Fica
DTiNews
Nội vụ & Xã hộiBa chị em giữ nghề làm đèn ông sao suốt 57 mùa Trung thu
(Dân trí) - Gần 60 năm gắn bó với nghề làm đèn ông sao, ba chị em ở Sóc Trăng vẫn tỉ mẩn giữ từng khung tre, lớp giấy kính, dù năm nay có thể là mùa Trung thu cuối cùng.
Mùa Trung thu, khi những chiếc lồng đèn điện tử với âm thanh, ánh sáng bắt mắt xuất hiện khắp nơi, tại phường Sóc Trăng, TP Cần Thơ, ba chị em bà Trần Thị Hai (70 tuổi) vẫn lặng lẽ làm những chiếc đèn ông sao thủ công.
Tỉ mẩn từng khung tre, lớp giấy qua bao mùa trăng
Không âm thanh, không hiệu ứng ánh sáng, mỗi chiếc đèn được tạo nên từ những thanh tre, giấy kính và đôi bàn tay khéo léo của người thợ.
Bà Hai bắt đầu học làm lồng đèn từ năm 13 tuổi. Khi ấy, cha bà làm nghề này, bà vừa nhìn vừa học theo. Từ công việc của một đứa trẻ, nghề làm đèn dần trở thành một phần cuộc sống của bà.
Nay cha bà đã 98 tuổi. Bốn trong 7 anh chị em đã qua đời, chỉ còn bà Hai, người chị 73 tuổi và em trai 61 tuổi tiếp tục công việc gia đình.
Bà Trần Thị Hai miệt mài dán giấy kiếng cho những chiếc lồng đèn ông sao (Ảnh: Hồng Nhung).
Mỗi người đảm nhận một công đoạn. Người em trai cưa, chẻ tre và ráp khung; người chị chẻ tre, quấn vòng; bà Hai phụ trách dán giấy kính.
Nhìn những chiếc đèn ông sao hoàn thiện có vẻ đơn giản, nhưng để làm ra một sản phẩm đẹp, người thợ phải có kinh nghiệm và sự tỉ mỉ.
Tre phải đủ già, vừa chắc vừa có độ dẻo để chẻ thành những nan nhỏ rồi uốn thành hình ngôi sao 5 cánh. Khung được buộc kẽm cố định trước khi dán những tấm giấy kính màu vàng, đỏ, xanh, tím.
Gia đình bà Hai vẫn dùng hồ nấu từ bột mì để dán giấy. Chỉ một chút sơ suất, lớp giấy có thể bị nhăn hoặc rách, khiến chiếc đèn mất dáng.
Sau khi hoàn thiện khung và dán giấy kính, những sợi kim tuyến nhiều màu được trang trí dọc theo các cạnh ngôi sao, tạo nên vẻ rực rỡ cho chiếc đèn truyền thống.
Với bà Hai, những chiếc lồng đèn làm ra không đơn thuần là sản phẩm để bán. Đó là nghề cha truyền lại, gắn với bà từ thời thơ ấu (Ảnh: Hồng Nhung).
Trước đây, gia đình bà làm nhiều loại lồng đèn như con cá, con gà, con thỏ. Theo thời gian, các mẫu đèn dần thu hẹp, hiện chủ yếu còn đèn ông sao.
57 mùa Trung thu, có thể khép lại một nghề gia truyền
Năm nay, ba chị em bà Hai làm khoảng 600 chiếc đèn ông sao, giá khoảng 25.000 đồng/chiếc. Số lượng này giảm mạnh so với hơn chục năm trước, khi có năm gia đình làm từ 3.000-5.000 chiếc mỗi mùa Trung thu.
Lồng đèn điện tử ngày càng phổ biến với mẫu mã đa dạng, âm thanh và ánh sáng bắt mắt. Tuy nhiên, theo bà Hai, mỗi loại đèn đều có nét riêng.
“Đèn điện tử đẹp, tiện dụng, còn lồng đèn truyền thống có giá trị riêng của người làm nghề”, bà Hai chia sẻ.
Nghề làm đèn ông sao vẫn được gia đình duy trì quanh năm, nhưng đến mùa Trung thu, ba chị em lại tập trung làm nhiều hơn.
Những chiếc đèn ông sao truyền thống mang theo ký ức tuổi thơ qua từng mùa Trung thu (Ảnh: Hồng Nhung).
Nguồn thu nhập chính của gia đình hiện đến từ việc cho thuê mặt bằng phía trước nhà. Những chiếc đèn làm ra ngày càng ít, lượng khách mua cũng không còn như trước.
“Xưa, nghề này sống tốt, còn giờ sống không nổi, nên cũng không còn mấy người làm”, bà Hai bộc bạch.
Dù muốn giữ nghề cha truyền lại, tuổi tác và sức khỏe khiến ba chị em khó có thể tiếp tục công việc nhiều công đoạn này. Họ cũng phải thay nhau chăm sóc người cha đã 98 tuổi.
Bà Hai cho biết năm nay có thể là mùa cuối cùng gia đình làm đèn ông sao truyền thống.
Sau 57 mùa Trung thu gắn bó với tre, giấy kính và những ngôi sao 5 cánh, bà Hai hiểu rằng nghề của gia đình có thể sẽ dừng lại, nhưng những ký ức về nó vẫn còn.
Giữa mùa Trung thu với muôn vàn lựa chọn mới mẻ, ba chị em bà Hai vẫn lặng lẽ hoàn thiện từng chiếc đèn theo cách cha mình đã làm từ hàng chục năm trước.
Mỗi khung tre, lớp giấy kính lúc này không chỉ là một món đồ chơi trẻ nhỏ, mà còn là phần ký ức của một gia đình và một nghề truyền thống đang dần thưa vắng.
