Công trình khoa học “16 năm” giúp giải bài toán môi trường làng nghề giành giải nhất Nhân tài đất Việt 2019

Dân trí Với những giá trị to lớn trong việc góp phần giải quyết bài toán về ô nhiễm môi trường ở các làng nghề Việt Nam, công trình nghiên cứu khoa học “Môi trường các làng nghề Việt Nam” của Giáo sư, tiến sĩ Đặng Thị Kim Chi đã xuất sắc nhận giải Nhất lĩnh vực môi trường, giải thưởng “Nhân tài đất Việt 2019”.

Giáo sư, tiến sỹ Đặng Thị Kim Chi chia sẻ về Công trình nghiên cứu khoa học “Môi trường các làng nghề Việt Nam”, đã xuất sắc nhận giải thưởng “Nhân tài đất Việt 2019” về lĩnh vực Môi trường.

Công trình khoa học “16 năm” giúp giải bài toán môi trường làng nghề giành giải nhất Nhân tài đất Việt 2019 - 1

GS.TS Đặng Thị Kim Chi nhận Giải nhất Giải thưởng Nhân tài Đất Việt năm 2019 ở lĩnh vực Môi trường. 

Công trình nghiên cứu khoa học: “Môi trường các làng nghề Việt Nam” là thành quả của 16 năm nghiên cứu về môi trường làng nghề!

Tình cờ được tiếp cận một đề tài về đánh giá hiện trạng môi trường của ba loại hình làng nghề Việt Nam ở Bắc Ninh, Hưng Yên và Hà Tây vào năm 1999, GS.TS. Đặng Thị Kim Chi nhận thấy rằng, vấn đề môi trường của một loại hình sản xuất rất đặc trưng của Việt Nam này lại đang bị bỏ ngỏ. Xuất phát từ suy nghĩ đó, GS.TS. Đặng Thị Kim Chi quyết tâm đi sâu vào nghiên cứu và thực tiễn về môi trường ở các làng nghề. Càng tìm hiểu, bà lại càng nhận thấy được nhiều điểm đặc biệt của làng nghề Việt Nam, cũng như càng nhận thức được sự cấp thiết của việc giải bài toán về môi trường ở loại hình sản xuất này.

Công trình khoa học “16 năm” giúp giải bài toán môi trường làng nghề giành giải nhất Nhân tài đất Việt 2019 - 2

GS.TS. Đặng Thị Kim Chi là một trong những chuyên gia đầu tiên về lĩnh vực bảo vệ môi trường ở Việt Nam.

 “Một trong những điều khiến tôi băn khoăn nhất chính là việc các cơ sở sản xuất làng nghề thường nằm ngay trong khu dân cư, nên gây tác động trực tiếp đến những người dân vừa sinh sống vừa sản xuất tại đây. Nhận thức được trách nhiệm của mình về một vấn đề môi trường đang rất nóng, nhưng chưa nhận được sự quan tâm đúng mực này, tôi đã quyết định đi sâu vào lĩnh vực môi trường các làng nghề Việt Nam” - GS.TS. Đặng Thị Kim Chi chia sẻ câu chuyện bén duyên với môi trường làng nghề Việt.

Công trình khoa học “16 năm” giúp giải bài toán môi trường làng nghề giành giải nhất Nhân tài đất Việt 2019 - 3

GS.TS. Đặng Thị Kim Chi bén duyên với lĩnh vực môi trường làng nghề từ lần tình cờ được tiếp cận một đề tài về đánh giá hiện trạng môi trường của ba loại hình làng nghề Việt Nam ở Bắc Ninh, Hưng Yên và Hà Tây vào năm 1999.

Trong giai đoạn 1999-2013, GS.TS. Đặng Thị Kim Chi đã thực hiện, với vai trò là chủ nhiệm đề tài, tổng cộng 14 đề tài nghiên cứu khoa học xoay quanh vấn đề môi trường làng nghề, đặc biệt trong đó có một đề tài cấp Nhà nước. Kết quả thu nhận được từ những đề tài này chính là căn cứ quan trọng, để GS.TS. Đặng Thị Kim Chi xây dựng Công trình nghiên cứu khoa học: “Môi trường các làng nghề Việt Nam".

Công trình nghiên cứu khoa học: “Môi trường các làng nghề Việt Nam” và những giá trị thực tiễn to lớn cho môi trường làng nghề nước ta

Công trình nghiên cứu khoa học “Môi trường các làng nghề Việt Nam” của GS.TS. Đặng Thị Kim Chi bao gồm:

-Bộ 3 sách chuyên khảo “Làng nghề Việt Nam và Môi trường”, tập 1,2,3: Tập trung điều tra khảo sát sơ bộ hiện trạng kinh tế-xã hội các làng nghề Việt Nam, mức độ ô nhiễm, các tác động tới môi trường; nhận dạng các tồn tại, ảnh hưởng đối với sự phát triển kinh tế và bảo vệ môi trường làng nghề Việt Nam, dự báo xu hướng phát triển, mức độ ô nhiễm tại các làng nghề; đưa ra giải pháp giảm thiểu ô nhiễm, định hướng một số dự án bảo vệ môi trường tại địa phương; kết quả xây dựng mô hình quản lý môi trường , áp dụng sản xuất sạch hơn cũng như triển khai các mô hình xử lý chất thải tại một số làng nghề điển hình.

Công trình khoa học “16 năm” giúp giải bài toán môi trường làng nghề giành giải nhất Nhân tài đất Việt 2019 - 4

Công trình nghiên cứu khoa học “Môi trường các làng nghề Việt Nam” của GS.TS. Đặng Thị Kim Chi được xây dựng từ kết quả của 14 đề tài khoa học công nghệ cấp Nhà nước, cấp Bộ, cấp Tỉnh, do chính tác giả làm chủ nhiệm đề tài.

-Bộ 7 tài liệu hướng dẫn cải thiện môi trường các làng nghề: Tài liệu hướng dẫn áp dụng các giải pháp cải thiện Môi trường cho 7 loại hình làng nghề khác nhau về quá trình sản xuất và sản phẩm đặc trưng (làng nghề chế biến nông sản thực phẩm; thủ công mỹ nghệ; dệt nhuộm; sản xuất vật liệu xây dựng; tái chế giấy; tái chế nhựa; tái chế kim loại). Mỗi tài liệu hướng dẫn đều có giới thiệu chung về quy trình sản xuất; các giải pháp kỹ thuật giảm thiểu ô nhiễm môi trường tại các làng nghề đặc thù như: Giải pháp sản xuất sạch hơn; công nghệ xử lý chất thải phù hợp với điều kiện sản xuất làng nghề; các giải pháp quản lý nhằm giảm thiểu ô nhiễm môi trường; hướng dẫn quan trắc môi trường làng nghề.

-Bộ 7 mô hình công trình xử lý chất thải cho cơ sở sản xuất tại một số loại hình làng nghề: Các mô hình áp dụng các công nghệ xử lý chất thải ô nhiễm phát sinh phù hợp với đặc điểm của ngành sản xuất, đạt tiêu chuẩn và quy chuẩn môi trường hiện hành, đơn giản, dễ vận hành, dễ chuyển giao, vốn đầu tư và chi phí vận hành thấp, phù hợp với điều kiện sản xuất của làng nghề, ưu tiên những công nghệ có khả năng tận thu, tái sử dụng chất thải.

Công trình khoa học “16 năm” giúp giải bài toán môi trường làng nghề giành giải nhất Nhân tài đất Việt 2019 - 5

Sau nhiều năm đi sâu vào lĩnh vực môi trường làng nghề, GS.TS. Đặng Thị Kim Chi đúc rút được rằng, đánh giá chất lượng môi trường làng nghề phải phụ thuộc vào đặc thù công nghệ sản xuất và sản phẩm của làng nghề đó.

“Việc đánh giá chất lượng môi trường làng nghề phải phụ thuộc vào đặc thù công nghệ sản xuất và sản phẩm của làng nghề đó. Ví dụ, làng nghề dệt nhuộm thì đặc thù của nó là nước thải có chứa màu nhuộm, khí thải do dùng than nấu nhuộm vải; làng nghề chế biến thực phẩm thì đặc trưng là nước thải của quá trình chế biến tinh bột như sắn, bún, bánh phở và giết mổ chăn nuôi gắn liền với nhau; làng nghề tái chế thì ô nhiễm nặng về nước thải và kèm theo chất thải rắn sinh ra. Sự phân loại này cũng chính là định hướng để tôi xây dựng các nội dung trong công trình nghiên cứu khoa học "Môi trường các làng nghề Việt Nam” - GS.TS. Đặng Thị Kim Chi chia sẻ.

Được biết, sau khi được Nhà xuất bản Khoa học và Kỹ thuật phát hành, 3 bộ sách chuyên khảo và 7 bộ tài liệu hướng dẫn đã được phân phối về tất cả các địa phương, để làm cơ sở xây dựng chính sách cũng như chương trình tuyên truyền giáo dục đối với bảo vệ môi trường ở làng nghề; hướng dẫn phòng ngừa và giảm thiểu ô nhiễm môi trường ở các làng nghề thông qua các chính sách quản lý, các công nghệ sản xuất sạch hơn, ứng dụng thiết bị hiện đại, giải pháp giảm thiểu chất thải.

Trong những năm qua, Các sản phẩm của Bộ công trình “Môi trường các làng nghề Việt Nam” đã được phổ biến và đón nhận ở nhiều địa phương có làng nghề giúp định hướng và triển khai các giải pháp tổng hợp trong quản lý Môi trường, từ đó đã góp phần giảm thiểu ô nhiễm môi trường do hoạt động sản xuất, bảo vệ sức khỏe người dân sống trong khu vực, giảm xung đột môi trường, góp phần phát triển bền vững cho các làng nghề.

Vẫn còn đó nỗi băn khoăn về môi trường làng nghề Việt Nam

Dù các cống hiến cho lĩnh vực môi trường làng nghề, đặc biệt là Công trình nghiên cứu khoa học: “Môi trường các làng nghề Việt Nam” của GS.TS. Đặng Thị Kim Chi đã đem lại nhiều giá trị thực tiễn to lớn, nhưng nhà khoa học đã dành phần lớn sự nghiệp của mình cho môi trường làng nghề Việt Nam vẫn còn nhiều mối băn khoăn. Vị giáo sư đã ở tuổi “Cổ lai hy” chia sẻ: “Các giải pháp mà tôi đưa ra dù đạt được những giá trị thực tiễn nhưng vẫn còn nhiều hạn chế. Các mô hình dù hiệu quả đến đâu nhưng để áp dụng vẫn còn nhiều yếu tố như sự chặt chẽ của pháp luật, sự đấu tranh giữa các hộ sản xuất và các hộ không sản xuất nhưng sống bên cạnh. Thiết nghĩ cần có các tổ chức sống ngay trong làng nghề tự phổ biến về vấn đề bảo vệ môi trường, bởi sẽ hiệu quả hơn hẳn khi vấn đề này được tác động từ bên ngoài vào. Nếu không có sự quyết liệt của chính quyền và sự ủng hộ của bà con thì rất khó đi vào thành công.” – GS.TS Đặng Thị Kim Chi bộc bạch nỗi băn khoăn.

Công trình khoa học “16 năm” giúp giải bài toán môi trường làng nghề giành giải nhất Nhân tài đất Việt 2019 - 6

"Thiết nghĩ cần có các tổ chức sống ngay trong làng nghề tự phổ biến về vấn đề bảo vệ môi trường, bởi sẽ hiệu quả hơn hẳn khi vấn đề này được tác động từ bên ngoài vào." - GS.TS. Đặng Thị Kim Chi.

Một nỗi băn khoăn khác của vị giáo sư này chính là thực trạng việc áp dụng giải pháp phòng ngừa và giảm thiểu ô nhiễm môi trường làng nghề chưa tiến bộ nhanh bằng tốc độ phát triển về quy mô sản xuất của làng nghề. GS.TS Đặng Thị Kim Chi giải thích thêm: “Trong những năm qua, các làng nghề đã phát triển nhanh chóng, nhiều làng nghề hướng tới cơ khí hóa, tự động hóa, nhiều hộ gia đình làng nghề đã hình thành các các xí nghiệp sản xuất quy mô lớn nhưng cùng với đó vấn đề môi trường tăng lên rất nhiều. Tại một số nơi xuất hiện xung đột về môi trường làng nghề, như xả nước thải ra dòng sông, xả khí thải còn lan sang những làng không có làng nghề.”

Bài: Minh Nhật

Ảnh -Video: Trọng Trinh

MỚI NHẤT
Những người già nhất thế giới có thể có các tế bào siêu miễn dịch hiếm gặp
Những người già nhất thế giới có thể có các tế bào siêu miễn dịch hiếm gặp

(Dân trí) - Nghiên cứu mới phát hiện ra rằng những người sống thọ từ 110 tuổi trở lên, có các tế bào siêu miễn dịch nhiều hơn bình thường.

Thứ hai, 18/11/2019 - 08:01

Một người có thể sống sót nếu chỉ ăn thịt bò?
Một người có thể sống sót nếu chỉ ăn thịt bò?

(Dân trí) - Cholesterol cao, ung thư và tuổi thọ ngắn hơn sẽ là những rủi ro thực tế nếu sử dụng thịt bò như một loại thực phẩm chính trong các bữa ăn.

Thứ hai, 18/11/2019 - 07:59

Sinh vật bí ẩn trong hình vẽ khổng lồ cổ đại mới được tìm thấy ở Peru
Sinh vật bí ẩn trong hình vẽ khổng lồ cổ đại mới được tìm thấy ở Peru

(Dân trí) - Được chỉ định là Di sản Thế giới của UNESCO để đảm bảo sự bảo vệ, các hình vẽ khổng lồ Geoglyph nằm trên sa mạc Nazca ở Peru vừa qua tiếp tục được quan tâm trở lại.

Thứ hai, 18/11/2019 - 07:55

Kì lạ loài cá có chân biết bò như tôm dưới đáy biển
Kì lạ loài cá có chân biết bò như tôm dưới đáy biển

(Dân trí) - Có thể ví loài cá này như một kiểu “người máy biến hình” của thế giới động vật. Khi đi dạo dưới đáy biển, chúng sẽ dùng những chiếc chân để bò như tôm. Trong trường hợp cần phải bơi, cặp vây hình đôi cánh sẽ được bung ra ngay lập tức.

Thứ hai, 18/11/2019 - 07:19

Loài rắn cây độc đáo ở Úc có thể… nhảy từ cây này sang cây khác
Loài rắn cây độc đáo ở Úc có thể… nhảy từ cây này sang cây khác

(Dân trí) - Úc là nơi nuôi dưỡng những điều kỳ lạ và tuyệt vời thu hút sự tò mò của nhiều nhà nghiên cứu sinh vật. Mới đây, các nhà nghiên cứu từ Virginia Tech đã phát hiện ra một điều gây tò mò với loài rắn cây.

Chủ nhật, 17/11/2019 - 08:26

Khi nào loài người tuyệt chủng?
Khi nào loài người tuyệt chủng?

(Dân trí) - Với một thế giới đang có xu hướng ngày càng ấm lên, phản ứng của con người với vắc-xin phòng bệnh và mối đe dọa chiến tranh hạt nhân toàn cầu… Tất cả mang theo mối đe doạ khả năng loài người sẽ tự huỷ diệt chính mình nhưng đó chưa phải là tất cả.

Chủ nhật, 17/11/2019 - 08:18

Sản xuất thịt từ... không khí
Sản xuất thịt từ... không khí

(Dân trí) - Đối với một số trẻ em, câu hỏi 'Tối nay ăn gì?' được đáp trả bằng bằng câu trả lời: 'Bánh không khí và pudding gió!'. Nó có nghĩa là 'Không có gì!'

Chủ nhật, 17/11/2019 - 08:15

Các nhà khoa học giải thích tại sao chúng ta bị nấc?
Các nhà khoa học giải thích tại sao chúng ta bị nấc?

(Dân trí) - Các nhà khoa học từ Đại học College London đã tiết lộ lý do tại sao chúng ta bị nấc và tại sao thói quen gây phiền nhiễu này lại rất quan trọng - đặc biệt là đối với trẻ em.

Chủ nhật, 17/11/2019 - 08:10

Bệnh nhân đầu tiên trên thế giới phải ghép phổi do hút vape
Bệnh nhân đầu tiên trên thế giới phải ghép phổi do hút vape

(Dân trí) - Các bác sĩ ở Michigan (Mỹ) cho biết vừa thực hiện ca ghép phổi được cho là đầu tiên trên thế giới cho một bệnh nhân bị tổn thương phổi do hút vape.

Chủ nhật, 17/11/2019 - 08:06

Vi khuẩn trong ruột có thể làm thay đổi quá trình lão hóa
Vi khuẩn trong ruột có thể làm thay đổi quá trình lão hóa

(Dân trí) - Một nhóm các nhà nghiên cứu quốc tế do Đại học Công nghệ Nanyang, Singapore (NTU Singapore) dẫn đầu đã phát hiện ra rằng các vi sinh vật sống trong ruột có thể làm thay đổi quá trình lão hóa.

Chủ nhật, 17/11/2019 - 07:59

Tia sét đánh vào một ngọn núi lửa đang phun trào ở Guatemala
Tia sét đánh vào một ngọn núi lửa đang phun trào ở Guatemala

(Dân trí) - Một bức ảnh đã ghi lại khoảnh khắc một tia sét đánh vào một ngọn núi lửa đang phun trào. Nhiếp ảnh gia Sergio Montúfar đã kịp chụp nhanh khi tro núi lửa phun ra từ đỉnh Volcán de Pacaya, một ngọn núi lửa đang hoạt động ở Trung Mỹ.

Thứ bảy, 16/11/2019 - 08:08

Thành lập Hội trí thức Việt Nam tại Nhật Bản
Thành lập Hội trí thức Việt Nam tại Nhật Bản

(Dân trí) - Ngày 14/11, Đại hội thành lập Hội trí thức Việt Nam tại Nhật Bản đã được tổ chức với sự tham gia của Đại sứ Việt Nam tại Nhật Bản Vũ Hồng Nam, đại diện các Hội nhóm, đoàn thể cũng như đông đảo trí thức đang sinh sống và làm việc tại Nhật Bản.

Thứ bảy, 16/11/2019 - 07:52

ĐÁNG QUAN TÂM
Bất ngờ với sáng chế xử lý rác thải sinh hoạt thành… hàng hóa
Bất ngờ với sáng chế xử lý rác thải sinh hoạt thành… hàng hóa

(Dân trí) - Trong những năm gần đây, sự gia tăng dân số cũng như sự phát triển kinh tế dẫn theo sự gia tăng các loại rác thải tại Việt Nam, điều này dẫn đến môi trường ngày càng ô nhiễm làm giảm chất lượng sống của con người cũng như mất mỹ quan. Vì vậy việc xử lý rác thải là vấn đề cấp bách của toàn xã hội.

Thứ sáu, 15/11/2019 - 09:29

“Kỹ sư hai lúa” chế tạo máy ruôi sắn củ tươi giành giải thưởng Tự học thành tài Nhân tài Đất Việt năm 2019
“Kỹ sư hai lúa” chế tạo máy ruôi sắn củ tươi giành giải thưởng Tự học thành tài Nhân tài Đất Việt năm 2019

(Dân trí) - Là một nông dân tự học, cần cụ sáng tạo, ông Hà Kim Tới (sinh năm 1957) ở huyện Thanh Ba tỉnh Phú Thọ đã sáng chế, chế tạo ra máy ruôi sắn củ tươi. Điều đặc biệt là các thiết bị của máy ruôi sắn hầu hết được ông tự chế. Sáng chế ý nghĩa này được vinh danh ở giải thưởng Tự học thành tài Nhân tài Đất Việt năm 2019.

Thứ sáu, 15/11/2019 - 09:19

Độc đáo với giải pháp tiết kiệm hàng triệu USD từ việc cải hoán xe thiết giáp bánh lốp BTR-152
Độc đáo với giải pháp tiết kiệm hàng triệu USD từ việc cải hoán xe thiết giáp bánh lốp BTR-152

(Dân trí) - Từ nhiệm vụ được giao, các cán bộ của Viện kỹ thuật cơ giới quân sự, đứng đầu là Đại tá, Tiến sĩ Trần Hữu Lý đã vượt qua mọi khó khăn để cải hoán xe thiết giáp bánh lốp BTR-152 thành xe thiết giáp cứu thương phục vụ nhiệm vụ gìn giữ hòa bình tại Nam Xu Đăng. Giải pháp độc đáo này đã tiết kiệm hàng triệu USD cho ngân sách Bộ Quốc phòng và vô cùng xứng đáng được Giải nhất Giải thưởng Nhân tài Đất Việt năm 2019 lĩnh vực khoa học công nghệ.

Thứ sáu, 15/11/2019 - 08:48

Kỹ thuật radar mới giúp “mở khoá” bí ẩn dấu chân hóa thạch có từ thời Kỷ băng hà
Kỹ thuật radar mới giúp “mở khoá” bí ẩn dấu chân hóa thạch có từ thời Kỷ băng hà

(Dân trí) - Kỹ thuật mới được cho có tính cách mạng giúp các nhà khoa học hiểu hơn về con người sống 12.000 năm rõ ràng hơn bao giờ hết.

Thứ sáu, 15/11/2019 - 08:42

Phát hiện loài khủng long ăn thịt lâu đời nhất thế giới
Phát hiện loài khủng long ăn thịt lâu đời nhất thế giới

(Dân trí) - Theo một nghiên cứu mới, loài khủng long ăn thịt lâu đời nhất thế giới, có tên khoa học Gnathovorax cabreirai đã được phát hiện ở miền nam Brazil.

Thứ sáu, 15/11/2019 - 08:39

Nguồn ô xy bí ẩn trong khí quyển sao Hỏa không ai giải thích được
Nguồn ô xy bí ẩn trong khí quyển sao Hỏa không ai giải thích được

(Dân trí) - Có điều gì đó kì lạ về luồng ô xy bên trên hố va chạm Gale của sao Hỏa. Điều kì lạ chính là khi thời tiết thay đổi thì nồng độ ô xy ở đây cũng thay đổi khó lường.

Thứ sáu, 15/11/2019 - 06:38

Chủng vi khuẩn ăn thịt  kết hợp với nhau gây nhiễm trùng chết người
Chủng vi khuẩn ăn thịt kết hợp với nhau gây nhiễm trùng chết người

(Dân trí) - Theo một nghiên cứu được công bố trong Proceedings của Viện Hàn lâm Khoa học Quốc gia Mỹ (PNAS), hai chủng vi khuẩn ăn thịt có thể phối hợp với nhau để gây ra thiệt hại tối đa cho cơ thể con người.

Thứ sáu, 15/11/2019 - 06:27

Giun và bọ chét dùng trong xử lý nước thải
Giun và bọ chét dùng trong xử lý nước thải

(Dân trí) - Một kỹ thuật xử lý nước thải không sinh ra khí thải bằng cách sử dụng bọ đang được thử nghiệm trong một cộng đồng tây nguyên nhỏ.

Thứ sáu, 15/11/2019 - 06:16

Biến đổi khí hậu làm bão mạnh hơn gấp 3 lần
Biến đổi khí hậu làm bão mạnh hơn gấp 3 lần

(Dân trí) - Các nhà nghiên cứu cho biết các cơn bão lớn nhất và gây thiệt hại lớn nhất hiện nay xuất hiện nhiều hơn gấp ba lần so với 100 năm trước.

Thứ sáu, 15/11/2019 - 06:10

Đại học Đà Nẵng nghiên cứu công nghệ kiểm thử độc tố trong thực phẩm
Đại học Đà Nẵng nghiên cứu công nghệ kiểm thử độc tố trong thực phẩm

(Dân trí) - Ngày 14/11, Viện Công nghệ quốc tế - ĐH Đà Nẵng (DNIIT) công bố dự án “Toxin-Checker” - nhằm mục tiêu nghiên cứu ứng dụng công nghệ kiểm tra nhanh độc tố, giúp kiểm soát chất lượng an toàn thực phẩm.

Thứ năm, 14/11/2019 - 10:25

Bí ẩn quái vật kì dị bậc nhất lịch sử Trái đất khi không thể xác định thuộc loài nào
Bí ẩn quái vật kì dị bậc nhất lịch sử Trái đất khi không thể xác định thuộc loài nào

(Dân trí) - Các nhà khoa học thậm chí không thể phán đoán xem sinh vật cổ đại Tullimonstrum (còn được gọi là quái vật Tully) là động vật có xương sống hay không xương sống.

Thứ năm, 14/11/2019 - 06:20

“Siêu năng lực” giúp cá hề có thể nhìn thấy tia UV
“Siêu năng lực” giúp cá hề có thể nhìn thấy tia UV

(Dân trí) - Cá hề hay còn được gọi là cá hải quỳ (tiếng Anh: Amphiprioninae hay Clownfish) vừa được khám phá một khả năng kì lạ đó là có thể nhìn thấy tia UV hay tia cực tím.

Thứ năm, 14/11/2019 - 06:16