Giáo viên nước ngoài đánh giá về đề thi tiếng Anh THPT năm 2026

Nhiều câu hỏi thiên về kỹ năng làm bài hơn năng lực sử dụng tiếng Anh

Theo thầy Muziwakhe Ayanda Ndlovu, giáo viên tiếng Anh tại TPHCM (người Nam Phi), đề thi của một kỳ thi quốc gia có độ khó nhất định là điều cần thiết để phân loại năng lực học sinh.

Tuy nhiên, bên cạnh những điểm tích cực, nam giáo viên cho rằng đề thi năm nay khó hơn đáng kể so với các năm trước và có những phần vượt quá phạm vi mà đa số học sinh lớp 12 theo chương trình phổ thông được kỳ vọng đạt tới.

Theo ông, một kỳ thi tốt nghiệp trước hết cần đánh giá xem học sinh đã hoàn thành các chuẩn đầu ra của bậc THPT hay chưa. Trong khi đó, một số câu hỏi trong đề dường như phù hợp hơn với mục tiêu tuyển chọn nhóm học sinh xuất sắc nhất thay vì đánh giá năng lực tốt nghiệp cơ bản.

"Một bài kiểm tra ngôn ngữ được thiết kế tốt cần đủ thách thức nhưng vẫn cho phép học sinh thể hiện những gì các em biết và có thể làm với ngôn ngữ. Khi học sinh phải dành quá nhiều thời gian để giải mã cách diễn đạt phức tạp hoặc phân biệt những đáp án có sắc thái quá tinh vi, bài thi có thể đang đo lường kỹ năng làm bài nhiều hơn là năng lực tiếng Anh thực sự", ông nói.

Theo giáo viên này, nhiều từ vựng và cấu trúc trong đề tuy đúng về mặt học thuật nhưng lại không phản ánh cách tiếng Anh được sử dụng phổ biến trong đời sống hằng ngày, môi trường làm việc hay giao tiếp thực tế.

"Người bản ngữ thường ưu tiên sự rõ ràng và hiệu quả trong giao tiếp. Chúng tôi hiếm khi gặp những cấu trúc quá phức tạp hoặc các phân biệt ngữ pháp quá tinh vi như xuất hiện ở một số phần của đề thi", giáo viên nhận xét.

Ông cũng cho rằng bài thi hiện nay chưa đánh giá đầy đủ năng lực sử dụng tiếng Anh trong thực tế bởi các kỹ năng nghe, nói, tương tác và giao tiếp gần như không xuất hiện. Thay vào đó, trọng tâm chủ yếu vẫn là đọc hiểu và làm bài trên giấy.

Một vấn đề khác được vị giáo viên nhắc đến là áp lực thời gian. Theo ông, ngay cả những học sinh có trình độ tiếng Anh tốt cũng có thể cảm thấy gấp gáp khi phải xử lý các đoạn văn dài, nhiều phương án gây nhiễu và các câu hỏi đòi hỏi phân tích kỹ lưỡng.

"Những học sinh xuất sắc nhất có thể hoàn thành bài thi đúng thời gian, nhưng nhiều học sinh có năng lực tốt vẫn sẽ cảm thấy bị áp lực. Khi một tỷ lệ lớn thí sinh phản ánh không đủ thời gian làm bài dù có trình độ tiếng Anh khá, đó là tín hiệu cho thấy cần xem xét lại sự cân bằng giữa độ khó và thời lượng của kỳ thi", ông kết luận.

Đề thi có tính phân hóa, khuyến khích tư duy và đọc hiểu

Bên cạnh đó, thầy Muziwakhe Ayanda Ndlovu cho rằng đề thi cho thấy nỗ lực của đơn vị ra đề trong việc đánh giá không chỉ kiến thức ngôn ngữ đơn thuần mà còn khả năng suy luận, đọc hiểu và xử lý thông tin của thí sinh.

"Năng lực ngôn ngữ không chỉ là ghi nhớ từ vựng hay cấu trúc ngữ pháp. Người học cần biết cách suy luận từ ngữ cảnh, hiểu hàm ý và vận dụng ngôn ngữ để giải quyết vấn đề. Ở khía cạnh đó, đề thi năm nay có những câu hỏi đòi hỏi học sinh phải tư duy nhiều hơn", giáo viên nhận xét.

Ông cũng cho rằng nhiều đoạn đọc trong đề được xây dựng theo hướng học thuật, giúp tiếp cận gần hơn với các dạng tài liệu mà học sinh có thể gặp trong môi trường đại học sau này. Điều này góp phần khuyến khích học sinh nâng cao kỹ năng đọc hiểu thay vì chỉ học thuộc kiến thức.

Về mặt ngôn ngữ, phần lớn từ vựng và cấu trúc xuất hiện trong đề đều chính xác, phù hợp với chuẩn mực tiếng Anh học thuật. Đây là cơ hội để những học sinh có nền tảng tốt thể hiện năng lực và tạo ra sự phân hóa cần thiết trong một kỳ thi quy mô quốc gia.

Cô Hương Fiona, giáo viên tiếng Anh tại Hệ thống giáo dục HOCMAI, nhận định đề thi tiếng Anh tiếp tục thể hiện rõ tinh thần đổi mới khi các câu hỏi ngữ pháp và từ vựng không còn xuất hiện một cách riêng lẻ mà đều được đặt trong ngữ cảnh của các đoạn văn hoặc tình huống cụ thể. Điều này đòi hỏi học sinh phải biết vận dụng kiến thức vào thực tế, thay vì chỉ ghi nhớ các cấu trúc ngữ pháp hay nghĩa của từ một cách máy móc.

"Như vậy, mức độ ứng dụng kiến thức của thí sinh đối với các chuyên đề ngữ pháp, từ vựng được nâng lên rõ rệt. Đề thi cũng kiểm tra toàn diện hơn kỹ năng sử dụng ngôn ngữ, khả năng đọc hiểu và tư duy của học sinh", cô Hương Fiona đánh giá.

Một điểm nổi bật khác của đề thi năm nay là các chủ đề trong phần đọc hiểu đều khá quen thuộc và gần gũi với học sinh. Cụ thể, các văn bản xoay quanh lĩnh vực giáo dục và môi trường - những nội dung các em đã được học trong chương trình phổ thông. Nhờ có nền tảng kiến thức sẵn có, học sinh sẽ tự tin hơn khi khai thác thông tin trong bài đọc để trả lời câu hỏi.

Theo cô Hương Fiona, cách hành văn và diễn đạt trong các văn bản cũng rõ ràng, dễ hiểu hơn đáng kể so với đề thi năm trước. Đồng thời, hệ thống câu hỏi được thiết kế mạch lạc hơn, các phương án trả lời giảm bớt những "bẫy" quá nặng về ngữ nghĩa.