NSX “Hộ linh tráng sĩ”: Làm phim không thể cầu xin lòng thương của khán giả

Gần đây, Hộ linh tráng sĩ - một trong những phim ra rạp dịp lễ 2/9 - vấp phải nhiều ý kiến tranh luận từ khán giả về nội dung và cách tái hiện yếu tố văn hóa, lịch sử.

Sáng 9/9 tại tọa đàm “Phát triển công nghiệp văn hóa và điện ảnh gắn với du lịch và bảo tồn di sản - Thực tiễn từ phim Hộ linh tráng sĩ và cơ hội phát triển của TPHCM”, bà Ngô Thị Bích Hạnh - đại diện nhà sản xuất bộ phim - đã chia sẻ về hành trình đưa tác phẩm ra rạp cũng như quan điểm của ê-kíp trước những phản hồi từ công chúng.

Bàn về bài toán đưa yếu tố văn hóa, lịch sử lên màn ảnh rộng, bà Hạnh cho biết đoàn phim Hộ linh tráng sĩ đã gặp không ít gian nan. Dù vậy, giữa hành trình khó khăn, ê-kíp vẫn lựa chọn kể câu chuyện về lịch sử, văn hóa và con người Việt Nam. 

“Chúng tôi muốn giới thiệu di sản từ những chi tiết nhỏ nhất như trang phục, tập quán, lễ hội dân gian, để khán giả cảm nhận rõ hơn văn hóa của cha ông.

Việc tìm lại hình hài đời sống văn hóa xưa không dễ dàng. Nhiều chi tiết văn hóa, lịch sử xuất hiện thoáng qua trên màn ảnh nhưng đoàn phim mất thời gian dài chuẩn bị”, bà Bích Hạnh chia sẻ.

Bà Bích Hạnh nhấn mạnh thêm, khi một bộ phim hoàn thành và ra rạp, tác phẩm không còn chỉ thuộc về nhà sản xuất mà đã thuộc về công chúng. Mỗi người có quyền đón nhận, cảm nhận, đánh giá bộ phim theo cách riêng và đoàn phim tôn trọng điều đó.

“Một tác phẩm điện ảnh không thể kêu gọi lòng thương. Điều chúng tôi có thể làm là nỗ lực hết sức. Một khi phim đã ra rạp, tác phẩm được đón nhận, yêu ghét ra sao phụ thuộc vào khán giả.

Dù phim được đón nhận theo cách nào, chúng tôi vẫn mong muốn tiếp tục giới thiệu văn hóa, lịch sử Việt Nam bằng ngôn ngữ điện ảnh”, bà Hạnh nói.

Từ thực tiễn sản xuất bộ phim Hộ linh tráng sĩ, các diễn giả cho rằng việc đưa di sản văn hóa bản địa lên màn ảnh không chỉ đòi hỏi nguồn lực đầu tư lớn mà còn cần sự phối hợp giữa nhà sản xuất, chuyên gia lịch sử, nhà thiết kế và đội ngũ sáng tạo. 

TS Nguyễn Thị Hậu, Tổng Thư ký Hội Khoa học Lịch sử TPHCM, nhận định, những tác phẩm về lịch sử cách mạng thường khai thác giai đoạn gần hơn, có nguồn tư liệu tương đối phong phú nên nhà làm phim dễ nghiên cứu. Trong khi đó, các bộ phim lấy bối cảnh lịch sử xa xưa gặp nhiều khó khăn.

Một trong những thách thức lớn nhất là phục dựng trang phục cổ. Theo bà Hậu, lịch sử Việt Nam còn lưu lại tương đối ít tư liệu chi tiết về trang phục của nhiều thời kỳ. Với vũ khí, công trình xây dựng hay những vật liệu như gạch, đá, người làm phim có thể dựa vào hiện vật và kết quả khảo cổ.

Trong khi đó, chất liệu, kiểu dáng, hoa văn trang phục lại khó xác định hơn. Điều này đặt ra yêu cầu phối hợp chặt chẽ giữa nhà nghiên cứu, chuyên gia mỹ thuật, nhà thiết kế và đoàn phim.

"Bối cảnh, trang phục trong phim lịch sử không chỉ cần đúng mà còn phải đẹp, sống động trên màn ảnh. Công việc nghiên cứu, phục dựng vì thế không chỉ phục vụ một tác phẩm mà còn góp phần mang đến nhận thức mới cho công chúng về lịch sử và di sản", TS Nguyễn Thị Hậu chia sẻ.

Chuyên gia văn hóa, nhà thiết kế (NTK) áo dài Sĩ Hoàng cho rằng bài toán quan trọng khi đưa mỹ thuật và di sản vào điện ảnh là làm sao bảo đảm tính chính xác nhưng hình ảnh vẫn có sức sống. Người sáng tạo không nên quá chủ quan vào khả năng cá nhân, không thể tùy tiện chỉnh sửa, thay đổi những giá trị đã được lịch sử và văn hóa lưu truyền.

"Sự chính xác không chỉ nằm ở trang phục mà còn thể hiện trong không gian sống, phong thái và cách ứng xử. Làm mới di sản không có nghĩa là thay đổi bản chất, mà là tìm một cách kể mới cho câu chuyện di sản.

Lịch sử cung cấp chiều sâu, còn sáng tạo điện ảnh tạo nên sức sống. Một tác phẩm cần giúp khán giả hiểu vì sao người xưa sống như vậy, mặc như vậy và ứng xử như vậy", NTK Sĩ Hoàng chia sẻ.