Loạt vụ cấp chứng chỉ tiếng Anh giả, cảnh giác "tiền mất, tật mang"

Thu 2 triệu đến 18 triệu đồng cho một chứng chỉ giả 

Cơ quan An ninh điều tra Công an tỉnh Phú Thọ vừa khởi tố vụ án, khởi tố bị can và bắt tạm giam ông Đỗ Văn Mạnh (44 tuổi), Chủ tịch Hội đồng Viện Khoa học Quản lý Giáo dục (IEMS) và những người liên quan về tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản”.

Ông Mạnh bị cáo buộc trực tiếp điều hành đường dây tổ chức thi, cấp chứng chỉ tiếng Anh dưới vỏ bọc “Học viện Bright online LLC” khi chưa được cấp phép hoạt động tại Việt Nam. 

Đường dây này đã quảng cáo sai sự thật về giá trị pháp lý và giá trị sử dụng của chứng chỉ như chứng chỉ tương đương với Khung trình độ ngoại ngữ châu Âu (CEFR) và Khung năng lực ngoại ngữ 6 bậc dùng cho Việt Nam nhằm mục đích để người dự thi tin tưởng đóng tiền tham gia kỳ thi trực tuyến do Mạnh và đồng bọn tổ chức.

Với mỗi thí sinh dự thi, các đối tượng thu từ 2 triệu đến 18 triệu đồng, tùy theo cấp độ chứng chỉ A1, A2, B1, B2, C1, C2.

Việc tổ chức tuyển sinh, thi và cấp chứng chỉ được thực hiện theo hình thức tương tự các đơn vị được Bộ GD&ĐT cho phép, khiến nhiều người tin tưởng mà không kiểm tra tính pháp lý của chứng chỉ.

Thông tin ban đầu, từ năm 2020 đến nay, nhóm này đã tổ chức khoảng 125 đợt thi trực tuyến cho khoảng 80.000 người, thu lợi bất chính gần 200 tỷ đồng.

Chứng chỉ giả đi vào trường học

Trước vụ việc trên, từng có nhiều vụ án liên quan làm giả văn bằng, chứng chỉ gây chú ý dư luận.

Một trong những vụ việc được nhắc đến nhiều là vụ án cấp bằng, chứng chỉ giả tại Trường Đại học Đông Đô. Ở thời điểm xảy ra vụ việc, Trường Đại học Đông Đô chưa làm thủ tục đề nghị và chưa được Bộ GD&ĐT cấp phép đào tạo văn bằng 2 môn tiếng Anh.

Tuy vậy, trường này vẫn tổ chức cấp bằng cho nhiều người có nhu cầu sử dụng để học nghiên cứu sinh, cao học, thi tuyển công chức hoặc nâng ngạch mà không qua tuyển sinh, đào tạo theo quy định.

Chỉ trong khoảng một năm, ông Trần Khắc Hùng, khi đó là Chủ tịch Hội đồng quản trị Trường Đại học Đông Đô, cùng đồng phạm cấp bằng và giấy chứng nhận giả cho 431 trường hợp, thu lợi bất chính hơn 7,1 tỷ đồng.

Cách đây không lâu, Trường Đại học An Giang phát hiện 5 chứng chỉ tin học, ngoại ngữ và một bằng đại học do sinh viên nộp để nhận bằng tốt nghiệp có dấu hiệu bất thường. Qua giám định của cơ quan chức năng, toàn bộ số chứng chỉ và bằng đại học này đều là giả.

Mở rộng điều tra, cơ quan công an phát hiện đường dây mua bán, làm giả hơn 1.000 bằng tốt nghiệp và chứng chỉ ngoại ngữ của các trường đại học do Phan Văn Đức cầm đầu cùng nhiều đối tượng liên quan.

Theo cáo trạng, từ năm 2018 đến tháng 3/2023, các bị cáo đã làm giả 1.013 tài liệu mang tên Trường Đại học Cần Thơ với giá từ từ 1,5 đến 3,8 triệu đồng/chứng chỉ. Các giấy tờ giả mang tên nhiều trường đại học, có con dấu và thông tin tương tự tài liệu thật.

Tại Nghệ An, cơ quan công an từng triệt phá một đường dây sản xuất, mua bán bằng tốt nghiệp và chứng chỉ giả. Quá trình điều tra, lực lượng chức năng thu giữ nhiều bằng tốt nghiệp giả của các trường cao đẳng tại Vinh, cùng học bạ, bảng điểm, giấy phép lái xe giả, nhiều phôi văn bằng, chứng chỉ và nhiều thiết bị phục vụ việc làm giả tài liệu.

Năm 2024, cơ quan Công an tại Hà Nội phát hiện đối tượng Lê Văn Vàng tự nghĩ ra tổ chức có tên “Cambridge International” để tổ chức thi và cấp chứng chỉ tiếng Anh cho nhiều người có nhu cầu hoàn thiện hồ sơ công chức, viên chức. Nhóm này tổ chức thi trực tuyến, xây dựng website, mô phỏng giao diện thi giống các kỳ thi tiếng Anh quốc tế nhằm tạo sự tin tưởng.

Cơ quan chức năng xác định từ năm 2022 đến 2023, các đối tượng đã cấp khoảng 4.200 chứng chỉ tiếng Anh với giá từ 2,3 đến 18 triệu đồng/chứng chỉ.

Cũng tại Hà Nội, đường dây làm giả chứng chỉ tin học, ngoại ngữ do Hoàng Thu Hoài cầm đầu cũng bị phát hiện. Nhóm này nhận làm giả nhiều loại chứng chỉ để bán cho người có nhu cầu hoàn thiện hồ sơ xin việc, thi tuyển hoặc xét tốt nghiệp.

Người mua chỉ cần cung cấp thông tin cá nhân và ảnh, không cần học hay thi vẫn có thể nhận chứng chỉ sau 1 đến 2 ngày. Cơ quan điều tra xác định Hoài đứng ra nhận đơn hàng, sau đó thuê người làm giả để hưởng chênh lệch. Khi khám xét, công an thu giữ nhiều chứng chỉ giả cùng thiết bị phục vụ việc in ấn, làm giả tài liệu.

Trên thực tế, cơ quan chức năng nhiều lần phát hiện công chức, viên chức, sinh viên... bị phát hiện sử dụng chứng chỉ giả. Những hành vi này đều đã bị xử lý nghiêm minh.