Lễ hội khác lạ: Người dân đấm nhau để giải quyết mọi ân oán, mâu thuẫn

Thay vì đưa nhau ra tòa, người dân tại thị trấn Santo Tomas, thủ phủ tỉnh Chumbivilcas thuộc vùng Andes của Peru, tụ tập trên một võ đài công cộng để đánh nhau, giải quyết những bất đồng còn tồn đọng.

Santo Tomas nằm ở độ cao khoảng 3.600m so với mực nước biển. Thị trấn biệt lập này có khoảng 10.000 người sinh sống cùng vài trăm người tại các ngôi làng nhỏ xung quanh. 

Phần lớn cư dân nơi đây thuộc cộng đồng người bản địa Korilazos, còn được gọi là Qorilazos.

Họ nói tiếng Quechua, ngôn ngữ tiền thuộc địa được sử dụng phổ biến nhất ở Nam Mỹ.

Khu vực này có lịch sử lâu dài về việc đấu tranh bảo vệ quyền lợi, truyền thống của người bản địa.

Santo Tomas chỉ có tổng cộng 3 cảnh sát. Tòa án gần nhất cách thị trấn khoảng 12 giờ di chuyển bằng ô tô trên cung đường đầy gian nan. Bởi vậy không nhiều người Chumbivilcanos có đủ thời gian hoặc tiền bạc để dành cho những lần ra tòa.

Thay vào đó, mỗi năm một lần, từ ngày 24/12 đến 26/12, người dân có thể giải quyết những bất đồng còn tồn đọng bằng cách trực tiếp đối đầu trong một võ đài công cộng, trước sự cổ vũ của cộng đồng.

Truyền thống này được gọi là Takanakuy. Trong tiếng Quechua, “Takar” có nghĩa là “đánh”, còn “Nakuy” mang nghĩa “lẫn nhau” hoặc “đối đầu với nhau”.

Mục đích của truyền thống Takanakuy nhằm giúp mọi người bước sang năm mới với những ân oán được giải quyết và bắt đầu lại từ đầu. Vì thế, mỗi trận đấu đều bắt đầu và kết thúc bằng một cái ôm.

Những trận đánh chỉ là một phần trong lễ hội kéo dài nhiều ngày. Trong thời gian này, người dân uống rượu, diễu hành trên đường phố và nhảy múa theo điệu Huaylia - một thể loại âm nhạc của người bản địa, thường đề cập đến các chủ đề về tự do và sự phản kháng trước các thế lực.

Đến nay, nguồn gốc chính xác của lễ hội vẫn chưa được xác định.

Một số người cho rằng, Takanakuy bắt nguồn từ những nghi lễ truyền thống của người bản địa. Tuy nhiên cũng có ý kiến nhận định, lễ hội xuất hiện từ thời Tây Ban Nha xâm chiếm khu vực này vào thế kỷ 16 khi người bản địa và những người thực dân thường xảy ra xung đột.

Một số lễ hội có hình thức đánh nhau tương tự cũng tồn tại tại những vùng khác của dãy Andes thuộc Peru và Bolivia, nhưng không diễn ra vào dịp Giáng sinh.

Dù mang màu sắc bạo lực, Takanakuy lại tạo cảm giác như một lễ hội thực sự. Người dân chuẩn bị đồ ăn, uống rất nhiều rượu và diện những bộ trang phục truyền thống rực rỡ.

Khi không khí trở nên sôi động, dân làng tập trung thành vòng tròn để theo dõi những người tham gia đấu tay đôi.

Khán giả reo hò trước từng động tác của các đấu sĩ. Mỗi cú đá, cú tát hay cú đấm lại khiến những đám bụi bốc lên xung quanh võ đài.

Người tham gia được phép đá, tát và đấm đối phương. Tuy nhiên, họ không được cắn, giật tóc hoặc đánh đối thủ khi người này đã ngã xuống.

Các đấu sĩ cũng không được phép túm hoặc giữ chặt đối phương. Xung quanh võ đài là những trọng tài cầm roi. Họ sẽ can thiệp khi cuộc đối đầu trở nên quá căng thẳng, không chỉ giữa các đấu sĩ mà cả khi đám đông khán giả xảy ra xô xát.

“Người Chumbivilcanos đã quen với việc chiến đấu với thiên nhiên”, một đấu sĩ tên Victor nói.

Sinh sống và làm việc trong môi trường nông thôn ở độ cao lớn đòi hỏi sức mạnh. Theo người dân địa phương, họ được sinh sống và làm việc trong môi trường nông thôn ở độ cao lớn đòi hỏi sức mạnh. Những phẩm chất được rèn luyện từ khi họ còn nhỏ.

Các trận đấu Takanakuy không đơn thuần nhằm giải quyết một cuộc tranh cãi. Chúng còn là cách để một người chứng minh với cộng đồng rằng bản thân đáng tin cậy, có đủ khả năng bảo vệ bản thân và những người mình yêu thương trước những bất công.

Nguyên nhân dẫn đến trận đấu đều từ lý do rất đời thường, từ chuyện bị cướp người yêu, mất cừu, mất thức ăn cho đến những khó khăn trong cuộc sống hàng ngày.

Đặc biệt, trong ngày diễn ra Takanakuy, địa vị xã hội tạm thời bị gạt sang một bên.

Ông chủ có thể đấu với nhân viên. Thậm chí, những người chị em trong cùng một gia đình cũng có thể trở thành đối thủ của nhau.

Trong những năm gần đây, phụ nữ cũng bắt đầu tham gia các trận đấu. Khi bước vào vòng đấu, mọi người có thể trút bỏ những bức xúc và tức giận. Tuy nhiên, cuộc đấu không nhằm xác định người đúng, sai.

Sau trận đấu, hai người từng đối đầu sẽ ôm nhau. Đó cũng là tinh thần cốt lõi của Takanakuy. Đó là những mâu thuẫn của năm cũ được giải quyết để mọi người có thể bước vào năm mới với một tâm thế mới.