Hai thập kỷ nhớ mãi tiếng còi tàu đi vào thành phố mang tên Bác

Đó cũng trở thành nguồn cảm hứng để kể câu chuyện về TPHCM trong cuộc thi “50 năm Thành phố trong tôi 1976 - 2026” do báo Dân trí phối hợp với Sở GD&ĐT TPHCM tổ chức.

Với ông, “tiếng còi tàu năm 2004” không chỉ là âm thanh khởi đầu một chuyến đi, mà còn mở ra hành trình gắn bó đặc biệt với TPHCM - nơi ông gọi là “một phần tuổi trẻ và cũng là một phần trong hành trình trưởng thành của mình”. 

Từ trang sách bước ra đời thực

Năm 2004, chàng sinh viên Trường Đại học Hàng hải Việt Nam lần đầu thực hiện chuyến tàu xuyên Việt dài hơn 30 giờ từ Hải Phòng vào TPHCM. Khi ấy, thành phố trong ông vẫn chỉ là những địa danh xuất hiện trên sách báo.

Chia sẻ với phóng viên Dân trí, TS Nguyễn Trung Kiên cho hay: “Tiếng còi tàu năm 2004 đối với tôi không chỉ là âm thanh báo hiệu một chuyến tàu kết thúc, mà là âm thanh mở đầu cho một hành trình mới của cuộc đời”. 

Điểm dừng chân đầu tiên của ông là Hồ Con Rùa, rồi Nhà thờ Đức Bà, Bưu điện Thành phố, Dinh Độc Lập… Những địa danh từng chỉ tồn tại trên trang sách bỗng hiện hữu bằng màu sắc, âm thanh và nhịp sống.

Chính khoảnh khắc ấy khiến ông nhận ra, giá trị của một thành phố không chỉ được tạo nên bởi những công trình, mà còn được xây bằng cảm xúc của những người từng đặt chân đến.

Nhiều năm sau, ông quay trở lại TPHCM để sống và làm việc trong lĩnh vực tài chính. Hai năm gắn bó với thành phố giúp ông cảm nhận rõ hơn nhịp sống nơi đây, từ những buổi sáng len qua các con hẻm rợp bóng cây đến những chiều tan tầm ngồi bên ly cà phê sữa đá vỉa hè.

Theo ông, vị đắng của cà phê giống như áp lực công việc, còn vị ngọt của sữa đặc gợi nhắc sự bao dung, nghĩa tình của con người TPHCM.

“Suốt hơn hai mươi năm qua, mỗi lần trở lại TPHCM, tôi luôn có cảm giác như đang trở về một nơi rất thân thuộc. Tiếng còi tàu năm ấy đã thay đổi cách tôi nhìn về thành phố: từ một trung tâm kinh tế lớn nhất cả nước trở thành một phần ký ức, một phần tuổi trẻ và cũng là một phần trong hành trình trưởng thành của chính mình”, ông nói.

Một siêu đô thị muốn phát triển phải giữ được “nền cốt”

Từ trải nghiệm trong lĩnh vực tài chính đến quá trình nghiên cứu về đô thị và kiến trúc, TS Nguyễn Trung Kiên cho rằng sự phát triển của một thành phố không thể chỉ đo bằng số lượng cao ốc hay những tuyến giao thông mới.

“Làm việc trong lĩnh vực tài chính giúp tôi nhìn thành phố bằng những con số như tăng trưởng, đầu tư hay năng suất. Nhưng chính những năm tháng sống ở TPHCM lại giúp tôi hiểu rằng, đằng sau mọi chỉ số kinh tế luôn là con người và văn hóa”, ông chia sẻ.

Theo ông, một đô thị bền vững phải được xây dựng trên hai tầng giá trị. Một là hạ tầng, kinh tế và công nghệ; hai là bản sắc văn hóa cùng tinh thần của con người.

“Nếu thiếu tầng giá trị thứ hai thì đô thị rất dễ trở thành một nơi giàu có nhưng vô hồn”, ông nhận định.

Sau hơn hai thập kỷ, điều khiến ông xúc động nhất không chỉ là sự thay đổi về diện mạo mà còn là sự bao dung của TPHCM.

Ông cho rằng thành phố ngày càng có nhiều “dung lượng” để tiếp nhận con người, ý tưởng mới, tinh thần đổi mới sáng tạo cũng như tạo cơ hội cho những người trẻ khởi nghiệp, làm lại sau thất bại.

Nhân dịp TPHCM vinh dự kỷ niệm 50 năm mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh, TS. Nguyễn Trung Kiên kỳ vọng thành phố sẽ tiếp tục đi đầu trong đổi mới sáng tạo, đồng thời gìn giữ những giá trị đã làm nên bản sắc của mình.

Theo ông, việc mở rộng không gian phát triển và hướng tới xây dựng trung tâm tài chính quốc tế là cơ hội để TPHCM vươn lên trở thành một siêu đô thị mang tầm khu vực.

“Tôi tin rằng tinh thần cởi mở, dám nghĩ dám làm, khả năng hội nhập và sự nghĩa tình của con người nơi đây chính là nền cốt để thành phố bước vào kỷ nguyên phát triển mới”, ông nói thêm. 

Khép lại cuộc trò chuyện, vị tiến sĩ cho biết dù hiện không còn sinh sống tại TPHCM, ông vẫn luôn dõi theo từng bước chuyển mình của thành phố bằng tình cảm như ngày đầu tiên nghe tiếng còi tàu năm 2004.

“Với cá nhân tôi, TPHCM không chỉ là nơi tôi từng sống và làm việc, mà còn là nơi đã cho tôi niềm tin rằng mọi khát vọng đều có cơ hội được bắt đầu. Và tôi sẽ luôn dõi theo từng bước phát triển của thành phố bằng tất cả sự trân trọng, tự hào và tình yêu như ngày đầu tiên nghe tiếng còi tàu năm 2004”, TS Nguyễn Trung Kiên bày tỏ.

Huyền Trang