Không nhường đường xe cấp cứu dẫn đến chết người, bị truy cứu thế nào?

Những ngày qua, vụ việc ô tô bị phản ánh có hành vi cản trở xe cứu thương đang làm nhiệm vụ tại tỉnh Tuyên Quang thu hút sự quan tâm của dư luận.

Công an tỉnh Tuyên Quang cho biết, qua làm việc với cơ sở y tế và đại diện gia đình, có đủ căn cứ xác định bệnh nhân tử vong do tình trạng bệnh quá nặng, không phải do việc ô tô không nhường đường cho xe cứu thương.

Ông N.T.D. (SN 1970, trú xã Đồng Văn) đã nhận quyết định xử phạt vì có hành vi không nhường đường cho xe cứu thương đang thực hiện nhiệm vụ cấp cứu trên Quốc lộ 4C.

Dù nguyên nhân tử vong của bệnh nhân đã được làm rõ, vụ việc vẫn khiến nhiều người băn khoăn về trách nhiệm pháp lý đối với hành vi cản trở xe ưu tiên, đặc biệt trong trường hợp gây ra hậu quả nghiêm trọng.

Trao đổi về vấn đề này, luật sư Trần Viết Hà (Đoàn luật sư tỉnh Đắk Lắk) cho biết pháp luật hiện hành quy định rất rõ quyền ưu tiên của các phương tiện làm nhiệm vụ khẩn cấp và nghĩa vụ của người tham gia giao thông.

Theo Điều 27 Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ năm 2024, xe cấp cứu là một trong những loại xe được quyền ưu tiên. Khoản 5, điều 27 cũng quy định khi có tín hiệu của xe ưu tiên, người và phương tiện tham gia giao thông phải giảm tốc độ, đi sát lề đường bên phải hoặc dừng lại để nhường đường; không được có hành vi gây cản trở.

Như vậy, việc không nhường đường cho xe ưu tiên đang thực hiện nhiệm vụ là hành vi vi phạm quy tắc giao thông đường bộ. Trường hợp điều khiển ô tô không nhường đường cho xe ưu tiên, người vi phạm có thể bị xử phạt hành chính từ 6 đến 8 triệu đồng theo quy định tại Nghị định 168/2024/NĐ-CP.

Tuy nhiên, chế tài đối với hành vi này không chỉ dừng lại ở xử phạt hành chính.

Theo luật sư, nếu việc không nhường đường cho xe ưu tiên dẫn đến hậu quả nghiêm trọng về tính mạng, người vi phạm có thể bị xem xét truy cứu trách nhiệm hình sự theo Điều 260 Bộ luật Hình sự về tội vi phạm quy định về tham gia giao thông đường bộ.

Theo đó, người tham gia giao thông vi phạm quy định về an toàn giao thông đường bộ làm chết người có thể bị phạt tiền từ 30 triệu đồng đến 100 triệu đồng, phạt cải tạo không giam giữ đến 3 năm hoặc phạt tù từ 1 năm đến 5 năm.

Trong các trường hợp có tình tiết tăng nặng như sử dụng rượu bia vượt mức quy định, sử dụng ma túy hoặc chất kích thích mạnh khác; bỏ chạy để trốn tránh trách nhiệm hoặc cố ý không cứu giúp người bị nạn..., khung hình phạt có thể từ 3 năm đến 10 năm tù. Làm chết 3 người trở lên có thể bị phạt tù từ 7 năm đến 15 năm.

Tuy nhiên, theo luật sư Hà, không phải trường hợp nào xe ô tô không nhường đường cho xe cấp cứu dẫn đến chết người cũng sẽ bị truy cứu trách nhiệm hình sự.

Cơ quan chức năng sẽ xác minh hành vi không nhường đường là nguyên nhân trực tiếp dẫn đến hậu quả chết người và người điều khiển xe ô tô có lỗi thì mới truy cứu và xử lý theo quy định pháp luật.

Ngoài ra, còn phải xem xét các yếu tố khách quan như điều kiện thực tế của tuyến đường, khả năng nhường đường tại thời điểm xảy ra sự việc và các tình tiết liên quan khác.

Như trong vụ việc xảy ra tại Tuyên Quang, trên quãng đường khoảng 5km có nhiều vị trí mà ô tô hoàn toàn có thể giảm tốc độ, dừng lại hoặc di chuyển vào sát lề để nhường đường cho xe cứu thương theo quy định. Nếu người điều khiển phương tiện vẫn cố tình không nhường đường thì hành vi đó có thể được xem là hành vi cản trở xe ưu tiên đang làm nhiệm vụ.

Trường hợp cơ quan chức năng xác định hành vi cản trở này là nguyên nhân trực tiếp dẫn đến hậu quả bệnh nhân tử vong, người điều khiển ô tô có thể bị xem xét truy cứu trách nhiệm hình sự về tội vi phạm quy định về tham gia giao thông đường bộ theo quy định của pháp luật.