Phó Chánh án TAND tối cao:

“Xử án tham nhũng - để con hư rồi đánh đập thì không ăn thua”

Dân trí “Xóa bỏ những nguyên nhân, điều kiện để ngăn chặn tội phạm phát sinh quan trọng hơn là hướng về việc xét xử. Ví như để con hư rồi đánh đập nó thì không ăn thua” - Phó Chánh án TAND tối cao, Trung tướng Trần Văn Độ, nêu thực tế.

Thưa Phó Chánh án, dư luận hiện đang thắc mắc lý do 10 “đại án” tham nhũng lại kéo dài năm này qua năm khác và trông đợi giải đáp thuyết phục của các cơ quan tư pháp, trong đó có ngành tòa án?

Về khách quan, đó là những vụ án nghiêm trọng, phức tạp nên quá trình điều tra, truy tố mất nhiều thời gian, đặc biệt, có những vụ án có rất nhiều bị can. Người đã phạm tội tất nhiên phải xử lý nhưng việc xử lý sao phải đảm bảo đúng người đúng tội, đúng pháp luật mà trách nhiệm chứng minh tội hình sự thuộc cơ quan tiến hành tố tụng. Người ta phải thận trọng từng chút một.

Nhiều ý kiến đặt vấn đề quá trình xét xử những vụ án này đang bị đình lại khi thời gian qua, không ít khúc mắc được nêu ra đối với ngành tòa án vì đã tuyên nhiều án treo trong án tham nhũng hoặc là chuyển tội danh từ tham ô, nhận hối lộ… sang thiếu trách nhiệm hay cố ý làm trái để giảm nhẹ tình trạng của bị can bị cáo. Trước những nghi vấn đặt ra, lãnh đạo ngành có ý kiến gì?
Trung tướng Trần Văn Độ hiện là Phó Chánh án TAND tối cao, Chánh án TA quân sự TƯ (ảnh: Việ Hưng).
Trung tướng Trần Văn Độ hiện là Phó Chánh án TAND tối cao, Chánh án TA quân sự TƯ (ảnh: Việ Hưng).

Báo cáo của Chánh án TAND tối cao cũng như Viện trưởng VKSND tối cao tại Quốc hội đã nói rõ, lãnh đạo các cơ quan này cùng với CQĐT, đặc biệt là ngành tòa án đã chỉ đạo chặt chẽ, có nhiều biện pháp để đảm bảo việc xét xử theo đúng pháp luật, đặc biệt trong trường hợp án treo hoặc áp dụng tội nhẹ hơn. Chánh án TAND tối cao đã có những chỉ đạo cụ thể, có những đợt kiểm tra với tòa cấp dưới trong những trường hợp áp dụng án treo, nhất là với tội tham nhũng để hạn chế vấn đề này. Cơ quan thanh tra cũng được chỉ đạo phải làm việc rất chặt chẽ với các cấp tòa để kiểm tra, rà soát.

Tuy nhiên điều đó không có nghĩa là tòa không được cho hưởng án treo vì luật không cấm điều đó. Hơn nữa dù là tội phạm tham nhũng, vấn đề là hành vi phạm tội ở mức độ nào, tính chất ra sao. Nếu đáp ứng đủ, đúng điều kiện mà cho hưởng án treo thì tôi nghĩ điều đó không hề trái luật bởi như hành vi tham ô chỉ dăm ba triệu đồng, thực ra cũng là một loại chiếm đoạt tài sản thì xem xét cho hưởng án treo cũng đúng thôi.

Tất nhiên trong thời gian gần đây, những vụ án hình sự đã xử kháng nghị giám đốc thẩm cho thấy có rất nhiều vụ án có kháng nghị theo hướng cần phải xử phạt nặng hơn với nhiều trường hợp tòa cho hưởng án treo.

Kết quả phòng chống tham nhũng rõ ràng chưa thỏa mãn mong đợi của dư luận khi nhiều địa phương có khi cả năm chỉ xử được 1-2 vụ. Tại sao thực tế các cấp tòa lại chỉ xử được ít trường hợp tham nhũng trong khi ngành cũng thống nhất với đánh giá tình hình tham nhũng vẫn phổ biến, phức tạp?

Không biết số liệu đánh giá thế nào chứ ngành tòa án thì vẫn đảm bảo 100% các vụ án hình sự được CQĐT, VKS chuyển đều xét xử cả. Vấn đề ở đây có lẽ là cần tăng cường khả năng khởi tố điều tra mà tôi nghĩ là ngoài nhiệm vụ trách nhiệm cơ quan tiến hành tố tụng, cơ quan điều tra thì cón trách nhiệm xã hội, trách nhiệm báo chí… cùng vào cuộc làm sao để nâng khả năng phát hiện tham nhũng. Những người làm công tác thanh tra, kiểm tra, tiếp nhận tố cáo công dân… đều góp phần đấu tranh, phát hiện tham nhũng.

Thực tế các vụ án tham nhũng như Vinashin, Vinalines hay Ngân hàng NN&PTNT Agribank vừa qua có thể chỉ ra kẽ hở chính sách ở chỗ nào. Phải chăng cơ chế của chúng ta vẫn thiếu công cụ để chặn tham nhũng?

Tất nhiên là có sơ hở trong chính sách pháp luật thì nó mới lợi dụng để vi phạm được. Hơn nữa, trong mọi bộ máy, tổ chức cần làm thế nào để sử dụng được những người có tâm. Có những người vì động cơ riêng, động cơ cá nhân mà lợi dụng chức vụ quyền hạn của mình làm giàu cho cá nhân mình trót lọt thì có lẽ cái đó công tác về con người, về cán bộ cũng là vấn đề đặt ra.

Là một lãnh đạo của ngành tòa án – cơ quan chốt cánh cửa sau cùng để chặn tham nhũng, đồng thời là một ĐBQH, ông nhìn nhận thế nào về những vụ án đã xảy ra này?

Chắn chắn đó là những vụ án nghiêm trọng, rất rất nghiêm trọng rồi vì gây thất thoát rất nhiều tỷ đồng tiền thuế của dân, làm mọi người dân đều bức xúc và có lẽ rất nhiều người đau lòng. Xác định tính chất những vụ án đó rất cần thiết. Tuy nhiên xã hội là thế, trong xã hội nào thì tội phạm cũng còn. Vậy nên chúng ta phải cùng cố gắng thôi.

Nhiếu ý kiến lại cho rằng, tội phạm tham nhũng của ta “nhờn” vì suốt thời gian dài vừa qua chưa từng có người phạm tội tham nhũng nào bị tuyên án tử hình trong khi đó, bên cạnh chúng ta, Trung Quốc đã tuyên án tử hình rất nhiều để răn đe trong khi án tham nhũng ở Việt Nam không phải là ít nghiêm trọng hơn?

Cái đó là do định hướng, quy định của pháp luật nhưng nói Trung Quốc tử hình nhiều tội phạm tham nhũng thì không đúng vì họ tử hình là tử hình treo, tử hình 2 năm không thi hành thì có thế chuyển thành tù chung thân và tất cả các vụ án như vậy họ đều chuyển thành chung thân nên không thể so sánh được. Luật của Việt Nam xử lý rất nghiêm chứ không phải không. Hệ thống hình sự của BLHS chúng ta quy định rất nặng và tòa xét xử, hình phạt của ta cũng tuyên rất nặng, số người bị kết án, vào tù cũng rất cao (khoảng 80%) trong khi ở các nước chỉ khoảng 50%.

Rõ ràng không phải ta xử nhẹ đâu nhưng có lẽ vấn đề là những yếu tố khác như phòng ngừa chưa tốt. Xóa bỏ những nguyên nhân, điều kiện đó để ngăn chặn tội phạm phát sinh, phát triển thì quan trọng hơn là hướng về việc xét xử, vì ví như để con hư rồi đánh đập nó thì không ăn thua. Quan trọng sao không để con hư.
 

Tỷ lệ thu hồi tài sản khi xử lý án tham nhũng đạt rất thấp vì khi tham nhũng phát hiện thì hành vi đã xảy ra tương đối dài, tài sản bị tẩu tán, hoang phí hoặc chi tiêu vào những chỗ nào đấy mà cơ quan tiến hành tố tụng không thể chứng minh, truy nguyên được nên khi xét xử chỉ chuyển sang chế tài buộc bồi thường, cố gắng bằng mọi biện pháp để thu hồi về nhiều nhất.

Việc này chỉ hiệu quả khi vụ án được phát hiện càng xử lý nhanh càng tốt, ngay từ khi có dấu hiệu. Thông thường án tham nhũng của ta phải qua thanh tra, kiểm tra xong mới chuyển sang quy tội xét xử mà trong thời gian đó không tránh khởi việc những người có hành vi phạm tội có hành vi tẩu tán tài sản.

P.Thảo (ghi)

MỚI NHẤT
“Lương giả vờ, làm vật vờ”
“Lương giả vờ, làm vật vờ”

(Dân trí) - Phát biểu trước Quốc hội, đại biểu Lê Nam phản ánh tình trạng công chức nhận lương giả vờ thì đi làm cũng vật vờ. Trong khi đó cứ mỗi luật ban hành lại phình thêm bộ máy và các điều kiện cho bộ máy làm tăng ngân sách, chi tiêu.

Thứ bảy, 02/11/2013 - 04:23

Đà Nẵng: Nhiều cơ quan công vụ phục vụ nhân dân chưa tốt
Đà Nẵng: Nhiều cơ quan công vụ phục vụ nhân dân chưa tốt

(Dân trí) - “Bên cạnh những kết quả đạt được, nền công vụ của TP chưa thật sự chuyển biến tốt theo hướng phục vụ nhân dân, kỷ luật còn chưa nghiêm; tác phong làm việc, tinh thần trách nhiệm, thái độ phục vụ nhân dân ở một số cơ quan chưa đáp ứng được yêu cầu…”.

Thứ bảy, 02/11/2013 - 04:00

Cần Thơ bổ nhiệm, tái bổ nhiệm 10 lãnh đạo sở, ngành
Cần Thơ bổ nhiệm, tái bổ nhiệm 10 lãnh đạo sở, ngành

(Dân trí) - Sáng 1/11, UBND TP Cần Thơ tổ chức trao quyết định tái bổ nhiệm, bổ nhiệm mới 10 giám đốc, phó giám đốc của các sở, ngành trực thuộc thành phố.

Thứ bảy, 02/11/2013 - 09:14

“Quá nhiều sự thật giật mình về an toàn thủy điện”
“Quá nhiều sự thật giật mình về an toàn thủy điện”

(Dân trí) - “Những con số báo cáo về thủy điện quá nhiều điều phải giật mình. Phải trả lời câu trả lời 20% thủy điện lớn, 55% thủy điện nhỏ chưa có phương án phòng chống lụt bão, ai bảo đảm an toàn của dân?” - đại biểu Quốc hội Nguyễn Văn Minh đặt câu hỏi.

Thứ bảy, 02/11/2013 - 09:00

Bộ trưởng GTVT xin 6.600 tỷ đồng khơi luồng tàu biển vào sông Hậu
Bộ trưởng GTVT xin 6.600 tỷ đồng khơi luồng tàu biển vào sông Hậu

(Dân trí) - Bộ trưởng GTVT Đinh La Thăng cho biết, dự án “Luồng cho tàu có trọng tải lớn vào sông Hậu” cấp thiết, có thể tiết kiệm chi phí đầu tư bằng cách kết hợp với một dự án của EVN. Ông Thăng thuyết phục QH quyết khoản chi “tạm” 6.600 tỷ đồng cho dự án.

Thứ sáu, 01/11/2013 - 02:30

Dân nộp thuế cho cán bộ dùng điện thoại nhưng dân gọi không nghe
Dân nộp thuế cho cán bộ dùng điện thoại nhưng dân gọi không nghe

(Dân trí) - Cán bộ không nghe điện thoại của người dân, cơ quan quản lý yếu kém, vai trò mờ nhạt khiến người dân tìm đến cách “tự xử”. Bộ máy ngày càng phình lớn, tham nhũng không thể đẩy lùi do kỷ cương phép nước không nghiêm… ĐBQH phân tích.

Thứ năm, 31/10/2013 - 03:35

Bulgaria sẵn sàng đầu tư vào TPHCM
Bulgaria sẵn sàng đầu tư vào TPHCM

(Dân trí) - “Tôi hy vọng Việt Nam sẽ là cầu nối để Bulgaria thâm nhập thị trường Đông Nam Á, cũng như Bulgaria tạo điều kiện cho Việt Nam xâm nhập thị trường Châu Âu. Hiện nay các doanh nghiệp Bulgaria sẵn sàng đầu tư vào Việt Nam, hợp tác với doanh nghiệp Việt Nam”.

Thứ năm, 31/10/2013 - 09:34

Thủ tướng làm việc với lãnh đạo chủ chốt tỉnh Kon Tum
Thủ tướng làm việc với lãnh đạo chủ chốt tỉnh Kon Tum

(Dân trí) - Chiều 30/10, tại trụ sở Chính phủ, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng có buổi làm việc với lãnh đạo chủ chốt tỉnh Kon Tum về tình hình kinh tế - xã hội và xem xét giải quyết một số khó khăn, vướng mắc của địa phương.

Thứ tư, 30/10/2013 - 09:02

Chủ tịch nước Trương Tấn Sang tiếp Chủ tịch Hội đồng quản trị Hội đồng kinh doanh ASEAN - Hoa Kỳ
Chủ tịch nước Trương Tấn Sang tiếp Chủ tịch Hội đồng quản trị Hội đồng kinh doanh ASEAN - Hoa Kỳ

(Dân trí) - Ngày 29/10, tại Phủ Chủ tịch, Chủ tịch nước Trương Tấn Sang đã tiếp ngài Evan Greenberg, Chủ tịch - Tổng Giám đốc ACE Group kiêm Chủ tịch Hội đồng quản trị Hội đồng kinh doanh ASEAN - Hoa Kỳ, cùng đại diện một số doanh nghiệp Hoa Kỳ đang thăm Việt Nam.

Thứ tư, 30/10/2013 - 10:10

Tham nhũng ở Vinalines - chỉ là phần nổi của tảng băng chìm
Tham nhũng ở Vinalines - chỉ là phần nổi của tảng băng chìm

(Dân trí) - “Một cán bộ dầu khí nhận định, hiện tượng Dương Chí Dũng, Vinalines không phải là cá biệt. Phần xã hội biết chỉ là phần nổi của tảng băng chìm. Thực chất vấn đề còn nghiêm trọng hơn nhiều những chuyện đã được phanh phui...” - ĐBQH Bùi Đặng Dũng phát biểu.

Thứ tư, 30/10/2013 - 08:53

Tỷ lệ công chức “cắp ô” cao, báo cáo lại… rất ít
Tỷ lệ công chức “cắp ô” cao, báo cáo lại… rất ít

(Dân trí) - “Tỷ lệ cán bộ, công chức không hoàn thành nhiệm vụ theo báo cáo rất ít, trong khi dư luận đánh giá tỷ lệ này cao. Trên thực tế, với cơ chế đánh giá như hiện nay, rất khó xác định đúng và chính xác cán bộ có hoàn thành nhiệm vụ hay không”.

Thứ tư, 30/10/2013 - 08:33

Cần có chế tài với người tiếp công dân không hoàn thành nhiệm vụ
Cần có chế tài với người tiếp công dân không hoàn thành nhiệm vụ

(Dân trí) - Thảo luận về dự luật Tiếp công dân, các ĐBQH đề xuất quy định người đứng đầu không được ủy quyền cho cấp dưới làm thay việc tiếp dân, tăng ràng buộc để nâng cao trách nhiệm, hạn chế việc ủy quyền quá 30% thời gian tiếp dân của 1 năm.

Thứ ba, 29/10/2013 - 08:33

ĐÁNG QUAN TÂM
Đề xuất các địa phương đặt tên đường Võ Nguyên Giáp
Đề xuất các địa phương đặt tên đường Võ Nguyên Giáp

Ban Tổ chức Lễ quốc tang kiến nghị Bộ Chính trị giao cho các địa phương nghiên cứu việc đặt tên đường phố mang tên Đại tướng, xây dựng khu lưu niệm, đưa tên Đại tướng gắn liền với các chiến công lịch sử của dân tộc vào SGK…

Thứ hai, 28/10/2013 - 09:06

Việt Nam, Bulgaria thảo luận mô hình hợp tác kinh tế mới
Việt Nam, Bulgaria thảo luận mô hình hợp tác kinh tế mới

Trong cuộc hội đàm, sáng 28/10, giữa Chủ tịch nước Trương Tấn Sang và Tổng thống Bulgaria Rosen Plevneliev, lãnh đạo hai nước đã thảo luận về Mô hình hợp tác kinh tế mới nhằm đưa quan hệ hai nước hướng tới đối tác chiến lược trong tương lai.

Thứ hai, 28/10/2013 - 06:12

Chủ tịch nước Trương Tấn Sang chủ trì lễ đón Tổng thống Cộng hòa Bulgaria
Chủ tịch nước Trương Tấn Sang chủ trì lễ đón Tổng thống Cộng hòa Bulgaria

(Dân trí) - Nhận lời mời của Chủ tịch nước Trương Tấn Sang, Tổng thống Cộng hòa Bulgaria (Bun-ga-ri) Rosen Plevneliev (Rô-xen Pờ-lép-ne-li-ép) cùng đoàn đại biểu cấp cao Nhà nước đã đến Hà Nội, bắt đầu chuyến thăm cấp Nhà nước Việt Nam.

Thứ hai, 28/10/2013 - 11:32

Thu hồi hay thỏa thuận bồi thường đất đều phải an toàn cho người dân
Thu hồi hay thỏa thuận bồi thường đất đều phải an toàn cho người dân

(Dân trí) - Dự án vì lợi ích công cộng, muốn được thu hồi đất nhất định phải thông qua HĐND xác định. Dự án kinh doanh thương mại, DN phải chấp nhận rủi ro nếu không thỏa thuận được với toàn bộ người dân, kể cả đã đạt tới 90-95%...

Thứ bảy, 26/10/2013 - 08:01

Từ tham nhũng đến suy thoái đạo đức - vì kỷ cương không nghiêm
Từ tham nhũng đến suy thoái đạo đức - vì kỷ cương không nghiêm

(Dân trí) - Vụ thẩm mỹ viện Cát Tường chứng tỏ đạo đức xuống cấp. Vụ Dương Chí Dũng chứng tỏ cán bộ cấp cao cũng sẵn sàng làm việc phi pháp vì kỷ cương không nghiêm… Nhiều ĐBQH lo lắng về bức xúc xã hội trong phiên thảo luận về kinh tế xã hội ngày 24/10.

Thứ năm, 24/10/2013 - 08:33

Tổ chức trọng thể lễ tang Thượng tướng Nguyễn Nam Khánh
Tổ chức trọng thể lễ tang Thượng tướng Nguyễn Nam Khánh

Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Quốc hội, Chủ tịch nước, Chính phủ, Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng, Tổng cục Chính trị QĐND Việt Nam và gia đình đã tổ chức trọng thể Lễ tang đồng chí Thượng tướng Nguyễn Nam Khánh theo nghi thức Lễ tang cấp Nhà nước.

Thứ năm, 24/10/2013 - 07:45

“Hiến pháp chung chung, dễ bị lạm dụng, dân còn bất an”
“Hiến pháp chung chung, dễ bị lạm dụng, dân còn bất an”

(Dân trí) - Chênh lợi ích giữa thu hồi đất và cơ chế thỏa thuận bồi thường với doanh nghiệp, người dân sẽ lại khiếu kiện. Nhưng thu hồi đất không nêu rõ trong Hiến pháp, để luật định cũng dễ bị lạm dụng, người dân lại bất an…

Thứ tư, 23/10/2013 - 08:55

Kỷ niệm 10 năm TP Cần Thơ trực thuộc trung ương
Kỷ niệm 10 năm TP Cần Thơ trực thuộc trung ương

(Dân trí) - Ngày 22/10, UBND TP Cần Thơ cho biết, TP sẽ tổ chức kỷ niệm 10 năm TP Cần Thơ trực thuộc trung ương vào cuối năm 2013.

Thứ tư, 23/10/2013 - 03:43

Chủ tịch nước Trương Tấn Sang trao quyết định thăng cấp bậc hàm Thượng tướng cho Thứ trưởng Bùi Văn Nam
Chủ tịch nước Trương Tấn Sang trao quyết định thăng cấp bậc hàm Thượng tướng cho Thứ trưởng Bùi Văn Nam

(Dân trí) - Ngày 22/10, tại Phủ Chủ tịch, Chủ tịch nước Trương Tấn Sang đã trao quyết định thăng cấp bậc hàm từ Trung tướng lên Thượng tướng cho đồng chí Bùi Văn Nam, Ủy viên Trung ương Đảng, Thứ trưởng Bộ Công an.

Thứ tư, 23/10/2013 - 10:11

Đề nghị chuyển quyền xét thưởng danh hiệu thi đua toàn quốc cho Chủ tịch nước
Đề nghị chuyển quyền xét thưởng danh hiệu thi đua toàn quốc cho Chủ tịch nước

(Dân trí) - Theo Hiến pháp, Chủ tịch nước thay mặt nhà nước xét tặng thưởng cho bất kỳ tập thể, cá nhân nào xứng đáng. Không nhất thiết để Chính phủ thống nhất quản lý về vấn đề này vì mọi việc sẽ dồn về Thủ tướng…

Thứ ba, 22/10/2013 - 09:45

Thượng tướng Nguyễn Nam Khánh từ trần
Thượng tướng Nguyễn Nam Khánh từ trần

Sau một thời gian lâm bệnh, đồng chí được Đảng, Nhà nước, Quân đội, gia đình và tập thể giáo sư, bác sĩ hết lòng chăm sóc, cứu chữa, song do tuổi cao, bệnh nặng, đồng chí đã từ trần hồi 4 giờ 57 phút ngày 20/10/2013 tại Bệnh viện Trung ương Quân đội 108.

Thứ ba, 22/10/2013 - 07:38

Bỏ lọt Vinalines, không đoàn thanh tra, kiểm toán nào chịu trách nhiệm?
Bỏ lọt Vinalines, không đoàn thanh tra, kiểm toán nào chịu trách nhiệm?

(Dân trí) - UB Tư pháp của Quốc hội đặt vấn đề, nhiều cuộc thanh tra kiểm toán đã tiến hành ở Vinalines nhưng không phát hiện tiêu cực, tham nhũng. Mặc dù vậy, các đoàn thanh tra, kiểm toán, thanh tra viên, kiểm toán viên… không bị xem xét, chịu trách nhiệm khi việc vỡ lở.

Thứ ba, 22/10/2013 - 03:03