Mua đất người quen, người đàn ông mất tiền tỷ vì không đo đạc hiện trạng

Tháng 5/2025, anh L. (TPHCM) quyết định bán căn nhà chung sổ của gia đình để tìm nơi ở rộng rãi hơn cho mẹ già 70 tuổi an hưởng tuổi già. Căn nhà còn có anh trai khờ khạo, em gái làm công nhân và gia đình anh cùng sinh sống.

Sau khi bán nhà, anh L. được một môi giới tên N. giới thiệu mua lô đất rộng 202m2  của ông P. tại Bình Dương, nhưng người đứng tên trên giấy chứng nhận quyền sử dụng đất là con trai ông P.

Ngày 20/6/2025, các bên tiến hành đặt cọc tại căn biệt thự nhà ông P. tại tỉnh Bình Dương. Sau khi đặt cọc, anh L. tìm hiểu và biết rằng muốn thực hiện việc công chứng tại Bình Dương phải kiểm tra hiện trạng bất động sản, trích lục sơ đồ thửa đất và xác định vị trí, ranh giới.

Anh yêu cầu môi giới N. cùng ông P. thực hiện các thủ tục này. Tuy nhiên, hai người cho biết việc đo đạc đã hoàn tất, không cần kiểm tra lại.

Thời điểm công chứng, ông P. đề nghị chỉ ghi giá chuyển nhượng 250 triệu đồng trên hợp đồng, trong khi giá trị mua bán thực tế là 1,25 tỷ đồng. Khi anh L. băn khoăn, ông P. nói chỉ cần ghi 250 triệu đồng và ký công chứng là giao dịch hoàn tất, có vấn đề gì "sẽ đứng ra chịu trách nhiệm".

Tin tưởng chủ đất, anh L. hoàn tất việc công chứng, thanh toán đủ hơn 1,2 tỷ đồng và thực hiện thủ tục sang tên. Lúc này, người đàn ông phát hiện toàn bộ lô đất của mình bị lệch ranh, lệch mốc, sai vị trí so với giấy chứng nhận.

Năm lần bảy lượt tìm gặp ông P. để yêu cầu giải quyết nhưng không thành, anh L. quay sang làm việc với môi giới N. Người này hứa sẽ mua lại hoặc sẽ tìm cách bán lô đất cho người khác.

Một thời gian sau, chị T. đến hỏi mua lô đất và đồng ý đặt cọc 100 triệu đồng. Tuy nhiên, khi tiến hành đo đạc thực tế, người mua phát hiện lô đất bị lệch ranh giới nên yêu cầu hủy giao dịch và nhận lại tiền cọc. Không những phải hoàn trả 100 triệu đồng, anh L. còn mất thêm 20 triệu đồng cho môi giới.

Gặp bế tắc, anh L. tiếp tục tìm gặp bà N. để nói chuyện, người phụ nữ cho biết sẽ chịu trách nhiệm và đổi cho anh L. một lô đất khác ở tỉnh Tây Ninh. Khi đến địa chỉ lô đất mới tìm hiểu, anh L. lại phát hiện lô đất bị lệch ranh, lệch mốc 18m2, đang phát sinh tranh chấp nên không thể giao dịch.

Trong khi đó ông P. nói rằng nếu khởi kiện, người này cũng chỉ phải trả 250 triệu đồng trong hợp đồng chuyển nhượng đã ký. Biết mình bị lừa, anh L. rơi vào trạng thái tuyệt vọng vì nghĩ rằng tài sản của cả gia đình mất đi do lỗi của bản thân.

Dưới góc độ pháp lý, luật sư Trần Viết Hà (Đoàn Luật sư tỉnh Đắk Lắk), cho biết những người rơi vào hoàn cảnh tương tự, bị lừa mua lô đất lệch ranh, lệch mốc, sai vị trí so với giấy chứng nhận vẫn có cơ hội đòi lại được toàn bộ số tiền.

Theo luật sư, dựa vào hợp đồng chuyển nhượng ký ngày 20/6, hoàn toàn có thể đòi lại được số tiền 1,25 tỷ đồng, bởi hợp đồng chuyển nhượng thể hiện số tiền 250 triệu đồng, nhưng hợp đồng đặt cọc sẽ thể hiện số tiền 1,25 tỷ đồng.

Ngoài ra số tiền này có thể chứng minh qua thời điểm rút tiền, hoặc có những người làm chứng việc thanh toán đầy đủ số tiền, hoàn toàn có thể khởi kiện để đòi lại số tiền 1,25 tỷ đồng.

Qua vụ việc, luật sư khuyến cáo người dân khi mua bất động sản cần trung thực trong việc kê khai giá trị chuyển nhượng. Việc ghi giá thấp hơn thực tế để giảm nghĩa vụ thuế chỉ mang lại lợi ích cho bên bán nhưng lại đẩy bên mua vào rủi ro rất lớn khi phát sinh tranh chấp.

Bên cạnh đó, trước khi đặt cọc hoặc ký hợp đồng công chứng, người mua cần yêu cầu đo đạc, trích lục, xác định chính xác vị trí, diện tích và ranh giới thửa đất. Đây là bước quan trọng giúp phát hiện các sai lệch về hiện trạng, tránh nguy cơ mất tiền, mất đất và những hệ lụy pháp lý kéo dài về sau.