Con trai cũng “siêu” văn

(Dân trí) - Kỳ thi chọn HSG Quốc gia lớp 12 vừa qua, Nguyễn Minh, học sinh lớp 12 Văn trường Năng khiếu Trần Phú (Hải Phòng) đã rất xuất sắc khi vượt qua hơn 400 bạn nữ để đoạt giải nhất duy nhất. Thành tích của cậu học trò cao lớn này đã làm lung lay vị trí độc tôn bấy lâu của phái nữ.

Từng phải chuyển lớp vì… dốt văn 

Gặp Nguyễn Minh tại “túp lều 3 tầng” như em vẫn nói vui, cái giá sách là nóc tủ kê tạm chật ních những cuốn sách không còn mới, phục vụ cho “sở trường” của em. Minh cho biết, từ nhỏ em đã thích đọc những tác phẩm văn học, khi đó tuy là đọc hiểu nhưng vẫn thấy thiếu một cái gì đó mà em chưa nhận ra.  

Môn văn đối với em hồi đó vẫn… xa vời lắm. Hồi lớp 6 lớp 7 Minh còn phải chuyển lớp vì học dốt văn. Mãi tới tận lớp 9, được tiếp cận với những kiến thức lý luận văn học, Minh mới vỡ lẽ “lý luận văn học chính là cái mình tìm kiếm bấy lâu nay”. Lên cấp 3, học lớp chuyên văn, em càng có cơ hội thuận lợi hơn để theo đuổi sở thích của mình.  

Lớp 12, Minh được cô giáo chủ nhiệm tin tưởng đưa vào danh sách lựa chọn và cùng 5 bạn khác trong lớp tham gia kỳ thi học sinh giỏi quốc gia. Cả lớp 6 người đi thi đều có giải, nhưng Nguyễn Minh xuất sắc nhất - đoạt luôn giải nhất duy nhất của toàn quốc. Với thành tích đó, Minh nhận được cơ hội xét tuyển thẳng vào khoa Ngôn ngữ - Trường ĐH Khoa học Xã hội & Nhân văn (ĐH Quốc gia Hà Nội). 

Hôm biết tin “thắng trận”, bạn bè thì vui mừng, còn riêng em “không cảm xúc gì”, đó là sự “bình tĩnh theo chiều sâu” giống như Minh nhận xét về bố mẹ mình. Bố mẹ Minh không vồn vập khen ngợi con, cho dù đây là thành tích lớn đầu tiên trong học tập của Minh, bởi họ biết con mình “phải cố gắng nhiều hơn nữa, phía trước con đường đi còn gian nan, còn dài lắm, đây mới chỉ là phần đầu con đường”. Nhưng trong sâu thẳm trái tim người làm cha mẹ, họ rất đỗi tự hào.  

Hãy nhìn cuộc sống theo chiều sâu 

Chia sẻ kinh nghiệm học tốt môn Văn của mình, Nguyễn Minh cho biết: Những bài giảng của thầy cô là quan trọng, nhưng học sinh cũng phải biết tự trang bị cho mình những kiến thức nhất định.

Theo Minh thì có 2 kiểu học Văn, kiểu học văn trong nhà trường thì khá đơn giản, chỉ chịu khó đọc sách giáo khoa, đọc đi đọc lại đến khi nát sách thì thôi. Còn học Văn thực sự thì khá phức tạp. Khi ấy, không những phải có những hiểu biết mênh mông về các tác phẩm văn học, mà còn phải có kiến thức về các môn khoa học chuyên ngành ngôn ngữ học, ký hiệu học… và các môn khoa học xã hội như triết học, xã hội học, mỹ học, văn hoá học… 

Bác Nguyễn Văn Pha, bố của Minh là bác sĩ Đông y, nên có khá nhiều sách về triết học. Ngay từ hồi nhỏ, Nguyễn Minh đã thích thú và tự nghiền ngẫm những cuốn sách triết học phương Đông của bố. Minh cũng tự tìm hiểu về tâm lý học qua đống sách của mẹ. Chưa đầy 18 tuổi, có những giây phút phiêu lưu của tuổi trẻ, nhưng cậu bé Nguyễn Minh khá tự tin và kiên quyết trong suy nghĩ.  

Theo Minh, với xu thế hội nhập như hiện nay, mỗi người phải tự trang bị cho mình những hiểu biết nhất định về văn hoá bản địa, và những nền văn hoá khác trên thế giới. Muốn hiểu một tác phẩm văn học, phải khai thác chiều sâu văn hoá của nó. Bởi một tác phẩm văn học thành công hay không là ở chiều sâu văn hoá trong tác phẩm. Học văn là phải biết “hoài nghi tất cả”, đừng nên tin vào bề ngoài câu chữ, mà hãy tin ở chính mình. Bằng mọi cách phải biết tư duy, đừng nên học thuộc lòng. Bất cứ ai cũng có thể có “mầm” văn học trong mình, nhưng vì cách học không phù hợp mà làm thui chột nó đi. 

Minh dành phần nhiều thời gian cho việc đọc sách, có thời gian rỗi là đọc sách, có khi vừa chơi điện tử vừa đọc sách, vì Minh rất mê chơi game online. Minh thường đứng hàng giờ ở hiệu sách để “đọc chùa”. Lúc đầu cũng bị đuổi, đuổi thì đi, xong rồi lại quay lại, lâu dần nhân viên hiệu sách trông thấy chán quá cũng không buồn đuổi nữa.  

Một lần tình cờ đọc cuốn sách về Hệ tư tưởng Anh hiện đại, em đã bắt gặp và rất thích một câu nói của Rusell: “Khát vọng tình yêu, luôn luôn theo đuổi tri thức và một nỗi niềm đồng cảm không gì đè nén nổi trước nỗi đau của thân phận con người. Ba điều đó đơn giản nhưng là những tình cảm mãnh liệt, nó sẽ chi phối trọn cuộc đời tôi”. 

Minh rất mê nhà văn Nam Cao, bởi trong các tác phẩm của ông bao giờ cũng đặt ra hai vấn đề: Sống như thế đã tốt chưa? Viết như thế đã hay chưa? Lúc nào Minh cũng vì hai câu nói đó mà cầm bút viết văn. Bài học lớn nhất mà em nhận được từ sự say mê văn học đó là văn học cho em cái nhìn cuộc sống theo chiều sâu vốn có. 

Thanh Huyền

Đọc nhiều trong Giáo dục