PGS. TSKH Nguyễn Kế Hào:

“Tôi từ chức vì bị đẩy đến bước đường cùng”

Dân trí Cách đây 5 năm, một sự kiện gây sự chú ý đặc biệt của dư luận là việc người đứng đầu ngành Tiểu học cả nước, PGS. TSKH Nguyễn Kế Hào, đột ngột xin từ chức với một câu nói nổi tiếng: “Tôi từ chức vì không muốn làm điều thất đức!?”...

Điều mà ông Vụ trưởng Vụ tiểu học khi đó cho là “thất đức” chính là Chương trình Tiểu học 2000, thực chất là sự lừa dối trẻ thơ của một số người nhằm trục lợi cá nhân. Ông có lẽ là quan chức đầu tiên của ta dũng cảm từ chức vì phản đối quyết định của cấp trên mà ông cho là sai lầm.

 

Năm năm không phải là quãng thời gian quá dài nhưng cũng đủ để chiêm nghiệm, nhìn nhận, đánh giá sự việc một cách khách quan, thẳng thắn hơn. Nhất là giờ đây, ông đã có thể công khai những điều mà vào thời điểm đó ông không muốn và có thể là cả không dám nói. Chúng tôi đã có cuộc trao đổi với ông về sự kiện khá hy hữu trong lịch sử công chức Việt Nam này.

 

Tôi không thể vừa đá bóng, vừa thổi còi

 

Năm 2001, ông đã làm đơn xin từ chức. Nguyên nhân công khai thì đã nói nhiều. Nhưng đằng sau đó là gì? Liệu có lý do nào khác?

 

Tháng 2/2001, Bộ Giáo dục & Đào tạo ban hành một quyết định điều động hầu hết thành viên Vụ Tiểu học tham gia với tư cách tác giả sách giáo khoa Chương trình Tiểu học 2000. Đây là một quyết định có tính pháp lý, đặt tôi vào thế đường cùng, chỉ có hai cách lựa chọn. Một là chấp hành sự phân công của Bộ, tham gia Chương trình Tiểu học 2000. Hai là không chấp hành phân công của lãnh đạo và khi đó, đương nhiên là phải từ chức. Và như bạn đã biết, vì lương tâm và lòng tự trọng, tôi đã chọn con đường thứ hai.

 

Vì sao khi đó, Bộ GD&ĐT lại có quyết định mà theo ông tức là “đẩy vào bước đường cùng” nhưng thực tế, nếu tham gia, ông sẽ rất có lợi?

 

Thứ nhất, ngay từ những ngày đầu, tôi đã phản đối quyết liệt vì dự án chương trình bộc lộ rất nhiều sai lầm về cả tư duy khoa học cũng như tính thực tiễn. Nó thực chất chỉ là phương tiện để một số người moi tiền của Nhà nước hơn là một công trình khoa học. Vì vậy, tôi là lực cản cuối cùng của dự án đó nhất là khi ấy tôi đang là Vụ trưởng Vụ Tiểu học nên với chương trình Tiểu học, tôi có tiếng nói nhất định.

 

Nếu tôi đồng ý tham gia, tức là tôi đồng ý với chương trình và chắc chắn sẽ có ai phản đối hay nói khác được. Và khi đó, với trách nhiệm giúp Bộ trưởng quản lý toàn bộ ngành Tiểu học cả nước, tôi tham gia nghĩa là tôi “vừa đá bóng, vừa thổi còi”. Thứ hai, tôi biết nếu tham gia chương trình, tôi sẽ có danh vì được ghi tên là tác giả biên soạn sách và đương nhiên cùng với đó sẽ có nhiều lợi ích kinh tế khác.

 

Họ định “bịt miệng” tôi

 

PGS. TSKH Nguyễn Kế Hào sinh năm 1942 tại Vĩnh Phúc.

 

Năm 1961, là giáo viên cấp II.

 

Năm 1967, theo học tại Trường đại học Lômônôxốp (Nga).

 

Năm 1979, đi nghiên cứu sinh tại Viện hàn lâm Khoa học Giáo dục Liên Xô.

 

Do bảo vệ xuất sắc luận án Phó tiến sĩ (bây giờ gọi là tiến sĩ), năm 1984 được trở lại Nga làm luận án tiến sĩ khoa học với tiêu đề: “Hình thành hoạt động học cho học sinh tiểu học”.

 

Năm 1994, được bổ nhiệm Vụ trưởng Vụ Tiểu học (Bộ GD&ĐT) và năm 2001, làm đơn xin từ chức. 

 

Ông cùng với một số nhà giáo dục cách tân như PGS.TS Hà Vĩ, PGS.TS Đặng Ngọc Diệp dưới sự chủ soái của GS.TSKH Hồ Ngọc Đại khởi xướng ra “trường phái” giáo dục thực nghiệm ở nước ta.

Nhưng nếu nhận làm, ông sẽ có điều kiện để sửa chữa những điều mà ông cho là sai lầm của chương trình.

 

Không đơn giản như thế. Họ “nhả” cho tôi cái chức ấy với ý đồ dùng cả danh lẫn lợi để “bịt miệng” tôi, khiến tôi “há miệng mắc quai” mà phải im lặng. Còn tất cả, họ đã làm xong hết từ lâu rồi. Tôi chỉ có “nhiệm vụ” đều đều ký, đều đều nhận... tiền thôi.

 

Ngoài những lý do trên, liệu có còn nguyên nhân nào khác? Ví như sự ghen ghét ở ông chẳng hạn?

 

Không có sự ghen ghét đơn giản vì khi đó, tôi đã 59 tuổi, chỉ còn chưa đầy một năm nữa là nghỉ hưu. Ghen ghét mà làm gì? Tôi vốn là một thày giáo ở một vùng quê nghèo khó nên thấu hiểu những nỗi khốn khổ của các cháu học sinh. Mặt khác, khi đất nước có chiến tranh, nhiều bạn bè tôi ra trận rồi không trở về, trong đó có cả đứa em trai thân yêu của tôi. Còn tôi, là một trong số ít người được Đảng, Nhà nước cho đi du học ở Liên Xô 11 năm trời công phu và tốn kém. Tôi vô cùng  biết ơn điều đó. Vì vậy, với trách nhiệm của một công dân với đất nước, người thầy với học trò, tôi không đang tâm làm điều thất đức đó.

 

Điều thất đức! Liệu ông có nặng lời?

 

Tôi không nghĩ chuyện nặng hay nhẹ. Vì sao không được dùng từ đó khi một số người vì những đồng tiền bất lương mà đang tâm lừa dối cả trẻ thơ? Đó là một tội ác. Cho nên chữ “thất đức” theo tôi là đích đáng và nói theo ngôn ngữ báo chí bây giờ thì “đúng người, đúng tội”.

 

Nếu tư lợi, dù chỉ vài ngày cũng cố tận hưởng

 

Dù lý giải bằng bất cứ lý do gì thì việc ông từ chức thực chất là đầu hàng, là sự trốn chạy?

 

Đó là do anh ở ngoài nhưng nếu vào địa vị tôi khi đó, có thể anh đã nghĩ khác. Ngay từ ngày đầu triển khai dự án, tôi đã tiên liệu sự thất bại. Bốn năm trời, khi thì phản đối nhẹ nhàng, khi thì quyết liệt trong nội bộ nhưng vẫn không hiệu quả vì tôi luôn là “thiểu số đúng”. Tôi từ chức không phải vì trốn chạy mà để bảo toàn danh dự, trong sạch lương tâm và hơn cả là có điều kiện công khai nói ra sự thật những điều mà khi còn có chức vụ, tôi không thể nói được và cũng không được phép nói.

 

Nhưng khi đó, có ý kiến cho rằng ông từ chức chẳng qua vì đã sát đến... tuổi nghỉ hưu?

 

Có chuyện đó à? Thế thì vui nhỉ! Nhưng nói để nhà báo hiểu, nếu tôi nhận quyết định đó thì có lẽ đến giờ tôi vẫn... yên vị. Vì nếu không làm Vụ trưởng, tôi sẽ được mời tham gia rất nhiều dự án. Với lại, nếu đã có tính tư lợi thì dù chỉ vài ngày cũng cố mà tận hưởng chứ đợi gì đến mấy tháng, một năm.

 

Tôi đã tiên liệu đúng

 

Nghĩa là bây giờ, nếu được quyết định lại, ông vẫn không thay đổi?

 

Không. Để đi đến quyết định này, tôi đã suy nghĩ rất nhiều. Đây cũng là quyết định khó khăn nhất trong cuộc đời tôi. Và đến bây giờ, tôi vẫn thấy khi đó, tôi đã hành động đúng.

 

Ngày đó ông nói chỉ sau 3 năm, Chương trình Tiểu học 2000 sẽ thất bại...?

 

Và tiên liệu của tôi đã đúng. Năm 2005, Đảng đã phải ban hành Nghị quyết 9 trong đó khẳng định: “Kiên quyết giảm hợp lý nội dung chương trình học cho phù hợp tâm sinh lý học sinh cấp tiểu học, trung học cơ sở”. Sau đó, Bộ GD&ĐT, đã phải giảm tải 15%.

 

Sau “sự kiện” đó, ông hiện nay đang làm gì?

 

Là cán bộ khoa học nên sau khi thôi quản lý, tôi về tham gia giảng dạy ở Đại học Sư phạm Hà Nội đồng thời hướng dẫn luận văn cho các học viên sau đại học.

 

Một cơ hội để chấn hưng giáo dục

 

Bộ GD&ĐT đã có Bộ trưởng mới. Điều này có tạo cho ông sự hy vọng về những chuyển biến trong một ngành mà những năm qua luôn được coi là có nhiều bất ổn?

 

Tôi nghĩ điều rất may là thời gian qua, mọi sự yếu kém, bất hợp lý... của ngành GD&ĐT đã được bộc lộ hết. Nghĩa là nó đã phơi bày tất cả thực trạng nên không cần phải mất thời gian để rà soát, tìm hiểu nữa. Do đó, đây là cơ hội cho nhà lãnh đạo mới của ngành nhìn nhận được triệt để rồi từ đó, đề ra những giải pháp nhằm chấn hưng giáo dục.

 

Như vậy nghĩa là cần có một cuộc “cách mạng” trong giáo dục?

 

Tôi không nghĩ như vậy. Bản chất của giáo dục là kế thừa + ổn định + đổi mới = phát triển. Mọi sự “gây sốc” chỉ làm tổn hại đến sự nghiệp giáo dục nước nhà.

 

Nếu không vì lợi riêng, sự việc rất đơn giản

 

Nhiều năm qua, ngành Giáo dục tỏ ra khá lúng túng. Nó giống như một con đê yếu, cứ bịt chỗ này thì lại bục chỗ khác? Phải chăng làm giáo dục là quá khó?

 

Tôi không nghĩ làm giáo dục là khó hay dễ. Cái gì cũng vậy, khó thì rất khó nhưng dễ lại rất dễ. Giai đoạn khó nhất của giáo dục nước nhà là sau khi giành độc lập năm 1945. Ngày đó, cả nước chỉ có khoảng 5% dân số biết chữ. Thế nhưng chỉ một thời gian ngắn sau, chúng ta đã tiêu diệt thành công giặc dốt, nghĩa là về cơ bản, đã xóa mù cho toàn dân. Việc lớn như thế mà chúng ta đã từng làm được thì việc bây giờ có thấm tháp vào đâu?

 

Vậy chả lẽ bây giờ chúng ta kém cỏi? Và công việc giáo dục đã trở nên quá sức?

 

Tôi không nói kém cỏi nhưng trong số những người lãnh đạo ngành giáo dục, có một số ít người “hơi bị” kém tâm. Thật ra, mọi chuyện có vẻ to tát thế nhưng nếu như có thật tâm, không làm những điều thất đức vì những lợi ích cá nhân thì mọi việc rất sáng sủa và đơn giản.

 

Xin cám ơn ông!

 

Bùi Hoàng Tám

Tag :
MỚI NHẤT
Mẹ “phá án” giải cứu con gái
Mẹ “phá án” giải cứu con gái

(Dân trí) - Sau nhiều ngày theo dõi, bà Triệu Thị Như Nghĩa (SN 1959, ngụ phường 1, quận Gò Vấp, TPHCM) đã bám đuôi được gã thanh niên điều khiển chiếc xe gắn máy hiệu Nouvo, chở con gái bà là cháu U.T mới 13 tuổi.

Thứ sáu, 11/08/2006 - 08:46

Giá cả nhấp nhổm vào “cuộc đua” mới
Giá cả nhấp nhổm vào “cuộc đua” mới

Xăng dầu tăng giá đang gây áp lực nặng nề lên nhiều loại hàng hóa, dịch vụ. Sẽ có một “cuộc đua” tăng giá trong những ngày tới? Ông Ngô Trí Long - phó viện trưởng Viện Nghiên cứu khoa học thị trường giá cả (Bộ Tài chính) - nhận định tác động của đợt tăng giá xăng dầu này có thể nặng nề hơn so với các đợt trước...

Thứ sáu, 11/08/2006 - 08:28

Hòn Tử cũng xuất hiện các vết nứt
Hòn Tử cũng xuất hiện các vết nứt

Sau sự cố gãy sụp hòn Phụ, nhiều người dân tại Kiên Lương, Kiên Giang đang rất lo lắng khi họ phát hiện hòn Tử còn lại cũng đã xuất hiện một số vết rạn nứt.

Thứ sáu, 11/08/2006 - 08:26

Phê chuẩn khởi tố nguyên phó chủ tịch tỉnh Khánh Hòa
Phê chuẩn khởi tố nguyên phó chủ tịch tỉnh Khánh Hòa

Hôm qua 10/8, một nguồn tin cho biết sau một thời gian đánh giá chứng cứ, Viện KSND tối cao đã phê chuẩn quyết định khởi tố bị can đối với nguyên phó chủ tịch UBND tỉnh Khánh Hòa Trần Minh Duân về hành vi “thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng”.

Thứ sáu, 11/08/2006 - 08:08

Một phụ nữ Việt Nam lấy chồng Hàn Quốc tự tử
Một phụ nữ Việt Nam lấy chồng Hàn Quốc tự tử

Do bị bức bách trong cuộc sống gia đình, chị Nguyễn Thị L., sinh năm 1985, (chưa xác định được quê quán) lấy chồng Hàn Quốc tại tỉnh Kiêng-chu đã uống thuốc sâu tự tử ngày 7/8.

Thứ sáu, 11/08/2006 - 07:55

Phát hiện quả bom từ thời chiến tranh tại trụ cầu Vĩnh Tuy
Phát hiện quả bom từ thời chiến tranh tại trụ cầu Vĩnh Tuy

Sáng qua 10/8, trong khi đang thi công, một số công nhân của Tổng công ty Xây dựng công trình giao thông 4 (Cienco 4) đã phát hiện một quả bom tại trụ cầu T4 hạ lưu thuộc cầu chính dự án cầu Vĩnh Tuy (phường Vĩnh Tuy, quận Hai Bà Trưng, Hà Nội).

Thứ sáu, 11/08/2006 - 07:49

"Sàng lọc sơ sinh để nâng cao chất lượng dân số"
"Sàng lọc sơ sinh để nâng cao chất lượng dân số"

(Dân trí) - Chiến lược nâng cao chất lượng dân số không chỉ tập trung vào vấn đề chiều cao, cân nặng và dinh dưỡng mà còn cần phải đầu tư cho việc chẩn đoán trước sinh và sàng lọc bệnh lý ngay sau sinh để cho ra đời những đứa trẻ hoàn toàn khoẻ mạnh.

Thứ sáu, 11/08/2006 - 07:46

Triển khai nhiều hoạt động kỷ niệm các ngày lễ lớn
Triển khai nhiều hoạt động kỷ niệm các ngày lễ lớn

(Dân trí) - Chiều qua 9/8, UBND và Mặt trận Tổ quốc TP Hà Nội đã tổ chức triển khai nhiều hoạt động kỷ niệm các ngày lễ lớn, tiếp tục thực hiện cuộc vận động “toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hoá” giai đoạn 2006 - 2010.

Thứ năm, 10/08/2006 - 08:30

Hòn Phụ Tử rơi xuống biển
Hòn Phụ Tử rơi xuống biển

Rạng sáng hôm qua (9/8), gần như toàn bộ hòn Phụ trong tổ hợp hòn Phụ Tử - một nơi du lịch nổi tiếng của tỉnh Kiên Giang - đã bất ngờ đổ sập xuống biển.

Thứ năm, 10/08/2006 - 07:14

Vườn thú Hà Nội lại cho thuê đất để mở quán bia
Vườn thú Hà Nội lại cho thuê đất để mở quán bia

Dư luận xung quanh việc vườn thú Hà Nội cho tư nhân thuê đất công mở quán karaoke năm ngoái chưa dứt, gần đây lại có thông tin đơn vị này cho công an quận Ba Đình thuê một lô đất khác để… mở quán bia.

Thứ năm, 10/08/2006 - 05:26

Đôi trai gái thắt cổ tự tử vì bị ngăn cản yêu đương
Đôi trai gái thắt cổ tự tử vì bị ngăn cản yêu đương

(Dân trí) - Ngày 8/8, người dân sống gần sông Đạ Quay thuộc khu du lịch rừng Mađagui, Đạ Huoai, Lâm Đồng phát hiện 2 xác chết đã phân hủy trên bờ sông. Nguyên nhân chết ban đầu xác định là thắt cổ tự tử.

Thứ năm, 10/08/2006 - 05:15

Máy bay quân sự rơi ở Ninh Thuận
Máy bay quân sự rơi ở Ninh Thuận

(Dân trí) - Chiếc máy bay quân sự SU22 của Trung đoàn không quân 937 đã bị rơi xuống địa bàn núi Một thuộc khu vực giữa hai xã Hoà Sơn và Phước Vinh (Ninh Thuận) lúc 9 giờ sáng qua (9/8).

Thứ năm, 10/08/2006 - 04:41

ĐÁNG QUAN TÂM
Xé toang chiếc áo giả dối ngành giáo dục!
Xé toang chiếc áo giả dối ngành giáo dục!

(Dân trí) - Kết quả kỳ thi đại học, cao đẳng vừa được công bố, những con số gọi là điểm thi của thí sinh đã khiến cho những người quan tâm đến giáo dục phải khóc thầm. Không ai có thể tưởng tượng nổi hàng ngàn học sinh đi thi, cả ba môn thi đều điểm 0. Hàng vạn thí sinh chỉ đạt dưới ba điểm.

Thứ năm, 10/08/2006 - 04:00

Làng điểm chỉ thời @
Làng điểm chỉ thời @

(Dân trí) - Trong số 534 nhân khẩu ở làng Cao Bình (Hồng Tiến, Kiến Xương, Thái Bình) thì phân nửa mù chữ. Ông chủ tịch xã kể câu chuyện cười ra nước mắt: “Mọi người ở đây điểm chỉ quen đến nỗi ở sổ vay nợ ngân hàng và giấy đăng ký kết hôn cũng toàn... điểm chỉ”.

Thứ năm, 10/08/2006 - 03:36

6 nữ lao động Việt Nam ở Malaysia bị ngược đãi
6 nữ lao động Việt Nam ở Malaysia bị ngược đãi

6 nữ lao động Việt Nam đang làm việc cho một cơ sở sản xuất thực phẩm và bánh ngọt ở Malaysia bị bà chủ đánh đập và nhốt vào phòng riêng. Phải nhờ can thiệp của cảnh sát, họ mới được giải thoát.

Thứ năm, 10/08/2006 - 03:21

Đầu tư 12 tỷ đồng để đổi lấy công trình... rởm!
Đầu tư 12 tỷ đồng để đổi lấy công trình... rởm!

(Dân trí) - Chỉ mới được bàn giao từ tháng 5/2005, nhưng công trình sân vận động trung tâm (SVĐTT) huyện Đức Thọ, Hà Tĩnh đã "què cụt" nghiêm trọng: khán đài nứt nẻ, các dãy ghế sập đổ, đường piste và mặt sân lồi lõm, hệ thống điện tê liệt, thiết bị trong sân bị mất cắp...

Thứ năm, 10/08/2006 - 12:44

50% công chức Hà Nội vẫn "khát" nhà
50% công chức Hà Nội vẫn "khát" nhà

(Dân trí) - Theo báo cáo của UBND thành phố Hà Nội, trong 5 năm qua, thành phố đã xây mới hàng triệu mét vuông nhà, nâng diện tích nhà ở đô thị bình quân từ 6m2 lên 7,5m2/đầu người. Tuy nhiên, nhu cầu về nhà ở trên địa bàn thành phố vẫn rất lớn.

Thứ năm, 10/08/2006 - 11:38

Lao động từ Libăng di tản đợt 2 về nước chậm một ngày
Lao động từ Libăng di tản đợt 2 về nước chậm một ngày

(Dân trí) - Theo dự kiến, chiều nay 10/8, 17 lao động Việt Nam tại Libăng sẽ về đến Hà Nội. Tuy nhiên, chuyến về đợt này đã bị chậm mất một ngày.

Thứ năm, 10/08/2006 - 10:58

Bão số 4 suy yếu thành áp thấp nhiệt đới
Bão số 4 suy yếu thành áp thấp nhiệt đới

(Dân trí) - Dù đã suy yếu, nhưng sức gió mạnh nhất ở vùng gần tâm áp thấp nhiệt đới vẫn mạnh cấp 7 (tức là từ 50 đến 61 km một giờ), giật trên cấp 7. Vì vậy, tàu thuyền hoạt động ở các vùng biển xa cần theo dõi vị trí di chuyển của áp thấp nhiệt đới.

Thứ năm, 10/08/2006 - 10:21

Đình chỉ công tác phó khoa “dạy” sinh viên cách chạy điểm
Đình chỉ công tác phó khoa “dạy” sinh viên cách chạy điểm

Ngày 9/8, Trường Cao đẳng Phát thanh - truyền hình 1 đã tạm đình chỉ công tác 15 ngày đối với phó trưởng khoa Báo chí Đỗ Đức Trọng để làm rõ việc ông Trọng bị tố cáo “hướng dẫn sinh viên cách chạy điểm”.

Thứ năm, 10/08/2006 - 10:10

Phá đường dây hôn nhân giả cho người Việt tại Mỹ
Phá đường dây hôn nhân giả cho người Việt tại Mỹ

Đêm 7/8, tại bang Utah, cảnh sát Liên bang Mỹ đồng loạt bắt giữ 21 thành viên nằm trong đường dây môi giới hôn nhân giả, nhằm đưa người Việt Nam sang định cư hợp pháp tại Mỹ.

Thứ năm, 10/08/2006 - 09:34

Cứu sống thai phụ có 2 tử cung, 1 tử cung bị vỡ
Cứu sống thai phụ có 2 tử cung, 1 tử cung bị vỡ

Ngày 9/8, các bác sĩ Trung tâm y tế huyện Củ Chi, TPHCM đã phẫu thuật cứu sống một thai phụ có tới 2 tử cung, trong đó, tử cung bên phải chứa bào thai bị vỡ, gây sốc nặng do mất máu.

Thứ năm, 10/08/2006 - 09:31

Hé lộ đường dây nhập tàu “ma”
Hé lộ đường dây nhập tàu “ma”

Công ty TNHH Thương mại dịch vụ khai thác thuỷ sản Đại Dương đã gửi công văn đến Chi cục Hải quan cửa khẩu Cảng Sài Gòn, xin làm thủ tục nhập khẩu 1 tàu đánh cá mang tên Masuei Maru 08, xuất xứ Nhật Bản. Nhưng có mặt tại VN lại là tàu Lina 02, xuất xứ Indonesia.

Thứ năm, 10/08/2006 - 09:15

Bùi Tiến Dũng đã nhận phần lớn các hành vi phạm tội
Bùi Tiến Dũng đã nhận phần lớn các hành vi phạm tội

Chiều 9/8, lãnh đạo Tổng cục Cảnh sát (Bộ Công an) cho biết, CQĐT đã có đủ tài liệu chứng minh hành vi vi phạm pháp luật của Bùi Tiến Dũng về 4 tội danh đã khởi tố và Bùi Tiến Dũng cũng đã khai nhận hành vi phạm tội của mình.

Thứ năm, 10/08/2006 - 09:08