Vụ trộm vòng cổ vàng hơn 2.500 năm tuổi gây chấn động

Vụ trộm xảy ra tại Bảo tàng Pays Châtillonnais ở thị trấn Châtillon-sur-Seine, vùng Bourgogne-Franche-Comté (Pháp). Theo truyền thông Pháp, khoảng trưa 24/7, khi bảo tàng vẫn mở cửa đón khách, hai đối tượng giả làm khách tham quan đã nhanh chóng tiếp cận khu vực trưng bày, phá tủ kính và lấy đi chiếc vòng cổ trước khi tẩu thoát.

Toàn bộ vụ việc diễn ra chỉ trong vài phút, khiến nhân viên bảo tàng và những người có mặt không kịp phản ứng. Dù không có ai bị thương, vụ trộm đã làm dấy lên lo ngại về mức độ an toàn của những hiện vật có giá trị lịch sử đặc biệt.

Chiếc vòng cổ bị đánh cắp có niên đại khoảng thế kỷ V trước Công nguyên, tức hơn 2.500 năm tuổi. Đây là một chiếc “torc” - loại vòng cổ cứng đặc trưng của người Celt và được chế tác từ vàng 24K, nặng khoảng 480 gram.

Các nhà khảo cổ đánh giá hiện vật là một kiệt tác của nghề kim hoàn thời kỳ đồ sắt, với kỹ thuật chế tác tinh xảo cùng những hoa văn thể hiện sự giao thoa giữa nghệ thuật Celt và các nền văn minh Địa Trung Hải.

Hiện vật là một phần của kho báu Vix nổi tiếng, được phát hiện năm 1953 trong ngôi mộ của một nữ quý tộc Celt gần làng Vix, miền đông nước Pháp. Người phụ nữ thường được gọi là "Quý bà Vix" và đã được chôn cất cùng nhiều hiện vật quý hiếm như xe ngựa, đồ trang sức và đặc biệt là chiếc bình pha rượu bằng đồng khổng lồ có nguồn gốc Hy Lạp.

Những phát hiện tại ngôi mộ Vix đã cung cấp nhiều tư liệu quan trọng về quyền lực, sự giàu có cũng như các mối quan hệ thương mại, văn hóa giữa người Celt với thế giới Địa Trung Hải cách đây hơn 2 thiên niên kỷ.

Theo các chuyên gia, giá trị của chiếc vòng cổ không nằm ở lượng vàng cấu thành mà ở ý nghĩa lịch sử và khảo cổ không thể thay thế. Đây là hiện vật độc bản, phản ánh trình độ luyện kim, nghệ thuật chế tác và đời sống tinh thần của người Celt cổ đại. Nếu bị phá hủy hoặc nấu chảy để lấy vàng, nhân loại sẽ mất đi một phần di sản không thể phục hồi.

Ngay sau vụ trộm, cảnh sát và cơ quan tư pháp Pháp đã mở cuộc điều tra quy mô lớn, đồng thời huy động các đơn vị chuyên trách về bảo vệ di sản văn hóa.

Theo thông tin ban đầu, ít nhất một nghi phạm đã bị tạm giữ để phục vụ điều tra, trong khi lực lượng chức năng tiếp tục truy tìm chiếc vòng cổ cùng những người liên quan. Các bảo tàng, nhà đấu giá và tổ chức bảo tồn quốc tế cũng được cảnh báo nhằm ngăn chặn khả năng hiện vật bị tuồn vào thị trường chợ đen.

Vụ việc một lần nữa gióng lên hồi chuông cảnh báo về công tác bảo vệ di sản văn hóa. Trong những năm gần đây, châu Âu liên tiếp ghi nhận các vụ trộm nhằm vào bảo tàng, nhà thờ và các địa điểm lưu giữ cổ vật.

Không ít hiện vật sau khi bị đánh cắp đã biến mất trong nhiều năm, thậm chí không bao giờ được thu hồi, cho thấy các băng nhóm tội phạm ngày càng nhắm đến những cổ vật có giá trị lịch sử đặc biệt.

Vụ đánh cắp chiếc vòng cổ cũng gợi nhớ vụ trộm táo tợn xảy ra tại Bảo tàng Louvre ở Paris vào tháng 10 năm ngoái. Khi đó, nhóm tội phạm lấy đi bộ trang sức vương miện trị giá khoảng 102 triệu USD chỉ trong chưa đầy 8 phút giữa ban ngày.

Vụ việc từng khiến Chủ tịch Bảo tàng Louvre từ chức, đồng thời thúc đẩy kế hoạch nâng cấp toàn diện hệ thống an ninh vốn bị đánh giá là lạc hậu. Phòng trưng bày Apollo - nơi từng trưng bày bộ trang sức bị đánh cắp - đã mở cửa trở lại nhưng các hiện vật vẫn chưa được tìm thấy.

Không lâu sau vụ việc tại Louvre, nhiều bảo tàng khác ở Pháp tiếp tục trở thành mục tiêu của các băng nhóm trộm cắp. Đầu tháng này, Bảo tàng Lalique ở thị trấn Wingen-sur-Moder, vùng Alsace, cũng bị lấy mất số trang sức trị giá khoảng 4,57 triệu USD.

Sau vụ trộm tại Bảo tàng Pays Châtillonnais, Bộ Văn hóa Pháp cho biết sẽ rà soát và tăng cường các biện pháp bảo vệ tại các bảo tàng trên toàn quốc. Giới chuyên môn cũng kêu gọi mở rộng hợp tác quốc tế giữa lực lượng thực thi pháp luật, các tổ chức bảo tồn và thị trường nghệ thuật nhằm ngăn chặn hoạt động buôn bán trái phép cổ vật.

Dù cuộc điều tra đang tiếp diễn, giới khảo cổ và những người yêu di sản đều hy vọng chiếc vòng cổ sẽ sớm được thu hồi nguyên vẹn. Đây không chỉ là tài sản vô giá của nước Pháp mà còn là một phần di sản chung của nhân loại, mang trong mình những giá trị lịch sử và văn hóa không gì có thể thay thế.