Bao giờ người dân hết cảnh khai đi khai lại thông tin Nhà nước đã có?

Dữ liệu đã có, vì sao người dân vẫn phải khai báo lại?

Tại phiên chất vấn ngày 12/11, đại biểu Nguyễn Văn Huy (ĐBQH tỉnh Hưng Yên) đặt vấn đề về hiệu quả thực chất của việc kết nối, chia sẻ dữ liệu giữa các cơ quan nhà nước.

Theo đại biểu, nền tảng tích hợp, chia sẻ dữ liệu quốc gia đã ghi nhận gần 5 tỷ giao dịch. Tuy nhiên, vẫn còn 34/104 cơ sở dữ liệu chưa có dữ liệu đồng bộ về Trung tâm dữ liệu quốc gia; 7/8 cơ sở dữ liệu trọng yếu đã kết nối vẫn thực hiện đồng bộ ngoại tuyến.

Đáng chú ý, dù cơ quan nhà nước đã có thông tin trong hệ thống, người dân vẫn phải kê khai, cung cấp lại khi thực hiện các thủ tục hành chính.

Từ thực trạng này, đại biểu đề nghị Bộ trưởng làm rõ trách nhiệm trong việc bảo đảm các hệ thống thực sự liên thông, dữ liệu được tái sử dụng, đồng thời đặt câu hỏi về cơ chế buộc các cơ quan chấm dứt yêu cầu người dân kê khai, nộp lại những thông tin đã có.

Trả lời chất vấn, Bộ trưởng Bộ Khoa học - Công nghệ Vũ Hải Quân cho biết lĩnh vực dữ liệu thuộc phạm vi phụ trách của Bộ Công an. Tuy nhiên, ông cũng phân tích những khó khăn đang ảnh hưởng đến quá trình xây dựng, kết nối và đồng bộ dữ liệu hiện nay.

Theo Bộ trưởng, nguyên nhân đầu tiên xuất phát từ việc dữ liệu được hình thành, lưu trữ trong thời gian dài, phân tán tại nhiều cơ quan, đơn vị khác nhau. Vì vậy, quá trình đồng bộ và xây dựng cơ sở dữ liệu mới đòi hỏi thời gian.

Khó khăn thứ hai liên quan đến định mức chi phí xây dựng, số hóa dữ liệu. Bộ trưởng phân tích, không thể áp dụng cùng một định mức cho tất cả tài liệu được số hóa bởi mức độ phức tạp của từng loại dữ liệu có sự khác biệt.

Bên cạnh đó, nguồn nhân lực phục vụ xây dựng và xử lý dữ liệu hiện vẫn còn hạn chế. Đây là ba nguyên nhân chính được Bộ trưởng chỉ ra khiến quá trình xây dựng dữ liệu diễn ra chậm.

Đại biểu đề nghị cam kết cụ thể, Bộ trưởng nêu mốc năm 2030

Chưa dừng lại ở vấn đề kết nối dữ liệu, đại biểu Lê Hoàng Anh (ĐBQH tỉnh Gia Lai) tiếp tục tranh luận về hiệu quả thực tế mà chuyển đổi số mang lại cho người dân.

Đại biểu phản ánh tình trạng các bộ, ngành, địa phương triển khai quá nhiều ứng dụng, khiến người dân và cán bộ, công chức phải cài đặt nhiều phần mềm, quản lý nhiều tài khoản, đồng thời nhập đi nhập lại những thông tin giống nhau.

Dẫn báo cáo của Bộ, đại biểu cho biết còn 4/12 cơ sở dữ liệu trọng yếu chưa được xây dựng, 7/8 cơ sở dữ liệu đã kết nối vẫn đồng bộ ngoại tuyến và 30/79 nền tảng số dùng chung quốc gia chưa được triển khai.

Theo đại biểu, hiệu quả chuyển đổi số cần được đo lường bằng những thay đổi cụ thể trong đời sống người dân, thay vì chỉ dựa vào số lượng giao dịch, lượt trao đổi dữ liệu giữa các hệ thống.

Đại biểu đề nghị Bộ trưởng đưa ra những chỉ tiêu có thể đo lường được, như số lượng giấy tờ được cắt giảm, bao nhiêu hồ sơ người dân không phải nộp lại và thời điểm hoàn thành.

Đồng thời, đại biểu đặt câu hỏi liệu Bộ có rà soát, tích hợp những ứng dụng trùng lặp về một đầu mối, tiến tới sử dụng một tài khoản định danh duy nhất và dừng các dự án mới trùng lặp với nền tảng quốc gia hay không.

Trả lời phần tranh luận, Bộ trưởng Vũ Hải Quân cho biết các mục tiêu về phát triển dữ liệu và nền tảng số đã được xác định trong những quyết định của Thủ tướng Chính phủ.

Theo đó, việc xây dựng, hoàn thiện dữ liệu và các nền tảng số về cơ bản phải hoàn thành đến năm 2030. Đây cũng là mốc hướng tới thực hiện toàn trình các thủ tục hành chính thông thường cho người dân.

Bộ trưởng cho biết Bộ Khoa học - Công nghệ đã xây dựng kế hoạch triển khai các nhiệm vụ theo những mục tiêu được giao.

Tuy nhiên, trong phần trả lời tại phiên chất vấn, Bộ trưởng chưa đưa ra số lượng giấy tờ cụ thể sẽ được cắt giảm, số hồ sơ người dân không phải kê khai lại hoặc thời điểm chấm dứt tình trạng yêu cầu cung cấp thông tin đã có trong cơ sở dữ liệu nhà nước.

Như vậy, mốc năm 2030 được Bộ trưởng đề cập là mục tiêu chung về hoàn thiện dữ liệu, nền tảng số và triển khai thủ tục hành chính toàn trình, chưa phải cam kết cụ thể về thời điểm người dân hoàn toàn không còn phải khai báo lại những thông tin Nhà nước đã có.