Quy trình biên soạn sách giáo khoa còn “gây khó”

Các chuyên gia giáo dục bày tỏ lo ngại quy trình biên soạn SGK sẽ là rào ngăn cản sự tham gia của các tổ chức, tác giả, nhóm tác giả, các nhà xuất bản.

Mới đây, tại hội thảo “Biên soạn tài liệu hướng dẫn dạy học và sách giáo khoa (SGK) theo chương trình giáo dục phổ thông” do Bộ GD&ĐT tổ chức, một ủy viên Hội đồng Quốc gia giáo dục và phát triển nhân lực, đã đề xuất một quy trình biên soạn SGK.

Lẫn lộn quy trình

Quy trình biên soạn SGK gồm các bước cơ bản: Tập huấn cho các tác giả về biên soạn SGK; viết đề cương SGK và tổ chức góp ý đề cương; biên soạn bản thảo SGK theo đề cương; trưng cầu ý kiến bản thảo và được Hội đồng Quốc gia thẩm định; tổ chức dạy thực nghiệm; chỉnh sửa, phê duyệt sử dụng.

Theo ThS Nguyễn Đình Độ, Phó Hiệu trưởng Trường THPT Thành Nhân, TP.HCM (người từng xuất bản hơn 20 đầu sách tham khảo và giáo trình dạy học của bộ môn hóa học trong trường THPT), nếu tuân thủ quy trình này sẽ tốn rất nhiều thời gian cho các tổ chức, nhóm tác giả, tác giả, nhà xuất bản (NXB); tốn kém ngân sách nhà nước để tập huấn, hội họp, thẩm định... Đối với cá nhân hoặc nhóm cá nhân thì khó có đủ điều kiện tài chính, quyền hạn để thực hiện các việc như trưng cầu ý kiến về bản thảo SGK; tổ chức dạy thử nghiệm SGK…

“Rõ ràng quy trình này chỉ phù hợp cho nhóm biên soạn thuộc Bộ GD&ĐT” - ông Độ nói. Ông Độ đề nghị nên chăng Bộ GD&ĐT chỉ cần công bố chương trình khung. Các tác giả sẽ dựa vào đó để soạn đề cương SGK. Đề cương này không cần thiết công bố rộng rãi vì đó là “bí mật công nghệ” của tác giả để SGK hấp dẫn người học. Cuối cùng, chính thị trường (giáo viên, học sinh, phụ huynh) đánh giá sự thành bại của cuốn SGK trên.

TS giáo dục Lê Vinh Quốc (nguyên Phó Hiệu trưởng Trường ĐH Sư phạm TP.HCM) nhận xét: “Quy trình trên được xây dựng theo lối tư duy của cơ chế quan liêu bao cấp trước đây, lẫn lộn giữa quy trình xây dựng chương trình học với quy trình biên soạn SGK. Xây dựng chương trình học là phần việc của Bộ GD&ĐT. Còn việc biên soạn SGK thì các tác giả sẽ biết mình phải làm gì theo các nguyên lý khoa học và phải tuân theo một quy trình như thế nào (không cần phải tập huấn cho họ)”.

Quy trình biên soạn SGK còn 'gây khó'
Theo GS Phạm Minh Hạc, nguyên Bộ trưởng Bộ GD&ĐT, tiêu chí soạn SGK còn quá chung chung. Ảnh: HTD

Giáo viên có quyền lựa chọn SGK thích hợp

Cũng tại hội thảo trên, bà Andrea Car, đại diện một NXB ở Anh, cho biết Bộ Giáo dục Anh chỉ cung cấp một khung nội dung chương trình bắt buộc và Bộ Giáo dục gần như không có vai trò gì trong việc biên soạn SGK. Các NXB sẽ tự tổ chức biên soạn SGK. Các trường và giáo viên dựa vào tiêu chí của Bộ Giáo dục đưa ra để lựa chọn sách phù hợp.

TS Quốc cho rằng cách làm này, hoàn toàn đúng đắn không chỉ đối với nước Anh mà tất cả các nước tiên tiến (Pháp, Đức, Ý, Nhật, Mỹ…) đều áp dụng cách làm như vậy. “Cái mà bà Car gọi là “khung nội dung” chính là chương trình học mà tôi đã nêu trên. Ở các nước này, Bộ Giáo dục chỉ quản lý ngành về hành chính thông qua chương trình học, tuyệt nhiên không can thiệp vào việc biên soạn SGK” - ông Quốc nhấn mạnh.

Ông Độ cũng bày tỏ đồng tình, đồng thời lo ngại: “Nếu Bộ GD&ĐT cũng tham gia biên soạn SGK, e rằng ưu thế sẽ nghiêng về bộ SGK do Bộ GD&ĐT biên soạn”.

Cũng theo bà Andrea Car, SGK chỉ là công cụ hỗ trợ tốt hơn cho công tác giảng dạy chứ không phải là tất cả. Nếu giáo viên phụ thuộc nhiều vào SGK sẽ không có sự sáng tạo, mà sáng tạo là chìa khóa thành công của giảng dạy.

Ý kiến này được, ông Quốc tán đồng: “Tôi hoàn toàn nhất trí với quan điểm đó; bởi vì nó xuất phát từ các nguyên lý của khoa học giáo dục hiện đại. Giáo viên là chủ thể của việc dạy học, họ có quyền lựa chọn các SGK thích hợp với mình và khai thác nhiều nguồn tài nguyên hỗ trợ dạy học khác trên Internet để thiết kế bài học cho học sinh. Văn kiện pháp lý duy nhất mà giáo viên phải tuân thủ là chương trình học (thuật ngữ chuyên môn tiếng Anh là curriculum)”.

Theo ông Độ, các kiến thức luôn là kiến thức “động”. Do đó, giáo viên luôn cần cập nhật kiến thức mới nhất. SGK chỉ là công cụ hỗ trợ trong việc giảng dạy. Để thành công, người thầy giáo luôn phải tìm tòi các vấn đề ngoài SGK để bài giảng được sinh động và hoàn thiện hơn.

Tiêu chí SGK còn quá chung chung

Cũng tại hội thảo “Biên soạn tài liệu hướng dẫn dạy học và SGK theo chương trình giáo dục phổ thông”, năm tiêu chí SGK mới đã được đề xuất. Cụ thể, tiêu chí trước tiên là SGK phải tuân thủ Hiến pháp, luật pháp và chương trình giáo dục phổ thông. Tiêu chí thứ hai về nội dung kiến thức, sách phải đồng bộ và phù hợp với mục tiêu chương trình. Tiêu chí thứ ba về tính sư phạm, sách phải hỗ trợ giáo viên về phương pháp, hình thức tổ chức dạy, học và đánh giá kết quả học tập của học sinh; hỗ trợ học sinh phương pháp học tập. Thứ tư về cấu trúc văn bản, sách có thể được thiết kế theo chương, bài, phần… tùy theo môn học. Tiêu chí thứ năm về trình bày văn bản, SGK phải đảm bảo các yêu cầu về tính mỹ thuật, kỹ thuật.

Nhận xét về các tiêu chí này, GS Phạm Minh Hạc, nguyên Bộ trưởng Bộ GD&ĐT, nói: “Cách đây hai ngày tôi đã đọc năm tiêu chí đánh giá SGK mới, tôi thấy nó quá chung chung vì theo Nghị quyết 29 của Trung ương, bậc học phổ thông bây giờ chia làm hai giai đoạn rất khác nhau về mục tiêu, chương trình. Bậc học thứ nhất là chín năm học bậc phổ thông bắt buộc, ba năm sau ở bậc THPT là ba năm định hướng nghề nghiệp, vì thế hai bậc học này phải có chương trình rất khác nhau. Tóm lại, năm tiêu chí này không có gì sai nhưng quá chung chung. Năm tiêu chí này chẳng bao giờ lạc hậu, xưa vẫn thế, nay vẫn thế và mai sau vẫn thế”.

GS Hạc cho rằng Bộ GD&ĐT đưa ra một chương trình, các tổ chức, cá nhân tham gia biên soạn SGK là hợp lý. Bộ GD&ĐT không nên đưa ra quy trình biên soạn SGK theo kiểu phân biệt tư nhân hay nhà nước. Chính sự tham gia của tư nhân mới tạo ra tính minh bạch cao trong biên soạn, phát hành SGK.

HUY HÀ

Nếu buộc mọi người biên soạn SGK phải tuân thủ theo quy trình trên là một sự bất bình đẳng giữa các nhóm biên soạn SGK với nhóm của Bộ GD&ĐT. Bởi nếu tuân thủ đúng các quy trình này thì làm sao các cá nhân, tổ chức có đủ điều kiện thực hiện các bước như trưng cầu ý kiến về bản thảo, tổ chức dạy thử nghiệm… Quy trình của Bộ là rào cản với những người có ý định thực hiện một bộ SGK phù hợp hiện nay.

Một giáo viên tại TP.HCM (xin giấu tên)


Theo Pháp luật TP.HCM
MỚI NHẤT
13 trường THPT thi tuyển vào lớp 10 năm học 2015 - 2016
13 trường THPT thi tuyển vào lớp 10 năm học 2015 - 2016

(Dân trí) - UBND tỉnh Cà Mau vừa có quyết định phê duyệt kế hoạch tuyển sinh vào lớp 1, lớp 6 và lớp 10 năm học 2015 - 2016 trên địa bàn tỉnh.

Chủ nhật, 10/05/2015 - 06:52

Khi thày giáo Mỹ hỏi học sinh Việt về cuộc chiến
Khi thày giáo Mỹ hỏi học sinh Việt về cuộc chiến

Không có nghiên cứu thấu đáo từ gốc rễ sâu sa thì xem ra, tình trạng học sinh từ chối chọn thi môn Lịch sử trong những năm tới vẫn chưa thể giải quyết.

Chủ nhật, 10/05/2015 - 06:41

Nơi học sinh quanh năm “xin” nhờ xe đến trường
Nơi học sinh quanh năm “xin” nhờ xe đến trường

(Dân trí) - Muốn học lên cấp II, những học sinh ở khu vực Bãi Xép thuộc phường Ghềnh Ráng (TP Quy Nhơn, tỉnh Bình Định) phải vượt hơn 10km đường đèo dốc quanh co để đến trường nằm gần trung tâm thành phố.

Chủ nhật, 10/05/2015 - 05:59

Hà Nội ban hành quy định thi tuyển công chức trên máy tính
Hà Nội ban hành quy định thi tuyển công chức trên máy tính

(Dân trí) - UBND Thành phố Hà Nội vừa ban hành Quy định thi tuyển công chức thành phố năm 2015 bằng phương pháp thi trắc nghiệm trên máy tính. Hàng loạt quy định được UBND thành phố Hà Nội đưa ra nhằm loại bỏ tiêu cực khi thí sinh dự thi trên máy tính.

Chủ nhật, 10/05/2015 - 12:25

Quảng Nam phê duyệt phương án tuyển sinh vào các trường chuyên biệt
Quảng Nam phê duyệt phương án tuyển sinh vào các trường chuyên biệt

(Dân trí) - Ngày 9/5, Văn phòng UBND tỉnh Quảng Nam cho biết lãnh đạo tỉnh vừa phê duyệt phương án tuyển sinh vào các trường chuyên biệt trên địa bàn tỉnh Quảng Nam năm học 2015-2016.

Thứ bảy, 09/05/2015 - 09:21

Triển lãm “những tấm ảnh biết nói” của học sinh
Triển lãm “những tấm ảnh biết nói” của học sinh

(Dân trí) - Học sinh trực tiếp “tác nghiệp”, ghi nhận môi trường giao thông xung quanh trường học và đề xuất biện pháp để cải thiện điều kiện giao thông an toàn tới trường qua triển lãm “Những tấm ảnh biết nói”, đồng thời trực tiếp nêu ý kiến đến cơ quan thẩm quyền và ngành giao thông.

Thứ bảy, 09/05/2015 - 07:58

10 thí sinh khuyết tật được miễn 4 môn thi xét tốt nghiệp
10 thí sinh khuyết tật được miễn 4 môn thi xét tốt nghiệp

(Dân trí) - Ngày 9/5, ông Đào Đức Tuấn, Phó Giám đốc Sở GD&ĐT tỉnh Bình Định cho biết vừa ký duyệt danh sách 10 thí sinh khuyết tật thuộc diện miễn 4 môn thi xét tốt nghiệp THPT trong kỳ thi THPT Quốc gia 2015.

Thứ bảy, 09/05/2015 - 05:54

Việt Nam giành 2 huy chương vàng Olympic Vật lý châu Á 2015
Việt Nam giành 2 huy chương vàng Olympic Vật lý châu Á 2015

(Dân trí) - Thông tin từ thành viên trong đoàn Việt Nam tham dự kì thi Olympic Vật lý Châu Á 2015 diễn ra ở Hàng Châu (Trung Quốc) cho biết, đoàn học sinh của Việt Nam đã giành được 2 huy chương vàng, 3 huy chương bạc, 1 huy chương đồng và 2 bằng khen.

Thứ bảy, 09/05/2015 - 04:07

Kiểm tra việc cấp chứng chỉ tin học, ngoại ngữ trái quy định
Kiểm tra việc cấp chứng chỉ tin học, ngoại ngữ trái quy định

(Dân trí) - Chủ tịch UBND tỉnh Cà Mau vừa có yêu cầu các đơn vị, địa phương kiểm tra các chứng chỉ tin học, ngoại ngữ do một trung tâm tổ chức thi, cấp trái quy định trên địa bàn tỉnh.

Thứ bảy, 09/05/2015 - 04:04

Cần Thơ công bố chỉ tiêu thu hút nguồn nhân lực năm 2015-2016
Cần Thơ công bố chỉ tiêu thu hút nguồn nhân lực năm 2015-2016

(Dân trí) - Ngày 9/5, nguồn tin từ UBND TP Cần Thơ cho biết, lãnh đạo thành phố này vừa ký quyết định phê duyệt chỉ tiêu, danh mục ngành nghề thực hiện chính sách thu hút nguồn nhân lực TP năm 2015 - 2016.

Thứ bảy, 09/05/2015 - 03:44

Học sinh giỏi quốc gia bày cách học tốt môn Sử
Học sinh giỏi quốc gia bày cách học tốt môn Sử

Kết thúc nhận hồ sơ đăng ký dự thi THPT quốc gia 2015, môn Lịch Sử đứng bảng chót với tỷ lệ thí sinh đăng ký thấp nhất. Thậm chí nhiều trường tại các thành phố lớn, không có học sinh nào đăng ký môn thi này.

Thứ bảy, 09/05/2015 - 01:39

Gặp nam sinh viết bức thư "gửi nhà văn Andersen"
Gặp nam sinh viết bức thư "gửi nhà văn Andersen"

(Dân trí) - “Học văn để biết nhiều về cuộc sống, học để làm người. Văn học sẽ cho ta biết kiên nhẫn và nỗ lực cố gắng nếu muốn đạt được thành công”- chia sẻ của cậu học trò xứ Thanh, em Trương Hải Nam, giải Nhất cuộc thi viết thư quốc tế UPU lần thứ 44 cấp quốc gia.

Thứ bảy, 09/05/2015 - 10:18

ĐÁNG QUAN TÂM
Nghệ An: Biểu dương 150 đại biểu cháu ngoan Bác Hồ toàn tỉnh
Nghệ An: Biểu dương 150 đại biểu cháu ngoan Bác Hồ toàn tỉnh

(Dân trí) - Tối 8/5, Ban Thường vụ Tỉnh Đoàn, Hội đồng đội tỉnh Nghệ An đã tổ chức Đại hội Cháu ngoan Bác Hồ lần thứ XI năm 2015. 150 đại biểu cháu ngoan Bác Hồ đã được biểu dương, tặng hoa và bằng khen trong dịp này.

Thứ bảy, 09/05/2015 - 09:27

3.000 sinh viên tiếp sức dẹp cò bệnh viện
3.000 sinh viên tiếp sức dẹp cò bệnh viện

Thiếu hụt nhân viên hành chính trong khi quá tải bệnh viện chưa hạ nhiệt là nguyên nhân khiến “cò” bệnh viện lộng hành, người bệnh loay hoay làm thủ tục khám bệnh. 3.000 tình nguyện viên là sinh viên y khoa đăng ký tham gia đề án “Tiếp sức người bệnh” trong năm 2015, hy vọng giúp người bệnh vơi đi khó khăn và dẹp nạn cò bệnh viện.

Thứ bảy, 09/05/2015 - 08:51

Nhiều địa phương lên kế hoạch cho kỳ thi THPT quốc gia 2015
Nhiều địa phương lên kế hoạch cho kỳ thi THPT quốc gia 2015

(Dân trí) - Ngày 8/5, Sở GD-ĐT Thanh Hóa tổ chức hội nghị tổng kết công tác thi năm 2014 và triển khai công tác thi năm 2015. Trong đó trọng tâm là việc chuẩn bị cho kỳ thi THPT quốc gia 2015.

Thứ bảy, 09/05/2015 - 06:57

Đạt giải Nhất quốc gia mới được tuyển thẳng vào ngành Bác sỹ đa khoa
Đạt giải Nhất quốc gia mới được tuyển thẳng vào ngành Bác sỹ đa khoa

(Dân trí) - Trường ĐH Y Hà Nội vừa chính thức công bố điều kiện tuyển thẳng, ưu tiên xét tuyển vào trường năm 2015. Theo đó, đối với học sinh giỏi quốc gia thì chỉ khi đạt giải Nhất môn Sinh, Toán, Hóa mới được tuyển thẳng vào tất cả các ngành, bao gồm cả ngành Bác sỹ đa khoa.

Thứ bảy, 09/05/2015 - 12:37

Bộ Nội vụ sẽ kiểm tra vụ hàng trăm giáo viên Hà Tĩnh có nguy cơ mất việc
Bộ Nội vụ sẽ kiểm tra vụ hàng trăm giáo viên Hà Tĩnh có nguy cơ mất việc

(Dân trí) - Thứ trưởng Bộ Nội vụ khẳng định sẽ kiểm tra vụ việc hàng trăm giáo viên hợp đồng ở huyện Kỳ Anh (Hà Tĩnh) có nguy cơ bị cắt hợp đồng. Vụ việc này có những dấu hiệu sai phạm giống như ở Bắc Ninh đó là có chỉ tiêu tuyển dụng nhưng không tổ chức thi tuyển mà ký hợp đồng lao động trong nhiều năm.

Thứ sáu, 08/05/2015 - 04:09

Công chúa Thái Lan thăm, tặng quà học sinh Ninh Bình
Công chúa Thái Lan thăm, tặng quà học sinh Ninh Bình

(Dân trí) - Sáng 8/5, Công chúa Thái Lan Maha Chakri Sirindhorn đã đến thăm và tặng quà cho các em học sinh Trường Tiểu học Ninh Mỹ (huyện Hoa Lư, Ninh Bình). Đây là ngôi trường thuộc dự án “Cải thiện chất lượng cuộc sống trẻ em và Thanh thiếu niên ở khu vực Châu Á - Thái Bình Dương”.

Thứ sáu, 08/05/2015 - 04:01

Nộp hồ sơ trực tuyến- Chìa khóa giúp phụ huynh thoát cảnh chen lấn xô đẩy
Nộp hồ sơ trực tuyến- Chìa khóa giúp phụ huynh thoát cảnh chen lấn xô đẩy

Bắt đầu vào mùa tuyển sinh, không chỉ nhà trường mà rất nhiều phụ huynh cũng đang “nóng” với vấn đề mua hồ sơ, nộp hồ sơ. Thực trạng phụ huynh chen lấn xô đẩy, đạp đổ cổng trường còn nhà trường quá tải với việc nhận, lọc hồ sơ có nguy cơ tái diễn.

Thứ sáu, 08/05/2015 - 04:00

Hội thảo khoa học xây dựng mô hình “Dòng họ học tập”
Hội thảo khoa học xây dựng mô hình “Dòng họ học tập”

(Dân trí) - Ngày 6/5/2015, tại TP Nam Định, Trung ương Hội Khuyến học Việt Nam phối hợp với UBND tỉnh Nam Định đã tổ chức hội thảo xây dựng mô hình “Dòng họ học tập” góp phần xây dựng xã hội học tập từ cơ sở.

Thứ sáu, 08/05/2015 - 02:35

Thi tiếng Anh lớp 10 trường chuyên: Cần một chiến lược dài hơi
Thi tiếng Anh lớp 10 trường chuyên: Cần một chiến lược dài hơi

Language Link Việt Nam có các lớp học tập trung vào nâng cao kiến thức và khả năng vận dụng ngữ pháp, được chia ra nhiều trình độ khác nhau từ lớp cơ bản nhất dành cho HS yếu về ngữ pháp đến lớp nâng cao dành cho HS có nhu cầu thi vào trường chuyên, lớp chọn.

Thứ sáu, 08/05/2015 - 02:03

Hà Tĩnh, Nghệ An công bố môn thi thứ ba vào lớp 10
Hà Tĩnh, Nghệ An công bố môn thi thứ ba vào lớp 10

(Dân trí) - Địa lý chính thức được chọn là môn thi thứ 3 trong kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10 THPT năm học 2015 - 2016 tại Hà Tĩnh. Trong khi đó, Sở GD&ĐT Nghệ An công bố Ngoại ngữ là môn thi thứ ba kỳ thi tuyển sinh lớp 10 năm học 2015 - 2016.

Thứ sáu, 08/05/2015 - 10:58

“Lệch” con số sát hạch công chức: Sở Nội vụ Hà Nội phản hồi
“Lệch” con số sát hạch công chức: Sở Nội vụ Hà Nội phản hồi

(Dân trí) - Liên quan đến việc số thí sinh 5 năm kinh nghiệm trở lên tham gia sát hạch ở thông báo số 570/HĐKTSH-SNV là 77 những sau đó lại bị thay đổi, Sở Nội vụ Hà Nội đã chính thức lên tiếng giải thích.

Thứ sáu, 08/05/2015 - 10:46

Vụ sát hạch công chức Hà Nội: Bộ Nội vụ sẽ vào cuộc
Vụ sát hạch công chức Hà Nội: Bộ Nội vụ sẽ vào cuộc

(Dân trí) - Với những thông tin Dân trí cung cấp về những điểm chưa rõ ràng trong việc sát hạch công chức Hà Nội đối với những đối tượng không qua thi tuyển, Thứ trưởng Bộ Nội vụ Trần Anh Tuấn cho biết: “Bộ sẽ làm việc với Hà Nội để làm rõ”.

Thứ sáu, 08/05/2015 - 09:39