Ai được coi là bị hại của Huấn "Hoa Hồng"?

Bùi Xuân Huấn (tức Huấn "Hoa Hồng") đang bị Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an thi hành lệnh bắt tạm giam để phục vụ hoạt động điều tra về các tội Lừa đảo chiếm đoạt tài sản và Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng. 

Trong đó, đối với tội Lừa đảo chiếm đoạt tài sản, công an cáo buộc Huấn đã lợi dụng sức ảnh hưởng trên mạng xã hội, cùng đồng phạm thông qua hoạt động bán hàng trực tuyến, từ thiện và mua bán tài sản để thực hiện nhiều hành vi vi phạm pháp luật. Bước đầu, số tiền chiếm đoạt được của nhiều cá nhân được xác định là hơn 3 tỷ đồng.

Bộ Công an đang mở rộng vụ án, thu hồi tài sản cho Nhà nước và người bị hại. Các tổ chức, cá nhân bị Huấn chiếm đoạt tiền được đề nghị gửi đơn kèm hồ sơ, tài liệu đến trụ sở Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an tại địa chỉ số 37 Lê Đại Hành, phường Hai Bà Trưng, Hà Nội.

Vậy dưới góc độ pháp lý, những tổ chức, cá nhân nào có thể được coi là bị hại của Huấn trong vụ án nêu trên? 

Theo luật sư Hoàng Trọng Giáp (Giám đốc Công ty Luật Hoàng Sa, Đoàn Luật sư TP Hà Nội), Điều 62 Bộ luật Tố tụng hình sự 2015 quy định bị hại là cá nhân hoặc cơ quan, tổ chức bị thiệt hại về tài sản, uy tín, sức khỏe, tính mạng do hành vi phạm tội gây ra. Một tổ chức hoặc cá nhân sẽ được coi là bị hại trong Vụ án hình sự nếu xác định được thiệt hại mà họ phải gánh chịu trực tiếp bởi hành vi phạm tội gây ra. 

Đối với vụ án nêu trên, bước đầu công an xác định Huấn đã lợi dụng danh tiếng để thực hiện việc bán hàng trực tuyến, từ thiện và mua bán tài sản, chiếm đoạt của nhiều cá nhân số tiền hiện là hơn 3 tỷ đồng. Như vậy, bị hại trong vụ án là những người vì tin tưởng vào danh tiếng và những thông tin gian dối mà Huấn đưa ra để quyên góp từ thiện, mua sản phẩm hoặc thực hiện các giao dịch khác bắt nguồn từ những thông tin này, dẫn đến việc bị chiếm đoạt, thiệt hại về tài sản. 

Do quyền lợi của họ đang được giải quyết bằng vụ án hình sự, những người đã từng thực hiện các giao dịch liên quan đến Huấn cần chủ động khai báo với cơ quan điều tra và cung cấp những tài liệu, chứng cứ liên quan như lịch sử giao dịch, sao kê tài khoản... để chứng minh thiệt hại về tài sản bởi hành vi gian dối gây ra. 

Dựa trên các tài liệu tiếp nhận, cơ quan điều tra sẽ đánh giá, xét duyệt để xem xét có chấp thuận, đưa tên những người này vào danh sách bị hại trong vụ án hay không hay tham gia vụ án với vai trò khác.  

Trong trường hợp được coi là bị hại trong vụ án, những cá nhân, tổ chức bị thiệt hại phải cung cấp đầy đủ tài liệu, thể hiện cụ thể con số mà bản thân đã bị thiệt hại để cơ quan tiến hành tố tụng xem xét xử lý. Mức bồi thường thiệt hại cuối cùng sẽ do cơ quan tiến hành tố tụng quyết định và thể hiện trên bản án có hiệu lực của tòa án có thẩm quyền.

Bị can có trách nhiệm bồi thường cho bị hại theo con số ghi nhận tại bản án có hiệu lực cuối cùng. 

Đối với những trường hợp không khai báo hoặc không cung cấp đầy đủ tài liệu hợp lệ cho cơ quan tiến hành tố tụng, họ không được coi là bị hại trong vụ án. Tuy nhiên, cần lưu ý việc những cá nhân bị thiệt hại về tài sản (nếu có) không tới khai báo đầy đủ vì nhiều lý do không phải căn cứ pháp lý duy nhất để xác định nghĩa vụ khắc phục hậu quả của Huấn "Hoa Hồng" trong Vụ án này. 

Trong quá trình điều tra, bên cạnh việc tiếp nhận trình báo của các bị hại, cơ quan điều tra sẽ đồng thời khai thác và củng cố hàng loạt tài liệu, chứng cứ khác như lịch sử giao dịch, sao kê tài khoản ngân hàng của Huấn hay sổ sách, chứng từ của doanh nghiệp liên quan đến hoạt động của bị can... để chứng minh thiệt hại về tài sản mà Huấn gây ra.

Khi đó, bị can có nghĩa vụ khắc phục đầy đủ hậu quả theo kết luận của các cơ quan tiến hành tố tụng có thẩm quyền. Khả năng khắc phục hậu quả của bị can sẽ là một trong những căn cứ quan trọng để xem xét trách nhiệm pháp lý, xem xét giảm nhẹ trách nhiệm hình sự trong vụ án này.