Thứ bảy, 07/12/2019 - 13:01

Phế tích Phật viện Đồng Dương được công nhận Di tích quốc gia đặc biệt

Dân trí

Phật viện Đồng Dương là một trong những tu viện Phật giáo của vương quốc Chămpa, thuộc vào hàng tu viện lớn nhất ở khu vực Đông Nam Á trước đây được công nhận là di tích quốc gia đặc biệt.

Sáng 7/12, Lễ đón nhận Bằng di tích quốc gia đặc biệt Phật viện Đồng Dương đã được tỉnh Quảng Nam tổ chức tại phế tích này ở xã Bình Định Bắc, huyện Thăng Bình.

Phế tích Phật viện Đồng Dương được công nhận Di tích quốc gia đặc biệt

Phế tích Phật viện Đồng Dương được công nhận Di tích quốc gia đặc biệt

Khu di tích khảo cổ, kiến trúc nghệ thuật Chăm Đồng Dương nằm trên địa phận làng Đồng Dương còn có tên là Phật viện Đồng Dương. Phật viện Đồng Dương chỉ thật sự được biết đến khi các nhà khoa học người Pháp công bố các kết quả nghiên cứu và khai quật thì phát hiện ra quy mô và vị trí quan trọng của nó.

Phế tích Phật viện Đồng Dương được công nhận Di tích quốc gia đặc biệt

Phật viện Đồng Dương lúc vừa được phát hiện và khai quật

Phật viện Đồng Dương được vua Indravarman II xây dựng vào năm 875 để thờ vị Bồ tát bảo hộ cho vương triều là Laksmindra - Lokesvara. Đây là một trong những tu viện Phật giáo của vương quốc Chămpa, thuộc vào hàng tu viện lớn nhất ở khu vực Đông Nam Á lúc bấy giờ.

Bia ký còn ghi lại cho biết vào năm 875 do lòng tin vào Phật giáo, nhà vua đã cho dựng lên một Phật viện (Vihara) và đền thờ Laksmindra Lokesvara Svabhayada. Trên bia ký còn nói đến cõi cực lạc (svargapura) hay “đô thị giải phóng” (moksapura), nơi “trú ngụ” của Phật (Buddhapada).

Phế tích Phật viện Đồng Dương được công nhận Di tích quốc gia đặc biệt

Điêu khắc trên Phật viện Đồng Dương

Năm 1901, nhà nghiên cứu người Pháp L.Finot trong đề tài công bố của mình về vấn đề di tích Đồng Dương đã giới thiệu 229 hiện vật được phát hiện, nổi bật nhất là bức tượng Phật bằng đồng, bức tượng Phật đứng cao hơn 1m là đề tài nghiên cứu khá lý thú được các nhà khoa học đưa ra đoán định vì bởi theo nhận định chung bức tượng này được xem là nghệ thuật hoàn hảo và đẹp vào loại bậc nhất của khu vực Đông Nam Á.

Phế tích Phật viện Đồng Dương được công nhận Di tích quốc gia đặc biệt
Phế tích Phật viện Đồng Dương được công nhận Di tích quốc gia đặc biệt
Phế tích Phật viện Đồng Dương được công nhận Di tích quốc gia đặc biệt

Phế tích Phật viện Đồng Dương hiện nay

Đến năm 1902, nhà nghiên cứu H.Parmentier tiến hành khai quật trên một quy mô lớn tại Phật viện Đồng Dương. Nhờ cuộc khai quật này đã thu hút các nhà nghiên cứu tìm về, đồng thời đánh giá đây là một trong những di tích quan trọng của khu vực Đông Nam Á.

Theo khảo tả của H.Pramentier, toàn bộ khu đền thờ chính và các tháp nằm lân cận phân bố trên một trục từ tây sang đông, dài khoảng 1.300m, khu đền thờ chính nằm trong một khu vực hình chữ nhật dài 326m, rộng 155m, chung quanh có tường gạch bao bọc, từ khu đền chính có một con đường dài khoảng 760m chạy về phía đông đến một thung lũng hình chữ nhật.

Ngoài phần chánh điện được phát hiện hệ thống nền gạch của một khu tăng xá, giảng đường nối nhau trên một chu vi rộng lớn, những viên ngói dùng lợp cho các khu xây dựng cũng được phát hiện rải rác, chứng minh đây là mô hình Phật viện khép kín rất lý tưởng cho công cuộc đào tạo tăng tài.

Đến nay, Phật viện Đồng Dương đã không còn gì nguyên vẹn để có thể tham quan, chiêm ngưỡng. Sự xâm thực của thời gian, thiên nhiên và bàn tay con người nhất là giai đoạn chiến tranh cùng những trận bom đạn oanh tạc đã đưa Phật viện làm cho di tích hiếm hoi này hoang tàn thật sự.

Tuy nhiên, những tác phẩm điêu khắc ở Đồng Dương đã thể hiện giá trị, hình thành nên một phong cách nghệ thuật nổi tiếng từ giữa thế kỷ IX đến cuối thế kỷ IX, được gọi là phong cách Đồng Dương được các bảo tàng thế giới, quốc gia lưu giữ, bảo vệ.

Công Bính

Mới nhất

Đáng quan tâm