Cảnh báo hiện tượng giếng khoan phun khí và nước cuồn cuộn ở Gia Lai

Nguyên nhân giếng khoan phun khí, nước 

Từ năm 2024 đến nay, trên địa bàn xã Chư Prông, tỉnh Gia Lai, ghi nhận 4 trường hợp người dân khoan giếng gặp tình trạng khí, nước phun lên mặt đất. Đến nay, 3 giếng khoan đã dừng hiện tượng này. Riêng giếng khoan của ông N.H.K., ở thôn Hưng Tiến, xã Chư Prông vẫn duy trì tình trạng phun khí, nước từ năm 2024 đến nay.

Từ ngày 23/7 đến 6/8, Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Gia Lai phối hợp Cục Địa chất và Khoáng sản Việt Nam (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) cùng cơ quan chức năng thành lập nhiều đoàn kiểm tra các giếng khoan xảy ra tình trạng trên. Các đoàn đã khảo sát giếng khoan của hộ ông Đàm Xuân Hòa tại làng Klă, xã Chư Prông và ông N.H.K. ở thôn Hưng Tiến.

Kết quả khảo sát bước đầu cho thấy hiện tượng giếng khoan phun khí, nước tại xã Chư Prông không phải trường hợp cá biệt. Đáng chú ý, các vị trí ghi nhận hiện tượng này phân bố gần như trên cùng một kinh tuyến, khả năng có mối liên hệ với đặc điểm cấu trúc địa chất trong khu vực.

Theo Cục Địa chất và Khoáng sản Việt Nam, ông Hòa khoan 2 giếng cách nhau 30m, đều xảy ra hiện tượng trên. Các giếng khoan này phân bố trong phạm vi tầng chứa nước có áp lực dưới lớp phủ bazan, gần họng núi lửa cổ. Có thể chịu ảnh hưởng của hệ thống đứt gãy Pô Cô.

Cục Địa chất và Khoáng sản Việt Nam nhận định nhiều khả năng các lỗ khoan đã xuyên vào tầng chứa nước có khí hòa tan, ở độ sâu 170-186m trở xuống.

Khi mũi khoan xuyên vào tầng chứa nước này, áp suất bị giải phóng, dẫn đến hiện tượng khí, nước tự phun lên mặt đất. Đây có thể là hiện tượng địa chất mang tính khu vực, liên quan đến tầng chứa nước có áp nằm dưới lớp phủ bazan, chịu ảnh hưởng của hệ thống đứt gãy Pô Cô và hoạt động núi lửa trẻ.

Để có cơ sở khoa học và thực tiễn, Cục Địa chất và Khoáng sản Việt Nam đề xuất thực hiện điều tra địa chất nhằm làm rõ cấu trúc địa chất, quy luật phân bố tầng chứa nước có áp và hiện tượng khí tự nhiên phục vụ quản lý, khai thác hiệu quả tài nguyên. 

Cảnh báo về loại khí phun lên từ giếng khoan

Theo báo cáo của Cục Địa chất và Khoáng sản Việt Nam, tại các giếng khoan ở Chư Prông, khí phun lên có mùi thoảng. Khi đứng gần trong 3-5 phút có cảm giác hơi ngộp, khó chịu. Cơ quan chuyên môn nhận định, khí đi kèm nước phun lên có khả năng là carbon dioxide (CO2), lưu lượng 10-20m3/h.

“Nguồn gốc khí hiện chưa xác định. Có thể liên quan đến quá trình thoát khí dọc các đới đứt gãy sâu, phản ứng địa hóa giữa nước, đá hoặc do quá trình địa chất sâu khác. Cần phân tích thành phần, đồng vị khí để xác định”, Cục Địa chất và Khoáng sản Việt Nam thông tin.

Cục Địa chất và Khoáng sản Việt Nam cho biết thành phần khí, chất lượng nước phun lên tại các giếng chưa được xác định đầy đủ, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn cho người dân.

Cục Địa chất và Khoáng sản Việt Nam đề nghị UBND tỉnh Gia Lai chỉ đạo UBND xã Chư Prông và các đơn vị liên quan khoanh vùng bán kính tối thiểu 30-50m quanh những giếng từng xảy ra tình trạng phun khí, nước.

Người dân được khuyến cáo không tụ tập hoặc đứng lâu tại khu vực miệng giếng, đặc biệt vào sáng sớm và ban đêm. Đây là những thời điểm trời thường lặng gió, làm tăng nguy cơ khí nặng hơn không khí tích tụ ở khu vực thấp.

Đối với các giếng khoan trong khu vực, cơ quan chuyên môn đề nghị quản lý, khống chế độ sâu không vượt quá 150m. Người dân không tự ý trám lấp, hàn kín hoặc bịt miệng giếng. Mọi người tuyệt đối không đốt lửa hoặc sử dụng nguồn nhiệt gần miệng giếng cho đến khi xác định được thành phần khí.

Khi thấy hiện tượng nêu trên hoặc xuất hiện mùi khí lạ, người dân, chính quyền địa phương cần thông báo ngay cho cơ quan chuyên môn để kiểm tra, đánh giá và có biện pháp xử lý phù hợp.

Trao đổi với phóng viên Dân trí, ông Trương Bá Vinh, Trưởng phòng Địa chất và Khoáng sản, Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Gia Lai, cho biết qua các đợt kiểm tra, cơ quan chức năng đã có báo cáo bước đầu và đưa ra một số khuyến cáo nhằm đảm bảo an toàn cho người dân. Trên cơ sở kết quả kiểm tra, đơn vị sẽ tham vấn thêm ý kiến cơ quan chuyên môn để hoàn thiện báo cáo, trình UBND tỉnh Gia Lai.

“Cơ quan chức năng đã thu thập mẫu nước và khí tại hiện trường để phân tích chuyên sâu về nguồn gốc, cấu tạo địa chất cũng như thành phần hóa học”, ông Vinh cho hay.

Như Dân trí đã thông tin, ngày 20/7, do thiếu nước tưới, ông Đàm Xuân Hòa cải tạo lại giếng cũ, bất ngờ miệng giếng xuất hiện cột khí, nước phun lên khỏi mặt đất.

UBND xã Chư Prông đã ra quyết định xử phạt ông Hòa 42,5 triệu đồng với các hành vi không có giấy phép hành nghề nhưng vẫn tổ chức khoan giếng và khoan giếng khi chưa được cơ quan chức năng cấp phép. Sau hơn 20 ngày phun khí, nước cuồn cuộn lên mặt đất, giếng khoan này bất ngờ dừng hoạt động.