Đất nông nghiệp ở TPHCM có được xây dựng làm khu du lịch?

Đây là những băn khoăn được doanh nghiệp đưa ra tại Hội nghị đối thoại giữa doanh nghiệp và chính quyền TPHCM do Trung tâm Xúc tiến Thương mại và Đầu tư TPHCM (ITPC) phối hợp Sở Du lịch TPHCM tổ chức, ngày 7/8.

Muốn đầu tư nhưng đang chờ hướng dẫn

Ông Nguyễn Đức, Giám đốc Công ty TNHH Đầu tư và Phát triển Agrifood - đơn vị hoạt động trong lĩnh vực thực phẩm và sản xuất nông nghiệp sạch, đang quan tâm phát triển du lịch sinh thái tại xã Bình Mỹ (TPHCM) cho hay xã vừa phát động phát triển du lịch sinh thái, mở hướng tạo sinh kế tại chỗ cho người dân.

Luật Đất đai năm 2024 cho phép sử dụng đất nông nghiệp kết hợp đa mục đích, và Nghị định 102/2024/NĐ-CP hướng dẫn khai thác, sử dụng đất nông nghiệp. Tuy nhiên, ông Đức băn khoăn xã Bình Mỹ tiếp cận chủ trương này ra sao, lộ trình bao lâu và đến khi nào mới được phép xây dựng để phát triển sản phẩm du lịch?

Bởi hiện tại lượng khách du lịch lớn tới TPHCM, đi Địa đạo Củ Chi bằng cả đường thủy và đường bộ đều đi ngang Bình Mỹ, nhưng doanh nghiệp chưa khai thác hết tiềm năng do thiếu cơ sở lưu trú phục vụ khách.

Trả lời thắc mắc của doanh nghiệp, đại diện Sở Nông nghiệp và Môi trường TPHCM cho biết việc sử dụng đất nông nghiệp hiện phải tuân thủ Luật Đất đai năm 2024. Trước thời điểm sáp nhập, TPHCM từng có quy định cho phép xây dựng công trình phụ trợ trên đất nông nghiệp: áp dụng với thửa từ 500m² trở lên, diện tích xây dựng tối đa 1% tổng diện tích đất nông nghiệp và không quá 50m², phục vụ làm lán trại, kho, để máy móc.

Song, thực hiện chỉ đạo của UBND TPHCM tại văn bản 792 ngày 15/7, Sở Nông nghiệp và Môi trường được giao chủ trì, phối hợp Sở Xây dựng và Sở Tư pháp xây dựng quy định thay thế cho phù hợp Luật Đất đai 2024. Quy định cũ hiện tạm dừng để chờ cơ chế mới. Đại diện sở đề nghị doanh nghiệp chủ động chuẩn bị sẵn phương án đầu tư, triển khai ngay khi có quy định mới, đồng thời cam kết sớm công khai quy định trên trang thông tin của sở.

Đáng chú ý, hành lang pháp lý cho hướng đi này đã hình thành ở cấp luật. Điều 218 Luật Đất đai năm 2024 cùng Nghị định 102/2024 cho phép sử dụng đất kết hợp đa mục đích. Với phần đất kết hợp làm thương mại, dịch vụ, cơ quan quản lý đất đai cấp tỉnh thẩm định phương án và trình UBND cấp tỉnh phê duyệt trong không quá 15 ngày kể từ khi nhận đủ hồ sơ hợp lệ.

Vướng mắc của doanh nghiệp nằm ở khoảng trống giữa chủ trương cấp luật đã mở và quy định xây dựng cụ thể ở địa phương đang phải làm lại - khiến nhà đầu tư chưa dám xuống vốn.

Thông tin thêm, ông Lê Anh Hoàng, Phó Giám đốc ITPC, cho biết Quốc hội đang xem xét thông qua Luật Phát triển đô thị, trong đó có nhiều cơ chế, chính sách mới mà thành phố đã kiến nghị. Vì vậy khuyến nghị doanh nghiệp sớm cập nhật để chuẩn bị áp dụng. 

Trao đổi với phóng viên Dân trí bên lề hội nghị, ông Nguyễn Đức cho biết qua kiến nghị này, doanh nghiệp mong muốn phối hợp cùng chính quyền địa phương xây dựng mô hình thí điểm phát triển du lịch trên đất nông nghiệp, nhằm gia tăng giá trị điểm đến, tạo việc làm và sinh kế cho người dân. Cụ thể, địa phương và doanh nghiệp sẽ lập đề án thí điểm rõ ràng, lượng hóa bằng tỷ lệ cụ thể cho từng nhóm mục tiêu như đóng góp kinh tế, việc làm… Từ đó, làm cơ sở để tham chiếu, tham mưu và nhân rộng ra các địa bàn khác.

Đề xuất đưa thể thao hàng không thành sản phẩm du lịch,

Luật sư Lâm Quang Quý, Chủ tịch Liên đoàn Dù lượn và Diều bay TPHCM, cho biết liên đoàn thành lập từ năm 2019, hiện có khoảng 100 phi công, chủ yếu hoạt động dù lượn không động cơ và có động cơ.

Theo ông, đây không chỉ là môn rèn luyện sức khỏe mà còn có thể trở thành một sản phẩm du lịch mới của thành phố. Do khu vực trung tâm không có đồi núi, lâu nay liên đoàn phải bay ở các địa phương khác. Hiện đỉnh La Bàn trên núi Dinh - vốn thuộc Bà Rịa - Vũng Tàu (cũ), nay đã nằm trong địa giới TPHCM sau sáp nhập - cho thấy thành phố đã có sẵn địa hình đồi núi để khai thác thường xuyên.

Từ đó, ông Quý kiến nghị Sở Du lịch TPHCM đưa thể thao hàng không vào nhóm sản phẩm du lịch thể thao và lồng ghép quảng bá tại các hoạt động xúc tiến, hội chợ. Kiến nghị sở tham mưu UBND TPHCM lập sân bãi chuyên dụng cho dù lượn theo cơ chế kết hợp đầu tư nhà nước và xã hội hóa, cho phép hoạt động tại các vùng không cấm bay.

Bà Huỳnh Phan Phương Hoàng, Phó tổng giám đốc Vietravel, cho rằng sau khi mở rộng địa giới, không gian du lịch TPHCM đã lớn hơn nhiều, đòi hỏi cơ chế mới đủ sức tạo lực hút và chủ động đón các đoàn khách lớn từ bên ngoài. Theo bà, thành phố nên thiết kế cơ chế riêng theo quy mô đoàn từ 200-500 khách; từ 500-1.000 khách và từ 1.000 khách trở lên để doanh nghiệp có cơ sở xúc tiến, chào bán. Phải kết nối đồng bộ giữa du lịch, hàng không và lưu trú.

Theo bà Võ Ngọc Điệp, Trưởng phòng Quản lý cơ sở lưu trú du lịch, Sở Du lịch TPHCM, Sở đã xây dựng quy trình đón các đoàn khách lớn, đặc biệt là dòng khách MICE (nhóm du khách kết hợp công việc và du lịch). Tháng 12/2025, Sở đã trình và được HĐND TPHCM thông qua chính sách hỗ trợ các đoàn khách đến. Với đoàn MICE, chính sách tập trung vào các nội dung như giảm tỷ lệ phần trăm trên chi phí lưu trú, hỗ trợ phí tham quan, tặng quà trưởng đoàn và hỗ trợ chương trình nghệ thuật; áp dụng cho cả đoàn quốc tế lẫn nội địa, với tổng mức hỗ trợ cao nhất khoảng 51 triệu đồng mỗi đoàn…