Chi tiết 14 đô thị tương lai của Hà Nội trong 100 năm tới

Thay vì tiếp tục mở rộng theo mô hình tập trung vào khu vực nội đô, Quy hoạch Thủ đô tầm nhìn 100 năm định hướng Hà Nội phát triển theo cấu trúc đa trung tâm, đa cực thông qua mạng lưới 14 đô thị với vai trò và chức năng riêng.

Theo quy hoạch, đến năm 2045, hệ thống 14 đô thị có quy mô khoảng 176.708ha, tương đương hơn 52% diện tích tự nhiên của Hà Nội. Đến năm 2065, diện tích đô thị dự kiến tăng lên khoảng 201.060ha, chiếm gần 60% diện tích toàn thành phố.

Việc mở rộng không gian đô thị nhằm phân bổ lại dân cư, việc làm và các cực tăng trưởng, từng bước giảm áp lực cho khu vực nội đô lịch sử.

Phía tây và phía nam trở thành động lực phát triển mới

Theo quy hoạch, khu vực phía tây được định hướng phát triển 6 đô thị gồm Hòa Lạc; Xuân Mai; Sơn Tây - Tây Đằng - Tản Viên Sơn; đô thị dọc quốc lộ 32 và trục Tây Thăng Long; đô thị dọc đại lộ Thăng Long; đô thị dọc quốc lộ 6.

Trong đó, Hòa Lạc được xác định là trung tâm khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo của Thủ đô. Đô thị này có quy mô khoảng 10.099ha và dự kiến đạt khoảng 800.000 dân vào năm 2045.

Ở phía nam, Hà Nội quy hoạch 4 đô thị gồm Khu đô thị thể thao quốc tế Hà Nội (Khu đô thị thể thao Olympic), Thường Tín - Phú Xuyên, Vân Đình - Đại Nghĩa và đô thị dọc quốc lộ 1A.

Các đô thị này được định hướng phát triển gắn với hệ thống logistics, đường sắt tốc độ cao, các tuyến giao thông huyết mạch và định hướng nghiên cứu sân bay quốc tế thứ hai của Vùng Thủ đô.

Trong đó, Khu đô thị thể thao Olympic có quy mô gần 14.000ha và được phát triển theo mô hình TOD (phát triển đô thị theo định hướng giao thông công cộng). Không gian đô thị sẽ ưu tiên các công trình cao tầng quanh các đầu mối giao thông công cộng, đồng thời tăng diện tích cây xanh, quảng trường và không gian công cộng.

Bên cạnh đó, Hà Nội dự kiến phát triển mạng lưới đường sắt đô thị dài khoảng 979km, tạo nền tảng hình thành các khu đô thị TOD và mở rộng không gian phát triển của thành phố trong nhiều thập kỷ tới.

Nội đô giữ vai trò trung tâm, sông Hồng trở thành trục cảnh quan

Dù mở rộng mạnh về phía tây và phía nam, khu vực hữu ngạn sông Hồng vẫn được xác định là trung tâm chính trị, hành chính, văn hóa và tài chính của Thủ đô.

Đến năm 2065, khu vực đô thị trung tâm duy trì quy mô khoảng 45.300ha. Nội đô lịch sử tiếp tục được bảo tồn, cải tạo và tái thiết, đồng thời nghiên cứu phát triển khu tài chính tập trung theo các cơ chế đặc thù.

Không gian hai bên sông Hồng được quy hoạch trở thành trục cảnh quan, văn hóa và sinh thái của Hà Nội. Đến năm 2045, khu vực này có diện tích khoảng 11.425ha và tăng lên khoảng 15.488ha vào năm 2065, với quy mô dân số tối đa khoảng 1,2 triệu người.

Theo quy hoạch, thành phố sẽ ưu tiên phát triển hệ thống công viên, quảng trường, không gian công cộng, các công trình văn hóa, dịch vụ du lịch và giải trí, đồng thời bảo tồn những giá trị lịch sử gắn với dòng sông.

Bên cạnh việc phát triển các đô thị mới, Hà Nội cũng dành khoảng 3.000ha quỹ đất dự phòng tại 10 vị trí chiến lược như khu vực cầu Thăng Long, Nhật Tân, Tứ Liên và các nút giao giữa Vành đai 4, Vành đai 5 với đại lộ Thăng Long, cao tốc Pháp Vân - Cầu Giẽ để phục vụ các dự án quy mô lớn trong tương lai.

Ngoài ra, khoảng 17.000ha đất dự trữ phát triển đô thị cũng được quy hoạch tại 6 khu vực thuộc phía tây, phía nam và Mê Linh nhằm tạo dư địa mở rộng khi nhu cầu phát triển tăng cao.

Theo định hướng quy hoạch, việc hình thành mạng lưới 14 đô thị không chỉ mở rộng quỹ đất phát triển mà còn tạo nền tảng để Hà Nội từng bước chuyển từ mô hình phát triển tập trung sang cấu trúc đa trung tâm, đa cực, gắn với hệ thống giao thông công cộng và các cực tăng trưởng mới của Thủ đô.