Phát hiện mảnh đất 12.000m2 của mình mang tên người khác rồi bị chuyển nhượng

Đồng ý hủy giấy chứng nhận đứng tên mình

Sau ngày đất nước thống nhất, vợ chồng ông C. khai hoang hai thửa đất liền kề, mỗi thửa rộng khoảng 1,1ha tại Bình Thuận (nay thuộc tỉnh Lâm Đồng). Ban đầu, gia đình trồng dưa lấy hạt, đậu và các loại hoa màu. Khi đất bạc màu, họ chuyển sang trồng điều, duy trì canh tác đến nay.

Năm 2015, ông C. kê khai, đăng ký cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho cả hai thửa. Tuy nhiên, ông chỉ được nhận giấy chứng nhận đối với thửa đất rộng hơn 11.500m2, còn thửa đất bên cạnh được thông báo chưa có sổ.

Bốn năm sau, ông C. bất ngờ phát hiện thửa đất còn lại, diện tích gần 12.000m2, đã được cấp giấy chứng nhận từ năm 2015 nhưng đứng tên hộ ông K. Theo thông tin từ cơ quan đăng ký đất đai, thửa đất này sau đó được chuyển nhượng cho bà L. vào năm 2016.

Tìm hiểu sự việc, ông C. được ông K. xác nhận bằng văn bản rằng ông này không kê khai xin cấp giấy chứng nhận, không nhận giấy chứng nhận mang tên mình và không làm thủ tục chuyển nhượng thửa đất cho bà L..

Cho rằng việc cấp giấy chứng nhận và chỉnh lý sang tên đã ảnh hưởng đến quyền lợi của mình, ông C. khởi kiện, yêu cầu tòa án hủy giấy chứng nhận cấp cho hộ ông K. và hủy nội dung chỉnh lý biến động sang tên bà L..

Theo trình bày của Văn phòng đăng ký đất đai tỉnh Bình Thuận, ngày 7/4/2015, UBND huyện B cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số BX 747209 cho hộ ông K. đối với thửa đất rộng gần 12.000m2 tại thị trấn C, mục đích sử dụng là đất trồng cây hàng năm khác.

Đến ngày 29/2/2016, hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất từ hộ ông K. sang bà L. được chứng nhận. Sau khi thẩm tra hồ sơ, ngày 24/3/2016, Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai xác nhận nội dung chuyển nhượng cho bà L. trên giấy chứng nhận.

Tuy nhiên, hồ sơ lưu tại cơ quan quản lý đất đai cho thấy thửa đất có nguồn gốc do hộ ông C. khai phá sau năm 1975, sử dụng để trồng hoa màu, sau đó trồng điều và nhãn. Gia đình ông C. quản lý, canh tác ổn định, liên tục đến nay.

Trong khi đó, hộ ông K. không sản xuất, canh tác hay quản lý phần đất này. Cơ quan quản lý đất đai xác định UBND thị trấn C đã xét nhầm thửa đất trong quá trình xác định nguồn gốc, dẫn đến việc cấp giấy chứng nhận không đúng đối tượng sử dụng đất.

Văn phòng đăng ký đất đai tỉnh Bình Thuận thừa nhận yêu cầu khởi kiện của ông C. về việc hủy giấy chứng nhận là có cơ sở.

Về phía mình, ông K. cũng xác nhận không phải người sử dụng diện tích đất tranh chấp, chưa từng đến UBND huyện B. làm thủ tục cấp giấy chứng nhận đối với thửa đất này và biết đất do ông C. quản lý, sử dụng. Ông K. đồng ý hủy giấy chứng nhận đứng tên mình.

Ngược lại, bà L. trình bày nhận chuyển nhượng quyền sử dụng đất từ ông K. là đúng quy định pháp luật vì đất đã được cấp sổ. Hai bên thực hiện việc chuyển nhượng tại văn phòng công chứng đúng quy định, bà đã giao tiền cho vợ chồng ông K. tại đây.

Sau khi nhận chuyển nhượng, bà thỏa thuận miệng để ông K. tiếp tục sử dụng đất, thu hoạch điều. Vì vậy, bà không đồng ý với yêu cầu khởi kiện của ông C..

Tòa phúc thẩm tuyên hủy sổ đỏ

Tại bản án hành chính sơ thẩm, TAND tỉnh Bình Thuận chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của ông C., tuyên hủy giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cấp cho hộ ông K. và nội dung chỉnh lý biến động sang tên bà L..

Không đồng ý với phán quyết này, ngày 5/9/2024, bà L. kháng cáo, đề nghị cấp phúc thẩm không hủy nội dung đăng ký biến động từ ông K. sang tên mình. Bà cho rằng đã nhận chuyển nhượng đất từ năm 2016 và đã thanh toán đầy đủ tiền.

Tại phiên tòa phúc thẩm, bà L. tiếp tục đề nghị sửa bản án sơ thẩm, bác toàn bộ yêu cầu khởi kiện của ông C. Trường hợp giấy chứng nhận bị hủy, bà yêu cầu UBND huyện B. và ông K. bồi thường thiệt hại vì cho rằng mình đã thực hiện thủ tục chuyển nhượng đúng quy định.

Hội đồng xét xử cấp phúc thẩm căn cứ vào Văn bản số 3295/UBND-NC ngày 7/12/2021 của UBND huyện B., trong đó xác định thửa đất tranh chấp có nguồn gốc do hộ ông C. khai phá sau năm 1975, sử dụng ổn định, liên tục. Hộ ông K. không sử dụng, quản lý trên phần diện tích này.

Việc cấp giấy chứng nhận cho hộ ông K. do UBND thị trấn C. xét nhầm thửa đất nên dẫn tới việc cấp sổ không đúng đối tượng sử dụng đất.

Bên cạnh đó, ông K. xác nhận không phải người sử dụng đất, chưa bao giờ đến UBND huyện B. để làm thủ tục cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đối với thửa đất này. Biên bản xem xét, thẩm định tại chỗ ngày 6/5/2022 cũng ghi nhận các đương sự xác nhận cây điều trên đất do ông C. trồng và quản lý.

Từ những căn cứ này, tòa phúc thẩm xác định cấp sơ thẩm chấp nhận yêu cầu khởi kiện của ông C. là có cơ sở.

Đối với yêu cầu bồi thường thiệt hại phát sinh từ giao dịch giữa bà L. và ông K., tòa xác định nếu có tranh chấp, bà L. có quyền yêu cầu giải quyết trong một vụ án khác.

Tòa án nhân dân cấp cao tại TPHCM quyết định không chấp nhận kháng cáo của bà L., giữ nguyên bản án sơ thẩm. Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cấp cho hộ ông K. và nội dung chỉnh lý biến động sang tên bà L. bị hủy.

(Bài viết dựa trên Bản án số 602/2025/HC-PT ngày 19/5/2025 của TAND cấp cao TPHCM. Tên một số đơn vị hành chính và nhân vật đã được mã hóa và viết tắt).