Đối tượng 3 tiền án, hành hung nam sinh có bị tăng nặng trách nhiệm?

Công an phường Yên Hòa (Hà Nội) đang tạm giữ hình sự Giáp Đức Sơn (46 tuổi) và Nguyễn Minh Đức (40 tuổi) để điều tra hành vi gây rối trật tự công cộng, đồng thời truy bắt đối tượng thứ 3 liên quan tới vụ hành hung nam sinh 19 tuổi trên phố Nguyễn Khang tối 28/3. 

Trong các đối tượng, lực lượng chức năng cho biết Giáp Đức Sơn là đối tượng côn đồ, nhân thân xấu, đã có 3 tiền án. Với lý lịch bất hảo này, nhiều độc giả băn khoăn Sơn có thể bị áp dụng những tình tiết nào theo quy định? 

Luật sư Trần Hoàng Linh (Đoàn Luật sư TP Hà Nội) cho biết theo khoản 1 Điều 52 Bộ luật Hình sự 2015, tái phạm hoặc tái phạm nguy hiểm được coi là một trong các tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự, trong đó: 

Tái phạm là trường hợp người đã bị kết án, chưa được xóa án tích mà lại thực hiện hành vi phạm tội do cố ý hoặc thực hiện hành vi phạm tội về tội phạm rất nghiêm trọng, tội phạm đặc biệt nghiêm trọng do vô ý.

Tái phạm nguy hiểm là trường hợp người đã bị kết án về tội phạm rất nghiêm trọng, tội phạm đặc biệt nghiêm trọng do cố ý, chưa được xóa án tích mà lại thực hiện hành vi phạm tội về tội phạm rất nghiêm trọng, tội phạm đặc biệt nghiêm trọng do cố ý hoặc đã tái phạm, chưa được xóa án tích mà lại thực hiện hành vi phạm tội do cố ý.

Về thời gian xóa án tích, khoản 2 Điều 70 Bộ luật Hình sự 2015 quy định người bị kết án sẽ đương nhiên được xóa án tích nếu từ khi chấp hành xong hình phạt chính hoặc hết thời gian thử thách án treo, người đó đã chấp hành xong hình phạt bổ sung, các quyết định khác của bản án và không thực hiện hành vi phạm tội mới trong một thời gian nhất định. 

Cụ thể, nếu người phạm tội không bị phạt tù giam, thời gian xóa án tích là 1 năm. Với trường hợp bị phạt tù giam đến 5 năm, thời gian để được mặc định xóa án tích là 2 năm.

Với mức án từ trên 5 đến 15 năm, thời gian để được mặc định xóa án tích là 3 năm còn nếu trên 15 năm, tù chung thân hoặc tử hình nhưng được giảm án, thời gian mặc định xóa án tích là 5 năm. 

Đối chiếu với trường hợp này, với việc Sơn là đối tượng có 3 tiền án, vấn đề đầu tiên cần xác định là đối tượng đã được xóa án tích hay chưa. Tiếp theo, cần làm rõ tính chất, mức độ, hậu quả của 2 hành vi từng bị xử lý, kết hợp với tội danh có thể bị xử lý theo vụ việc mới nhất để đánh giá Sơn có thuộc trường hợp tái phạm hoặc tái phạm nguy hiểm hay không.

Nếu thuộc trường hợp tái phạm hoặc tái phạm nguy hiểm, Sơn có thể bị áp dụng tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự theo điểm h, khoản 1 Điều 52 Bộ luật Hình sự 2015. Cá biệt, nếu hành vi của đối tượng được xác định có dấu hiệu tội Giết người và thuộc trường hợp tái phạm nguy hiểm, đây sẽ là tình tiết định khung theo khoản 1, Điều 123 Bộ luật Hình sự 2015 với chế tài nghiêm khắc nhất có thể lên tới 20 năm tù (trường hợp phạm tội chưa đạt).