Bị bán mất đất sau khi cho con gái mượn sổ đỏ để vay 5 tỷ

Cần huy động vốn để làm ăn, bà Tình (TPHCM) tìm đến bà Tiền để hỏi vay 5 tỷ đồng. Bà Tiền đồng ý, nhưng đề nghị bà Tình phải đưa Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (Sổ đỏ) để làm tin bằng cách ký hợp đồng ủy quyền, cho phép bà được quyền định đoạt đối với tài sản này. 

Biết cha mình là ông Nghĩa đang đứng tên một thửa đất có nguồn gốc của dòng họ (do thủ tục pháp lý phức tạp nên người thân thống nhất để ông Nghĩa đứng tên), bà Tình đã hỏi mượn sổ đỏ, cam kết chỉ "mượn vài tháng rồi trả" và không nói rõ mục đích của việc mượn tài sản này. 

Sau khi cầm được sổ đỏ, bà Tình cùng ông Nghĩa ký Hợp đồng ủy quyền, cho phép bà Tình toàn quyền định đoạt thửa đất. Ngay trong ngày, bà Tình giao sổ đỏ cho bà Tiền và Hợp đồng ủy quyền lại, trao cho bà Tiền quyền định đoạt tài sản. Trên thực tế, toàn bộ các giấy tờ này chỉ nhằm bảo đảm cho khoản vay 5 tỷ đồng giữa hai bên.

Tuy nhiên, chỉ khoảng 2 tháng sau, khi khoản vay vẫn chưa được giải quyết dứt điểm, bà Tiền đã âm thầm chuyển nhượng thửa đất cho bà Cọc với giá 6,5 tỷ đồng.

Cho rằng quyền lợi của mình bị xâm phạm nghiêm trọng, bà Tình khởi kiện ra Tòa án. Theo trình bày của nguyên đơn, bà hoàn toàn không biết việc thửa đất bị chuyển nhượng cho bà Cọc; giữa các bên chưa từng tồn tại giao dịch mua bán đất thật sự và cũng không có việc bàn giao đất hay tài sản trên đất cho bà Tiền. Đáng chú ý, trong suốt quá trình vay, bà Tiền không hề yêu cầu bà Tình thanh toán nợ gốc hoặc lãi chậm trả theo đúng cách thức của một quan hệ vay tài sản thông thường.

Từ đó, bà Tình yêu cầu Tòa án tuyên vô hiệu các Hợp đồng ủy quyền giữa bà và bà Tiền, đồng thời hủy Hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất giữa bà Tiền với bà Cọc; buộc bà Cọc phải trả lại sổ đỏ cho ông Nghĩa.

Ở chiều ngược lại, bà Tiền cho rằng ngoài khoản vay 5 tỷ đồng, bà còn cho bà Tình vay thêm 1 tỷ đồng khác. Bà Tiền khai đã thông báo cho bà Tình về việc bán đất, đồng thời hai bên đã thỏa thuận dùng tiền chuyển nhượng để cấn trừ nghĩa vụ trả nợ và được đồng ý. Tuy nhiên, bà không đưa ra được tài liệu hay chứng cứ pháp lý rõ ràng chứng minh cho lời trình bày này.

Từ đó, bà Tiền yêu cầu phản tố, đề nghị Tòa án bác toàn bộ yêu cầu khởi kiện của bà Tình, đồng thời buộc bà Tình thanh toán tổng số nợ gốc và lãi hơn 6,2 tỷ đồng. Số tiền này sẽ được đối trừ trực tiếp vào khoản 6,5 tỷ đồng nhận từ việc chuyển nhượng thửa đất, phần còn lại bà Tiền sẽ hoàn trả cho bà Tình.

Còn với bà Cọc, bà có yêu cầu độc lập về việc đề nghị Tòa án công nhận Hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất đã ký với bà Tiền và yêu cầu những người đang sở hữu tài sản trên đất di dời để bà được toàn quyền sử dụng đối với thửa đất đã chuyển nhượng. 

Xét các yêu cầu của đương sự, Tòa án cho rằng Hợp đồng ủy quyền giữa bà Tình và bà Tiền bản chất là hợp đồng giả tạo, được giao kết nhằm che giấu cho giao dịch vay mượn số tiền 5 tỷ đồng nên tuyên vô hiệu Hợp đồng này, đồng thời buộc bà Tình phải trả cho bà Tiền tổng số tiền bao gồm nợ gốc và lãi chậm trả là gần 5,6 tỷ đồng. 

Đối với số tiền nợ gốc là 1 tỷ đồng mà bà Tiền trình bày, Tòa án quyết định tách số tiền này để giải quyết trong một vụ án khác khi có yêu cầu. 

Đối với giao dịch chuyển nhượng quyền sử dụng đất, do Hợp đồng ủy quyền bị tuyên vô hiệu nên Hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất cũng được xác định vô hiệu. Bà Tiền có nghĩa vụ trả lại cho bà Cọc số tiền đã nhận là 6,5 tỷ đồng cùng tiền bồi thường thiệt hại do giá đất chênh lệch là hơn 1,5 tỷ đồng. 

Đối với Hợp đồng ủy quyền giữa ông Nghĩa và bà Tình, do ông Nghĩa đã qua đời tại thời điểm xét xử nên Tòa án xác định Hợp đồng đã không còn hiệu lực. 

Không chấp nhận phán quyết của Tòa án cấp sơ thẩm, bà Tiền và bà Cọc đã kháng cáo, yêu cầu sửa bản án theo hướng chấp nhận các yêu cầu phản tố, yêu cầu độc lập của mình. Tuy nhiên, Tòa án cấp phúc thẩm không chấp nhận nội dung kháng cáo và tuyên giữ nguyên nội dung bản án sơ thẩm.