Vì sao bộ lạc biệt lập nhất thế giới quyết từ chối tiếp xúc với người lạ?

Hòn đảo bí ẩn bị chú ý

Tháng 11/2018, một nhà truyền giáo trẻ người Mỹ tên John Allen Chau đi thuyền đánh cá đến gần đảo Bắc Sentinel, sau đó bơi vào bờ. Người đàn ông 27 tuổi này bị những người bản địa trên đảo dùng cung tên tấn công và thiệt mạng.

Vụ việc gây chú ý trên toàn thế giới. Nhiều người khi ấy mới biết rằng giữa thế kỷ 21 vẫn tồn tại một hòn đảo mà cư dân gần như không có tiếp xúc trực tiếp với thế giới bên ngoài.

Chuyến đi của Chau dấy lên tranh luận về quyền của những cộng đồng bản địa được sống biệt lập. Đồng thời, người dân bộ lạc Sentinel trở thành chủ đề được tìm kiếm rộng rãi trên mạng xã hội.

Được biết, Bắc Sentinel vốn là đảo nhỏ thuộc quần đảo Andaman, nằm giữa Ấn Độ Dương. Điều đặc biệt là phần lớn khu vực bên trong đảo vẫn được bao phủ bởi rừng rậm. Chưa có người ngoài nào lập bản đồ đầy đủ khu vực rừng sâu hoặc có thể trò chuyện trực tiếp với cư dân nơi đây.

Dân số người Sentinel cũng chưa được thống kê chính xác, nhưng các chuyên gia dự đoán con số dao động từ 50 đến 200 người.

Không ai biết cộng đồng này sử dụng ngôn ngữ gì, có những quy tắc sinh hoạt nào, thờ phụng vị thần nào hay tự gọi tên bộ lạc mình ra sao.

Những quan sát từ tàu thuyền và máy bay chỉ cho thấy họ đánh cá ở vùng nước nông, chèo thuyền độc mộc trong đầm phá và sử dụng cung tên để săn bắt.

Theo Survival International, hơn 100 cộng đồng bản địa trên thế giới vẫn sống biệt lập ở nhiều khu vực, từ rừng Amazon đến Ấn Độ Dương và Indonesia. Trong số đó, người Sentinel được xem là một trong những cộng đồng biệt lập nhất.

Những cuộc tiếp xúc trong quá khứ

Trong bài viết trên National Geographic, lý do tại sao người Sentinel kiên quyết tránh tiếp xúc với thế giới bên ngoài có liên quan tới lịch sử của quần đảo Andaman.

Vào thế kỷ 19, người Anh mở rộng sự hiện diện tại khu vực này, thành lập một nhà tù trên hòn đảo lớn. Quá trình người ngoài xâm nhập khiến các cộng đồng bản địa trong vùng phải đối mặt với bệnh tật, bạo lực. 

Kể từ đó, người Sentinel càng có lý do cảnh giác với bất cứ người lạ nào xuất hiện trên bờ biển.

Trong giai đoạn từ năm 1967 đến đầu những năm 2000, các nhà nhân chủng học của Ấn Độ từng tổ chức một số chuyến đi tiếp cận với hòn đảo bằng thuyền.

Năm 1991, trong 2 lần tiếp xúc, các nhà nghiên cứu thậm chí để lại dừa và chuối cho người dân. Tuy nhiên khi thấy người lạ, người Sentinel thường rút vào rừng. Nếu đối phương tiếp tục tiếp cận, họ có thể giơ cung tên, phát ra những cử chỉ cảnh báo hoặc bắn tên về phía người ngoài.

Năm 2004, sau trận động đất và sóng thần ở Ấn Độ Dương, khi trực thăng của lực lượng bảo vệ bờ biển Ấn Độ bay thấp qua đảo để kiểm tra tình hình, một người đàn ông chạy ra bãi biển, giương cung bắn về phía máy bay.

Bức ảnh được chụp lại cho thấy người Sentinel gửi thông điệp rất rõ tới thế giới: Họ muốn được yên ổn.

Không hoàn toàn tách khỏi thế giới

Một chi tiết đáng chú ý đó là đảo Bắc Sentinel không thực sự xa các khu du lịch của quần đảo Andaman.

Khoảng cách giữa hòn đảo này và những bãi biển nơi khách du lịch có thể lặn ngắm san hô chỉ khoảng 32km. Trong khi du khách nghỉ dưỡng tại các khách sạn, khu nghỉ dưỡng ven biển, người Sentinel vẫn sống ở những khu rừng của mình.

Từ máy bay chở khách, du khách đôi khi có thể nhìn thấy hòn đảo và chụp ảnh từ cửa sổ. Dù người Sentinel chủ động tránh tiếp xúc, họ vẫn không thể hoàn toàn đứng ngoài những biến động của thế giới.

Biến đổi khí hậu, đánh bắt quá mức, ô nhiễm biển và rác thải nhựa đều có thể tác động đến hệ sinh thái mà cộng đồng này phụ thuộc để tồn tại.

Những vật dụng như chai nhựa, dép và các loại rác thải từ những quốc gia lân cận có thể trôi dạt đến bờ biển của quần đảo Andaman.

Nhà nhân chủng học Ấn Độ Vishvajit Pandya từng nhìn thấy một số cư dân trên đảo sử dụng tấm bạt nhựa màu xanh, có thể bị rơi từ tàu thuyền bên ngoài, để làm mái che cho nơi ở.

Điều đó cho thấy dù không trực tiếp giao tiếp, người Sentinel vẫn có thể nhận biết và tận dụng một số vật dụng từ thế giới bên ngoài. Tuy nhiên, những tác động từ hoạt động của con người cũng có thể làm suy giảm nguồn thức ăn và môi trường sống của họ.

Theo National Geographic