Dạy lại những bài học ứng xử cho trẻ

Dân trí Đọc bài viết “Cần giáo dục nếp sống văn minh thanh lịch học đường” của NSƯT Đức Trung, tôi thật sự đồng cảm với nỗi trăn trở trước sự mai một của lễ nghĩa trong một bộ phận không nhỏ giới trẻ. Chắc hẳn nỗi lòng ấy không chỉ của riêng anh và tôi mà nó đang day dứt trong lòng nhiều người.
>>Cần giáo dục nếp sống văn minh thanh lịch học đường

Các bài học lễ nghĩa, cách hành xử văn minh, đạo lí tốt đẹp giữa người và người là một nội dung quan trọng trong chương trình giáo dục. Ngay từ khi con trẻ bước chân vào trường mầm non, những bài học giản dị mà quý giá đã được vun đắp dần: lễ phép chào người lớn, giữ trật tự chung, bỏ rác đúng nơi quy định, đoàn kết và giúp đỡ bạn bè…

Khi lớn hơn, trẻ học điều hay lẽ phải trong các môn học đạo đức, giáo dục công dân và lồng ghép trong các câu chuyện, các bài văn. Vậy nhưng, học mà chẳng hành thì lý thuyết vẫn mãi là lý thuyết xám xịt. Vậy nên thái độ, hành vi mỗi ngày của trẻ dường như đi ngược lại những gì mà chúng ta mong đợi, thậm chí có lúc khiến ta phải giật mình, thảng thốt.

Những câu chuyện buồn về tình trạng một bộ phận giới trẻ đánh mất mình trong cơn phê ma túy, chạy theo những giá trị ảo tìm kiếm thú vui lệch lạc hay hình ảnh một bạn trẻ cư xử thô lỗ với người già, ra tay đánh bạn tàn nhẫn… không còn là chuyện hiếm gặp trong cuộc sống ngày nay.

Đi tìm căn nguyên của vấn đề, có lẽ chúng ta phải thẳng thắn thừa nhận sự lệch pha trong nhận thức và hành động của chính người lớn chúng ta. Dẫu biết “tiên học lễ” là điều then chốt nhưng xã hội này vẫn đang chạy đua trên con đường chinh phục tri thức, thành tích. Để rồi bỏ rơi vai trò quan trọng của giáo dục đạo đức, định hình nhân cách cho thế hệ trẻ.

Tài năng là điều kiện cần cho sự thành công của mỗi người nhưng đâu phải là tất cả. Bác Hồ cũng đã khẳng định: “Có tài mà không có đức cũng là người vô dụng”. Cần một người tài nhưng đừng phủ định vai trò những người hiền lương, đức độ để rồi xem nhẹ việc rèn dũa nếp sống, nếp nghĩ cho con trẻ cũng như “đạp đổ” vị trí của môn học Giáo dục công dân trong nhà trường đến tận cùng như thế.

Học đòi, bắt chước vốn là “bệnh” của giới trẻ. May mắn khi trẻ được soi một “tấm gương” sáng, trong và nên người. Nhưng nguy hiểm lắm khi chẳng may “soi” những “gương” tối, mờ và nhiễm thói hư tật xấu. Người lớn quanh trẻ lắm lúc trưng ra trước mặt con cháu những hành động, lời nói, cách ứng xử cực kỳ khiếm nhã, bảo sao làm gương cho con và dạy con thành người tốt, có ích cho xã hội?!

Đó là còn chưa kể sự bùng nổ thông tin cùng với vai trò kết nối tối đa của mạng xã hội trong thời đại này đang là một “con dao” hai lưỡi đáng sợ. Cạm bẫy, hiểm nguy, sa ngã vẫn đang chực chờ nuốt chửng những đứa trẻ non nớt, thiếu kinh nghiệm sống lại luôn cố thể hiện mình. “Luồng khí độc” trên mạng ảo ít nhiều đã và đang gặm nhấm dần những nét đẹp văn hóa vốn có. Nguy hiểm hơn là, rèn một thói quen tốt rất khó nhưng nhiễm một thói quen xấu lại cực kỳ dễ.

Chính vì vậy, nên chăng cần dạy lại các bài học ứng xử cho trẻ để thổi bùng lên sức sống của nếp sống văn minh thanh lịch làm nên vẻ đẹp con người Việt Nam?

“Lời chào cao hơn mâm cỗ” - triết lí dân gian được gói gọn thật khúc chiết mà hàm ý sâu xa vô cùng. Một lời thưa gửi với người lớn, một tiếng “Dạ”, “Vâng” ngọt lịm, một nụ cười thân thiện trao đi sẽ nhận lại vô vàn tin yêu và quí mến…

“Một sự nhịn chín sự lành” - nhường nhịn nhau một chút trong lời nói, trong hành động sẽ không làm bản thân mình nhỏ bé đi về tầm vóc, vị thế đâu. Ngược lại, nó có thể xua đi cơn nóng giận nhanh chóng, làm dịu đi mối quan hệ căng thẳng và chặt đứt cái “gốc rễ” mục nát của thù hận, đánh đấm…

“Cảm ơn” và “Xin lỗi” là hai bài học từ tấm bé. Nghịch lí là dường như càng trưởng thành hai từ ấy càng ít bật ra ở bờ môi hơn. Không hề nhọc công hay mất mát gì khi ta ghi ơn và nhận lỗi. Hãy dùng nó nhiều hơn với mọi người, nhất là với con trẻ, để nối dài nét đẹp ứng xử đến thế hệ mai sau!

Và còn nhiều lắm những bài học tốt đẹp mà giản đơn cần phải trau dồi cho mình, cho người: thói quen xếp hàng nghiêm túc, bỏ rác đúng nơi qui định, nhường ghế cho người già, giữ trật tự nơi công cộng…

Một xã hội tử tế sẽ bắt đầu từ những hành động nhỏ bé, của mỗi người, từ ngày hôm nay…

Thùy Mai

Mọi thông tin, bài viết đóng góp cho chuyên mục Giáo dục, quý độc giả có thể gửi ban Giáo dục báo điện tử Dân trí theo địa chỉ email giaoduc@dantri.com.vn . Xin trân trọng cảm ơn!

MỚI NHẤT
Giáo viên cũng ám ảnh… tiền trường
Giáo viên cũng ám ảnh… tiền trường

(Dân trí) - Họp phụ huynh chủ yếu nói chuyện tiền, tiết sinh hoạt lớp giáo viên cũng phải tranh thủ “nhắc” học sinh chuyện đóng tiền, trong cặp sách người thầy thì đủ các loại phiếu thu chi…

Thứ bảy, 24/09/2016 - 09:28

Trung tâm dạy thêm than khi phải “rút” khỏi trường học
Trung tâm dạy thêm than khi phải “rút” khỏi trường học

(Dân trí) - Cùng với việc cấm dạy thêm, học thêm bên trong nhà trường, TPHCM còn “làm tới” khi quy định trường học cũng phải ngưng cho các trung tâm ngoại ngữ, dạy thêm bên ngoài thuê mướn phòng ốc.

Thứ bảy, 24/09/2016 - 08:18

Điều đặc biệt của bộ sách truyện “Đội thám hiểm tiếng Anh Gram Gram”
Điều đặc biệt của bộ sách truyện “Đội thám hiểm tiếng Anh Gram Gram”

“Đội thám hiểm tiếng Anh Gram Gram” là bộ sách do giáo sư Jang Young Jun – Hàn Quốc viết ra đang thu hút được khá đông phụ huynh, học sinh Việt Nam bởi cuốn sách khơi dậy khả năng tự học tiếng Anh của con trẻ rất thú vị.

Thứ bảy, 24/09/2016 - 08:00

“Báo động” số học sinh ngày càng giảm ở khối trường ngoài công lập tại Huế
“Báo động” số học sinh ngày càng giảm ở khối trường ngoài công lập tại Huế

(Dân trí) - Với số lượng học sinh (HS) tuyển được lèo tèo vài chục em trong năm học này theo chiều hướng “càng năm càng giảm” thì câu chuyện về một tương lai cho các trường phổ thông ngoài công lập ở Huế đặt trước tình trạng đáng báo động.

Thứ bảy, 24/09/2016 - 05:30

Phó Hiệu trưởng ĐH Bạc Liêu: “Nên mạnh dạn thi trắc nghiệm cả môn Ngữ Văn”
Phó Hiệu trưởng ĐH Bạc Liêu: “Nên mạnh dạn thi trắc nghiệm cả môn Ngữ Văn”

(Dân trí) - “Không chỉ thi trắc nghiệm môn Toán mà Bộ GD-ĐT nên mạnh dạn cho tổ chức thi trắc nghiệm cả môn Ngữ Văn”, Phó Hiệu trưởng Trường ĐH Bạc Liêu Trần Mạnh Hùng nêu ý kiến.

Thứ bảy, 24/09/2016 - 05:00

Môn Lịch sử thi trắc nghiệm: Vẫn đánh giá chính xác được học sinh
Môn Lịch sử thi trắc nghiệm: Vẫn đánh giá chính xác được học sinh

(Dân trí) - Theo dự thảo phương án thi THPT quốc gia và tuyển sinh ĐH-CĐ năm 2017, môn lịch sử sẽ không đứng độc lập mà nằm chung trong bài thi tổ hợp khoa học xã hội và đặc biệt thi trắc nghiệm. Trước thay đổi khá lớn này nhưng theo PGS.TS Hà Minh Hồng thì không nên quá lo và việc thi trắc nghiệm sử vẫn hiệu quả.

Thứ bảy, 24/09/2016 - 04:00

Bị cận thị không được dự tuyển vào Học viện Tòa án
Bị cận thị không được dự tuyển vào Học viện Tòa án

(Dân trí) - Ngày 23/9, Học viện Tòa án chính thức thông báo tuyển sinh đại học năm 2016 hệ chính quy, ngành Luật học. Trong đó, một số yếu tố về cân nặng, chiều cao, không bị cận thị… được đưa ra cho đối tượng tham gia dự tuyển.

Thứ sáu, 23/09/2016 - 03:30

Bức thư “Cậu bé Syria bên bờ biển” đoạt giải nhất cuộc thi UPU quốc tế
Bức thư “Cậu bé Syria bên bờ biển” đoạt giải nhất cuộc thi UPU quốc tế

(Dân trí) - Với việc hóa thân vào cậu bé Aylan Kurdi- đứa trẻ đã chết trên bờ biển Bodrum, Thổ Nhĩ Kỳ trong một cuộc chạy trốn bạo lực cùng gia đình, Nguyễn Thị Thu Trang (Nam Sách, Hải Dương) đã nhận giải nhất cuộc thi Viết thư quốc tế UPU, mang vinh quang về cho nước nhà.

Thứ sáu, 23/09/2016 - 12:17

Thí sinh người H’re chính thức nhập học trường ĐH Cảnh sát Nhân dân
Thí sinh người H’re chính thức nhập học trường ĐH Cảnh sát Nhân dân

(Dân trí) - Sáng nay 23/9, bà Ngô Thị Mai - mẹ cháu Phạm Huy Trãi (thí sinh người H’re thuộc huyện Ba Tơ, Quảng Ngãi) đến Công an tỉnh Quảng Ngãi nhận giấy báo nhập học của trường Đại học Cảnh sát nhân dân (cơ sở II - TPHCM).

Thứ sáu, 23/09/2016 - 11:57

Giáo viên xin ra khỏi biên chế: Không phải ghét nghề mà bỏ
Giáo viên xin ra khỏi biên chế: Không phải ghét nghề mà bỏ

(Dân trí) - Gần đây, việc một giáo viên quyết định xin nghỉ việc, ra khỏi biên chế ngành giáo dục huyện Yên Định (tỉnh Thanh Hóa) đã đặt ra những băn khoăn cho dư luận. Để đi đến quyết định khó khăn này với bản thân cô giáo Vũ Thương Hà không hẳn là vì lý do sức khỏe...

Thứ sáu, 23/09/2016 - 09:25

Đề thi trắc nghiệm phải chú trọng vào kỹ năng tư duy lập luận
Đề thi trắc nghiệm phải chú trọng vào kỹ năng tư duy lập luận

(Dân trí) - Nhà vật lý, TS. Lưu Trần Trung (Đại học kỹ thuật Thuỵ Sỹ - ETH Zurich), nguyên GS. Phạm Quang Tuấn (Khoa Công nghiệp Hóa học thuộc Đại học New South Wales - Úc) và nữ du học sinh Lê Hồng Nhung (sinh viên Toán và Kinh Tế trường Wellesley, Mỹ) có những kiến nghị, đóng góp để đảm bảo chất lượng cho kỳ thi “trắc nghiệm 2 mục đích”.

Thứ sáu, 23/09/2016 - 08:59

Sẽ xem xét Đề án thi và xét tốt nghiệp THPT của TP HCM
Sẽ xem xét Đề án thi và xét tốt nghiệp THPT của TP HCM

(Dân trí) - Chiều tối 22/9, Bộ GD&ĐT đã trả lời báo chí về Đề án thi và xét tốt nghiệp trung học phổ thông tại TP Hồ Chí Minh. Theo đó, Bộ GD&ĐT chưa nhận được văn bản chính thức. Tuy nhiên, qua các phương tiện thông tin đại chúng, Bộ GD&ĐT có ý kiến về đề án này.

Thứ sáu, 23/09/2016 - 07:44

ĐÁNG QUAN TÂM
Phụ huynh xin cho con ở lại lớp: Báo Dân trí phản ánh đúng sự thật
Phụ huynh xin cho con ở lại lớp: Báo Dân trí phản ánh đúng sự thật

(Dân trí) - Liên quan đến vụ một số học sinh lớp 1 không biết đọc, viết nhưng vẫn được Trường Tiểu học Thị trấn Lịch Hội Thượng A (huyện Trần Đề, tỉnh Sóc Trăng) cho lên lớp 2, lãnh đạo Sở GD-ĐT tỉnh Sóc Trăng cho biết, nội dung báo Dân trí phản ánh là đúng sự thật.

Thứ sáu, 23/09/2016 - 12:10

Bộ GD&ĐT giải thích việc thí điểm dạy tiếng Nga, tiếng Trung từ lớp 3
Bộ GD&ĐT giải thích việc thí điểm dạy tiếng Nga, tiếng Trung từ lớp 3

(Dân trí) - Sau khi Dân trí đưa thông tin dự kiến sẽ thí điểm dạy tiếng Nga, tiếng Trung từ lớp 3 vào năm 2017, dư luận đã có nhiều phản ứng trái chiều. Chiều 22/9, Ban Đề án Ngoại ngữ quốc gia 2020 (Bộ GD&ĐT) đã trả lời chính thức về vấn đề này với Báo Dân trí.

Thứ năm, 22/09/2016 - 09:23

Tân Chủ tịch Hội Khuyến học VN: Chú trọng hơn học thường xuyên, học suốt đời ở người lớn
Tân Chủ tịch Hội Khuyến học VN: Chú trọng hơn học thường xuyên, học suốt đời ở người lớn

(Dân trí) - “Chúng ta cần chú trọng hơn việc học tập thường xuyên, học suốt đời ở người lớn, từ lãnh đạo đến những người lao động trong tất cả các lĩnh vực, các tổ chức để xây dựng cơ sở học tập sôi động, có kết quả tốt” - tân Chủ tịch TƯ Hội Khuyến học Việt Nam - nguyên Phó Chủ tịch nước Nguyễn Thị Doan chia sẻ trong bài phát biểu tâm huyết tại Đại hội Đại biểu Hội Khuyến học Việt Nam lần thứ V diễn ra sáng 22/9 tại Hà Nội.

Thứ năm, 22/09/2016 - 03:14

Báo Dân trí nhận Cờ thi đua xuất sắc của TƯ Hội Khuyến học Việt Nam
Báo Dân trí nhận Cờ thi đua xuất sắc của TƯ Hội Khuyến học Việt Nam

(Dân trí) - Ghi nhận những đóng góp của Báo điện tử Dân trí trong thời gian qua, tại Đại hội đại biểu Hội Khuyến học Việt Nam lần thứ V, TƯ Hội Khuyến học đã trao tặng Cờ thi đua xuất sắc tới báo.

Thứ năm, 22/09/2016 - 12:17

Nguyên Phó Chủ tịch nước Nguyễn Thị Doan làm Chủ tịch Hội Khuyến học Việt Nam khóa V
Nguyên Phó Chủ tịch nước Nguyễn Thị Doan làm Chủ tịch Hội Khuyến học Việt Nam khóa V

(Dân trí) - Đại hội đại biểu toàn quốc Hội Khuyến học Việt Nam khóa V đã bầu nguyên Ủy viên TƯ Đảng, nguyên Phó Chủ tịch nước GS.TS Nguyễn Thị Doan làm Chủ tịch Hội Khuyến học Việt Nam nhiệm kỳ V (2016 - 2021).

Thứ năm, 22/09/2016 - 11:47

Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam: Hội Khuyến học cần có các phong trào “xóa mù công nghệ”
Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam: Hội Khuyến học cần có các phong trào “xóa mù công nghệ”

(Dân trí) - “Ngày nay, tuyệt đại đa số người dân đã không còn mù chữ nhưng rất nhiều người chưa được trang bị các kĩ năng, kỹ thuật, công nghệ cần thiết để lao động hiệu quả hơn. Chúng ta cần đặc biệt chú ý công tác giáo dục người lớn, dạy nghề cho lao động ở nông thôn và cần có các phong trào để “xóa mù công nghệ” như “Bình dân học vụ” để xóa mù trước đây”.

Thứ năm, 22/09/2016 - 11:31

Phơi phới niềm tin “đồng tâm hiệp lực” triển khai công tác khuyến học toàn quốc
Phơi phới niềm tin “đồng tâm hiệp lực” triển khai công tác khuyến học toàn quốc

(Dân trí) - Tại Đại hội Đại biểu toàn quốc Hội Khuyến học Việt Nam lần thứ V diễn ra sáng 22/9, Đại diện Đoàn đại biểu của Hội Khuyến học tỉnh Sơn La, Quảng Trị và TP. Hồ Chí Minh đã có những tham luận báo cáo kết quả tốt đẹp trong công tác khuyến học, khuyến tài và quyết tâm vượt khó, sáng tạo, bền bỉ trong hành trình xây dựng xã hội học tập tại địa phương mình.

Thứ năm, 22/09/2016 - 11:13

Trao 111 suất học bổng cho Thủ khoa và sinh viên có hoàn cảnh khó khăn
Trao 111 suất học bổng cho Thủ khoa và sinh viên có hoàn cảnh khó khăn

(Dân trí) - Chiều ngày 21/9, tại Hà Nội, Quỹ Hỗ trợ và Phát triển Sinh viên Việt Nam đã tổ chức trao 111 suất học bổng “Nâng bước Thủ khoa” và học bổng cho sinh viên có hoàn cảnh khó khăn năm học 2016 - 2017.

Thứ năm, 22/09/2016 - 11:00

TPHCM trình đề án thi và xét tốt nghiệp THPT năm 2017
TPHCM trình đề án thi và xét tốt nghiệp THPT năm 2017

(Dân trí) - UBND TPHCM vừa gửi văn bản xin thẩm định của Bộ GD-ĐT về đề án "Thi và xét tốt nghiệp THPT năm 2017". Theo đó, năm 2017 học sinh chỉ cần thi 3 môn Toán, Ngữ văn và Ngoại ngữ. Từ năm 2018 thì sẽ thi 4 môn trong đó thêm môn Tích hợp.

Thứ năm, 22/09/2016 - 10:26

Giải đáp thắc mắc về Du học Trung học Nội trú Anh quốc
Giải đáp thắc mắc về Du học Trung học Nội trú Anh quốc

Sáng nay 22/9, báo Dân trí phối hợp với công ty tư vấn du học ISC-UKEAS tổ chức buổi tư vấn với chủ đề Du học Trung học Nội trú Anh quốc nhằm giải đáp những thắc mắc của độc giả về việc học trung học nội trú tại Anh quốc. Mời quý phụ huynh, học sinh theo dõi buổi tư vấn.

Thứ năm, 22/09/2016 - 09:02

"Má Ngọc khuyến học" trong lòng hàng ngàn cựu sinh viên TP.HCM
"Má Ngọc khuyến học" trong lòng hàng ngàn cựu sinh viên TP.HCM

(Dân trí) - Trong 15 năm, Phó Chủ tịch Hội Khuyến học TP.HCM Lê Minh Ngọc đã kết nối, trao học bổng cho 2.175 sinh viên. Những học trò thưở xưa nay đã thành danh vẫn ghi nhớ công ơn của bà, họ đều gọi bà là “Má Ngọc”.

Thứ năm, 22/09/2016 - 09:00

Đại hội đại biểu toàn quốc Hội Khuyến học Việt Nam lần thứ V
Đại hội đại biểu toàn quốc Hội Khuyến học Việt Nam lần thứ V

(Dân trí) - Sáng nay 22/9, Hội Khuyến học Việt Nam long trọng tổ chức ĐH đại biểu toàn quốc Hội Khuyến học Việt Nam lần thứ V (2016 - 2021). Đại hội V đánh dấu đoạn đường 20 năm đã đi qua của Hội Khuyến học Việt Nam với nhiều thành tựu đáng nể.

Thứ năm, 22/09/2016 - 08:55