịt của cá săn chắc hơn.
Khác với cá nuôi trong ao tĩnh, cá lồng của HTX Quyết Thắng được nuôi ngay trên dòng nước chảy xiết của sông Luộc. Đây chính là môi trường "luyện tập" lý tưởng để tạo nên chất lượng thịt vượt trội.
Chính việc phải bơi liên tục để chống lại dòng chảy đã giúp cơ thịt của cá săn chắc hơn và đặc biệt là tăng cường sức chịu đựng.
Bên cạnh sức khỏe thể chất từ việc vận động, ông Mý và bà con trong HTX còn đặc biệt chú trọng đến việc bảo vệ đàn cá bằng các phương pháp sinh học, hạn chế tối đa hóa chất. Một trong những bí quyết của ông là việc sử dụng men tỏi trong quá trình chăn nuôi.
Đàn cá được ăn men tỏi giúp tăng sức đề kháng.
Theo chia sẻ của ông Mý, thay vì sử dụng thuốc kháng sinh hóa học khi cá có dấu hiệu bệnh, bà con tại đây ưu tiên việc phòng bệnh từ xa.
"Hiện nay tất cả bà con nuôi cá trong HTX đang ủ tỏi với men cho cá ăn định kỳ để phòng ngừa bệnh. Hiệu quả của men tỏi là một dạng kháng sinh tự nhiên vừa giúp phòng ngừa bệnh tật, vừa tăng cường sức đề kháng cho con cá rất tốt", ông Mý chia sẻ.
Việc tuân thủ nghiêm ngặt quy trình này, kết hợp với các lớp tập huấn kỹ thuật chăn nuôi của các cơ quan chức năng, đã giúp sản phẩm của HTX đạt tiêu chuẩn VietGAP, đủ điều kiện để đi vào các chuỗi cửa hàng sạch và siêu thị lớn.
Quy trình chăm sóc bài bản này cũng giúp ông Mý kiểm soát tốt thời gian tăng trưởng của từng loại cá.
Sự kết hợp giữa quy mô nuôi trồng bài bản và tư duy bán hàng hiện đại đã giúp lão nông Hưng Yên thoát khỏi cảnh "được mùa mất giá".
Ví dụ, với lồng cá trắm, ông thường nuôi trong khoảng 10 tháng tùy theo kích cỡ giống ban đầu, mỗi lồng khi xuất bán đạt khoảng 10 tấn với giá trị khoảng 550 triệu đồng.
Sự kết hợp giữa môi trường tự nhiên thuận lợi và kỹ thuật chăm sóc hiện đại đã tạo nên thương hiệu "cá sông Luộc" sạch và khỏe, làm tiền đề vững chắc cho việc "chốt đơn" trên không gian mạng của lão nông Hưng Yên.
Nông dân U60 đi “xóa mù” công nghệ
Ở tuổi U60, cái tuổi mà nhiều người bắt đầu nghĩ đến việc nghỉ ngơi, ông Trần Văn Mý lại bắt đầu một hành trình hoàn toàn mới: học cách làm bạn với công nghệ.
Bước ngoặt đến với ông Mý vào năm 2021, khi ông bắt đầu tham gia các lớp tập huấn về xúc tiến thương mại và công nghệ số do các cơ quan chức năng tổ chức.
Ông nhớ lại: "Tôi bắt đầu bán cá theo phương pháp online sau khi được tập huấn của các cơ quan chức năng về xúc tiến thương mại".
Từ những bước đi chập chững ban đầu, ông nhanh chóng nhận ra sức mạnh của việc kết nối không biên giới trên không gian mạng. Ông chủ động tham gia vào các hội nhóm chăn nuôi cá lồng toàn quốc trên Facebook và Zalo để nắm bắt thông tin thị trường và quảng bá sản phẩm.
Không dừng lại ở việc đăng tin thông thường, ông Mý còn là một trong những nông dân tiên phong học cách ứng dụng trí tuệ nhân tạo vào sản xuất kinh doanh thông qua sự hỗ trợ của Nhà nước.
Ông Mý bắt đầu học dùng mạng bán hàng từ những buổi tập huấn của cơ quan chức năng.
Ông hào hứng chia sẻ về công nghệ mới này: "Tôi ứng dụng AI sau khi được sở công thương đào tạo trong chương trình về quảng cáo, bán hàng trực tuyến. Chương trình đã tập huấn và tài trợ miễn phí AI cho bà con. Tôi thấy ứng dụng Chat GPT, Gemini đem lại hiệu quả rất tốt trong việc viết các nội dung quảng cáo đa dạng, hấp dẫn hơn”.
Trong số các công cụ công nghệ, ông Mý đang đặc biệt ưu tiên “tập tành” thêm về livestream trên Facebook vì tính linh hoạt và hiệu quả tức thì. Ông coi đây là phương thức "thực dụng" nhất để kết nối trực tiếp với người mua.
Trong những buổi phát trực tiếp, ông cho khách hàng thấy tận mắt cảnh bắt cá, chất lượng con cá đang quẫy đạp ngay tại lồng, tạo nên một sự minh bạch mà không hình ảnh tĩnh nào có thể thay thế được.
Ông Mý livestream để bán đàn cá trắm vừa tới lứa.
Ông Mý chia sẻ: "Livestream giúp tôi đưa những hình ảnh chân thực nhất từ lồng cá tới khách hàng ở mọi miền. Có những lúc khách muốn xem tận mắt con cá vừa kéo lên, tôi chỉ việc đưa máy điện thoại lại gần là họ yên tâm chốt đơn ngay".
