Nhà Toán học Việt "sở hữu" 100 công trình được công bố trên tạp chí danh tiếng thế giới

Dáng vóc nhỏ nhắn, chân đi không bình thường nhưng là tác giả của gần 100 công trình được công bố trên các tạp chí danh tiếng thế giới, ông cũng từng làm chủ tịch hàng chục hội nghị, hội thảo Quốc tế chuyên ngành. Đó là GS. TSKH Ngô Việt Trung, nguyên Viện trưởng toán học và là một trong số ít nhà khoa học dành trọn tiền giải thưởng để hỗ trợ học sinh nghèo vượt khó.

Tôi có may mắn quen biết GS. TSKH, nguyên Viện trưởng toán học Ngô Việt Trung (thuộc Viện HLKH và CN Việt Nam) khá lâu, nhưng mãi bây giờ, nghĩa là sau khi ông thôi công tác quản lý và nhận giải thưởng Nhân tài đất Việt năm 2009, ông mới tâm sự về con đường học vấn và những công trình nghiên cứu về toán học suốt mấy chục năm qua. Bởi theo ông, điều đó có thấm tháp gì so với các nhà khoa học đi trước như Lê Văn Thiêm, Hoàng Tụy, và lớp trẻ sau này như Ngô Bảo Châu (nhận Giải thưởng Filds năm 2010), Vũ Hà Văn.

Giọng nói nhỏ nhẹ, khiêm tốn, GS Ngô Việt Trung tâm sự: “Mỗi nhà khoa học đều chọn cho mình một hướng đi riêng. Những nghiên cứu của tôi tập trung vào các chuyên ngành Đại số giao hoán, Hình học đại số và tổ hợp. Trong đó đối tượng nghiên cứu chủ yếu là một số bất biến của vành địa phương và đại số phân bậc.

Hơn 35 năm qua, với việc sử dụng kiến thức của nhiều chuyên ngành khác nhau, GS Ngô Việt Trung dành tâm sức chứng minh, lý giải một cách thuyết phục những vấn đề có tính thời sự của toán học quốc tế. Đó là chỉ số chính quy và các bất biến liên quan. Tác giả đã xác định được đặc trưng của chỉ số chính quy Castelnuovo – MumFord thông qua một dãy phần tử lọc chính quy tuyến tính…

Đáng chú ý là tác giả đã chứng minh được một kết quả bất ngờ là dạng tiệm cận của chỉ số chính quy Castelnuovo-MumFord của iđêan mũ là một hàm tuyến tính. Kết quả này đã gợi mở nghiên cứu các tính chất tiệm cận khác của các iđêan lâu nay đang là chuyện thời sự của đại số giao hoán, cũng như hình học đại số mà các nhà toán học thế giới quan tâm…

Nhà Toán học Việt "sở hữu" 100 công trình được công bố trên tạp chí danh tiếng thế giới - 1

GS.TSKH Ngô Việt Trung.

Khi còn ở cương vị là Viện trưởng toán học, là thành viên Hội đồng khoa học ngành toán của chương trình nghiên cứu cơ bản Nhà nước (từ năm 2000), Giáo sư Trung cũng nhiều năm làm chủ nhiệm các đề tài về đại số giao hoán, hình học, đại số máy tính thuộc chương trình nghiên cứu khoa học cơ bản Nhà nước; ông là Tổng Biên tập Tạp chí Acta Mathematica Vietnamica nhiều năm liền…

Bộn bề công việc, nhưng GS Ngô Việt Trung vẫn được mời giảng dạy tại các trường đại học danh tiếng như Kansas, Viện khoa học toán Berkeley (Mỹ) và hàng chục trường đại học ở các cưởng quốc nổi tiếng về toán học như Đức, Pháp, Italia, Anh, Nhật…

Đến nay, ngoài các giáo trình viết phục vụ công tác giảng dạy và nghiên cứu trong nước như "Lý thuyết Ga Loa", "Đại số tuyến tính" (tái bản hai lần), và cuốn "Nhập môn đại số giao hoán và hình học đại số" xuất bản cách đây hơn 5 năm, GS Ngô Việt Trung đã có gần 100 công trình được đăng tải trên các tạp chí quốc tế có uy tín. Và thật phấn khởi, tự hào biết bao khi gần 80 công trình trong số đó của ông đã được Viện Khoa học thông tin Mỹ thống kê, chọn lọc...

Điều đáng ngạc nhiên hơn, những kết quả nghiên cứu của ông chỉ tính từ năm 2000 trở lại đây, đã có hơn 600 bài báo của hàng trăm nhà khoa học quốc tế trích dẫn, trong đó có những công trình của GS Ngô Việt Trung được tác giả nước ngoài dụng sử hơn 50 lần. Có lẽ vì thế chăng mà ông - một trong những hiện tượng hiếm của khoa học nước nhà trở thành Viện sĩ Viện Hàn lâm khoa học thế giới thứ ba từ năm 2000…

Con người có sức sáng tạo bền bỉ, dẻo dai ấy cũng là người luôn sống khiêm nhường với đồng nghiệp, bạn bè. Ít ai biết một nhà toán học thành danh Ngô Việt Trung, cách đây 60 năm (khi mới ba tuổi), không may mắc một cơn sốt quái ác rồi bị bại liệt một chân. Cũng may mẹ anh, một y tá quân đội có kiến thức, biết cách điều trị, chăm sóc nên anh tránh được tình trạng bị liệt nặng.

Không mặc cảm tự ti, những năm tháng sơ tán khó khăn trăm bề Ngô Việt Trung vẫn chống nạng đi học; và bằng nghị lực, trí thông minh anh đã giành giải nhất trong kỳ thi học sinh giỏi toàn miền Bắc (lớp 10) lúc bấy giờ. Thương cảm cho một tài năng không may tàn tật nhưng mang nhiều tố chất toán học, Bộ trưởng Đại học và Trung học chuyên nghiệp - GS Tạ Quang Bửu khi đó đã tạo điều kiện cho anh ra nước ngoài học tập.

Sang Đức vừa chân ướt, chân ráo, Ngô Việt Trung đã phải vào viện thực hiện ca phẫu thuật chỉnh hình phục hồi chức năng. Dẫu học hành bị gián đoạn so với bạn bè, song sẵn có tư chất thông minh anh vẫn bảo đảm đúng chương trình, kế hoạch học tập của nhà trường nước bạn.

Về nước công tác trong hoàn cảnh gian khó thời bao cấp, Ngô Việt Trung không ngừng nghiên cứu, sáng tạo. Anh được phong Phó Giáo sư (năm 1983) khi tuổi đời mới tròn 30, rồi Giáo sư (năm 1991) lúc 38 tuổi. Cái độ tuổi khá hiếm (vào thời điểm đó) các cán bộ khoa học trong nước có sức khoẻ bình thường làm được, huống chi anh là một con người tàn tật…

Năm 2009, GS Ngô Việt Trung vinh dự là một trong nhà khoa học đầu tiên nhận Giải thưởng Nhân tài đất Việt. Sau khi làm nghĩa vụ đóng thuế thu nhập cá nhân, anh dành toàn bộ số tiền giải thưởng hỗ trợ các trường hợp học sinh có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn ở quê nhà (xã Điện Quang, huyện Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam) hàng năm thi đỗ vào đại học. Vì như anh bộc bạch: “Khi còn sống, ba tôi (nhà ngoại giao nổi tiếng kiêm nhà báo một thời Ngô Điền – P.V) từng căn dặn, làm được chút gì cho quê hương thì phải ráng”.

Và cuối năm 2015 vừa qua, GS Trung cho tôi biết số tiền 90 triệu đồng được nhận từ Giải thưởng, anh đã hỗ trợ những học sinh nghèo nơi quê nhà; một vùng quê bên bờ sông Thu Bồn giàu truyền thống - nơi từng sinh ra những chí sĩ, nhà cách mạng nổi tiếng như Hoàng Diệu, Phan Thanh, Nguyễn Thị Bình…

Theo Nguyễn Khôi/CAND

MỚI NHẤT
Giải quyết bài toán ô nhiễm môi trường trong chăn nuôi
Giải quyết bài toán ô nhiễm môi trường trong chăn nuôi

(Dân trí) - Hiện nay ở Việt Nam rất nhiều các chất cấm và chất kháng sinh bị lạm dụng vào quá trình chăn nuôi, làm giảm chất lượng an toàn vệ sinh thực phẩm, ảnh hưởng lớn tới môi trường sống. Ngày 18/3, các nhà khoa học đã cùng nhau thảo luận về một giải pháp mới để giải quyết thực trạng đáng báo động này.

Thứ sáu, 18/03/2016 - 12:30

Gặp cậu học trò đoạt giải Nhất toàn quốc về sáng tạo khoa học kỹ thuật
Gặp cậu học trò đoạt giải Nhất toàn quốc về sáng tạo khoa học kỹ thuật

(Dân trí) - Vượt qua hơn 243 sản phẩm dự thi của các thí sinh cùng trang lứa, em Cao Quang Hùng (SN 1999, học sinh lớp 11A8 trường THPT Nguyễn Huệ, xã Kỳ Bắc, huyện Kỳ Anh, Hà Tĩnh) đã đạt giải Nhất cuộc thi sáng tạo Khoa học kỹ thuật toàn miền Bắc được tổ chức tại Hải Phòng từ ngày 5-8/3/2016.

Thứ tư, 16/03/2016 - 05:00

Lập đề án xây dựng Trung tâm Công nghệ Sinh học Quốc gia miền Trung tại Huế
Lập đề án xây dựng Trung tâm Công nghệ Sinh học Quốc gia miền Trung tại Huế

(Dân trí) - Ngày 11/3 tại TP Huế, Thứ trưởng Bộ GD-ĐT Bùi Văn Ga đã chủ trì cuộc họp Ban chỉ đạo lập Đề án xây dựng Trung tâm Công nghệ sinh học quốc gia miền Trung tại tỉnh Thừa Thiên Huế.

Thứ sáu, 11/03/2016 - 10:00

Khối chuyên của trường ĐH tiếp tục dẫn đầu ở cuộc thi khoa học kỹ thuật
Khối chuyên của trường ĐH tiếp tục dẫn đầu ở cuộc thi khoa học kỹ thuật

(Dân trí) - Hai đề tài đạt giải Nhất toàn cuộc ở cuộc thi Khoa học kỹ thuật quốc gia đều đến từ các khối chuyên của trường ĐH. Đây là năm thứ hai liên tiếp, khối chuyên của các trường ĐH tiếp tục thể hiện khả năng nghiên cứu khoa học vượt trội so với các trường phổ thông khác.

Thứ tư, 09/03/2016 - 12:03

Sinh viên năm nhất sáng tạo trong Ngày hội Kỹ thuật
Sinh viên năm nhất sáng tạo trong Ngày hội Kỹ thuật

(Dân trí) - Trong ngày Ngày hội Kỹ thuật Bách khoa 2016 của trường ĐH Bách khoa - ĐHQG TP.HCM, các sinh viên năm 1 đã tự tin giới thiệu các đề tài sáng tạo của mình từ cách hút lọc dầu, robot công nghiệp đến pin từ chuối... Dù các sản phẩm chưa hoàn hảo nhưng thôi thúc sinh viên “giữ lửa” đam mê với ngành nghề mình chọn.

Chủ nhật, 06/03/2016 - 11:30

Học sinh phổ thông sẽ được nghiên cứu khoa học
Học sinh phổ thông sẽ được nghiên cứu khoa học

(Dân trí) - Chia sẻ tại lễ khai mạc cuộc thi Khoa học kĩ thuật cấp quốc gia khu vực phía Bắc chiều 5/3, Thứ trưởng Bộ GD-ĐT Nguyễn Vinh Hiển cho biết: Trong chương trình giáo dục phổ thông sắp tới sẽ chính thức có việc nghiên cứu khoa học dành cho học sinh phổ thông dưới hình thức các chuyên đề nghiên cứu tự chọn.

Chủ nhật, 06/03/2016 - 12:02

Minh bạch hóa thông tin trường học qua công nghệ thông tin
Minh bạch hóa thông tin trường học qua công nghệ thông tin

(Dân trí) - Thông qua phần mềm giáo dục, học sinh và phụ huynh sẽ được kiểm soát chất lượng, thông tin các dịch vụ giáo dục trong nhà trường.

Thứ bảy, 05/03/2016 - 08:00

Thầy giáo thể dục chế tạo thành công nông cụ giá rẻ
Thầy giáo thể dục chế tạo thành công nông cụ giá rẻ

(Dân trí) - Tại Hội thi sáng tạo kỹ thuật tỉnh Sóc Trăng lần thứ IX-năm 2015, vượt qua 40 giải pháp tham gia Hội thi, giải pháp “Máy vô chân ấm mía” được Ban giám khảo chấm chọn trao giải Nhất. Điều đáng nói, tác giả của giải pháp này là một giáo viên dạy bộ môn Giáo dục thể chất. Đó là thầy Nguyễn Văn Nưng, giáo viên Trường Tiểu học An Thạnh 3A, xã An Thạnh 3, huyện Cù Lao Dung (tỉnh Sóc Trăng).

Thứ sáu, 04/03/2016 - 03:29

Giới trẻ Việt náo nức tổ chức đón nhật thực
Giới trẻ Việt náo nức tổ chức đón nhật thực

Vào ngày 9/3 tới, người yêu thiên văn Việt Nam có cơ hội chiêm ngưỡng nhật thực toàn phần, sự kiện thiên văn đáng chú ý nhất 2016.

Thứ năm, 03/03/2016 - 07:53

Vĩnh Phúc: Lần đầu tiên dạy Toán bằng tiếng Anh
Vĩnh Phúc: Lần đầu tiên dạy Toán bằng tiếng Anh

(Dân trí) - Từ ngày 7/3/2016, 34 trường trung học (26 trường THCS, 8 trường THPT) trên địa bàn tỉnh Vĩnh Phúc sẽ tiến hành dạy học thí điểm môn Toán song ngữ Việt - Anh.

Thứ tư, 02/03/2016 - 04:20

Tiến sĩ trẻ xuất sắc thế giới: "Tôi sẵn sàng về Việt Nam"
Tiến sĩ trẻ xuất sắc thế giới: "Tôi sẵn sàng về Việt Nam"

"Với tôi, Việt Nam có nhiều người xuất sắc. Người Việt ở nước ngoài chỉ là một bộ phận trong tổng hòa đó. Có rất nhiều người Việt nổi tiếng sống ở Việt Nam đấy chứ! Phải chung tay để người Việt ở bất cứ đâu ngày càng giỏi hơn và được sử dụng để chung tay xây dựng đất nước. "

Thứ ba, 01/03/2016 - 03:05

Kỹ sư "chân đất" chế hệ thống phun, tưới tự động
Kỹ sư "chân đất" chế hệ thống phun, tưới tự động

Anh Cao Phát Triển đã chế ra hệ thống phun thuốc và tưới tự động điều khiển bằng điện thoại giúp giảm chi phí cả trăm lần so lao động tay chân. Hơn nữa, mô hình này giúp thích ứng với tình trạng biến đổi khí hậu ngày càng gay gắt như hiện nay.

Chủ nhật, 28/02/2016 - 05:51

ĐÁNG QUAN TÂM
Những công trình sáng tạo kỹ thuật của học sinh xứ Nghệ
Những công trình sáng tạo kỹ thuật của học sinh xứ Nghệ

(Dân trí) - Dù mới chỉ ở dạng công trình nghiên cứu khoa học kỹ thuật nhưng những sản phẩm do học sinh làm đã có người tìm đến đặt hàng hoặc đang kêu gọi đầu tư để sớm hoàn thiện, đưa vào ứng dụng trong thực tiễn đời sống.

Thứ ba, 23/02/2016 - 04:58

GS Vũ Hà Văn: “Toán học Việt Nam chưa tạo ra được trường phái riêng”
GS Vũ Hà Văn: “Toán học Việt Nam chưa tạo ra được trường phái riêng”

(Dân trí) - “Số người nghiên cứu khoa học chuyên nghiệp nói chung và toán học nói riêng ở Việt Nam là rất ít so với dân số. Toán học Việt Nam có một vài cá nhân có uy tín quốc tế, nhưng chưa tạo ra được trường phái riêng.” - nhận định của GS Vũ Hà Văn.

Chủ nhật, 21/02/2016 - 09:03

Đề tài "giời ơi" hết đất sống?
Đề tài "giời ơi" hết đất sống?

Tại hội nghị triển khai công tác năm 2016 của Bộ KHCN, Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam cho rằng, nhiều đề tài nghiên cứu chưa ứng dụng thực tế, còn đắp chiếu, bỏ ngăn kéo.

Thứ ba, 16/02/2016 - 09:27

Học sinh trường làng nghiên cứu sáng tạo thuốc trừ sâu sinh học
Học sinh trường làng nghiên cứu sáng tạo thuốc trừ sâu sinh học

(Dân trí) - Vừa qua, một nhóm học sinh của Trường THPT An LạcThôn (huyện Kế Sách, Sóc Trăng) tiến hành tìm hiểu và phân tích thực trạng sử dụng thuốc trừ sâu ở địa phương, qua đó đã thí nghiệm trích lấy các chất từ cây cỏ dại để tạo nên thuốc trừ sâu sinh học.

Thứ ba, 16/02/2016 - 08:12

Khi nhà khoa học nữ nghỉ hưu, họ mong muốn gì?
Khi nhà khoa học nữ nghỉ hưu, họ mong muốn gì?

Nghỉ hưu ở tuổi 55, nhiều nhà khoa học nữ có kinh nghiệm, chuyên môn tốt cảm thấy hụt hẫng vì không được theo đuổi niềm đam mê nghiên cứu khoa học.

Thứ hai, 15/02/2016 - 02:56

Gia tài của giáo sư trẻ nhất Việt Nam
Gia tài của giáo sư trẻ nhất Việt Nam

Trải qua nhiều khó khăn, đến nay, GS.TS Nguyễn Văn Hiếu đã có một gia tài nghiên cứu khá lớn, anh là tác giả của 130 công trình khoa học. “Đất nước cần những trí thức trẻ dám cống hiến, dám hy sinh cho khoa học như GS Hiếu” - thầy cô và đồng nghiệp đã nói như vậy về giáo sư trẻ nhất năm 2015 Nguyễn Văn Hiếu.

Chủ nhật, 14/02/2016 - 12:13

Niềm tự hào của Toán học Việt Nam
Niềm tự hào của Toán học Việt Nam

Những ngày đầu năm 2016, cộng đồng người Việt tại Hungary đón nhận một tin vui khi Tiến sĩ Toán học Bùi Minh Phong, hiện đang công tác tại Trường Đại học Tổng hợp Eotvos Lorand, Budapest được phong hàm Giáo sư (GS).

Chủ nhật, 14/02/2016 - 10:00

Nữ bác học gốc Việt đầu tiên “hạ bệ” Diêm Vương tinh
Nữ bác học gốc Việt đầu tiên “hạ bệ” Diêm Vương tinh

(Dân trí) - Giản dị trong trang phục giày vải thể thao, bộ áo váy nhẹ nhàng, miệng luôn nở nụ cười thân thiện khi trò chuyện, nữ giáo sư Lưu Lệ Hằng - người Mỹ gốc Việt đầu tiên có tên đặt cho một tiểu hành tinh, đã để lại ấn tượng mạnh cho chúng tôi.

Thứ ba, 09/02/2016 - 07:00

Điều chỉnh mức lương cơ sở cho người làm việc tại BQL khu Công nghệ cao Hòa Lạc
Điều chỉnh mức lương cơ sở cho người làm việc tại BQL khu Công nghệ cao Hòa Lạc

(Dân trí) - Thủ tướng Chính phủ vừa ban hành Quyết định quy định hệ số điều chỉnh mức lương cơ sở tăng thêm đối với công chức, viên chức và người lao động làm việc tại Ban Quản lý Khu Công nghệ cao Hòa Lạc thuộc Bộ Khoa học và Công nghệ.

Chủ nhật, 07/02/2016 - 12:07

Hé lộ tư liệu quốc tế về nguồn gốc cụ rùa Hồ Gươm
Hé lộ tư liệu quốc tế về nguồn gốc cụ rùa Hồ Gươm

Cụ rùa Hồ Gươm và rùa Đồng Mô (Sơn Tây) có cùng loài hay không là câu hỏi gây tranh cãi ở Việt Nam nhiều năm nay. Các tư liệu khoa học quốc tế có thể giải mã câu hỏi này.

Thứ bảy, 30/01/2016 - 07:40

CIA giải mật hàng trăm trang tài liệu liên quan tới UFO
CIA giải mật hàng trăm trang tài liệu liên quan tới UFO

Cục Tình báo Trung ương Mỹ (CIA) đã giải mật hàng trăm trang tài liệu liên quan tới công tác điều tra vật thể bay không xác định (UFO) trên toàn thế giới.

Thứ năm, 28/01/2016 - 07:48

Nhiều nhà giáo đạt giải thưởng cao trong Hội thi sáng tạo kỹ thuật
Nhiều nhà giáo đạt giải thưởng cao trong Hội thi sáng tạo kỹ thuật

(Dân trí) - Tại buổi tổng kết Hội thi sáng tạo kỹ thuật tỉnh Sóc Trăng lần thứ 9 năm 2015, nhiều giải pháp có hiệu quả đã được trao cho các nhà giáo đang công tác tại các trường học trong tỉnh Sóc Trăng.

Chủ nhật, 24/01/2016 - 09:14