Tập tục mai táng của người Việt là vấn đề rất lớn, cần phải bàn tính kỹ

Dân trí Tại diễn đàn khoa học “Tập quán mai táng của người Việt Nam - Xu hướng biển đổi và những vấn đề đặt ra” do Viện Hàn lâm Khoa học Xã hội Việt Nam tổ chức vào chiều 27/8, Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam nhận định, tập tục mai táng là một câu chuyện rất lớn, cần phải bàn tính kỹ.

Diễn đàn khoa học “Tập quán mai táng của người Việt Nam - Xu hướng biển đổi và những vấn đề đặt ra” đã nhận được nhiều ý kiến bàn luận sôi nổi của các chuyên gia, nhà khoa học, nhà quản lý…

Tập tục mai táng của người Việt là vấn đề rất lớn, cần phải bàn tính kỹ - 1

Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam phát biểu tại diễn đàn khoa học “Tập quán mai táng của người Việt Nam - Xu hướng biển đổi và những vấn đề đặt ra”.

Theo đó, lễ thức tang ma, tập tục mai táng của người Việt Nam truyền thống đã và đang biến đổi hàng ngày. Đây là mối quan tâm đặc biệt của mỗi cá nhân, gia đình và toàn xã hội. Trong giai đoạn hiện nay, khi quan niệm, tín ngưỡng, tôn giáo có nhiều sự đan xen, tiếp biến giữa các vùng, miền và văn hoá tộc người, vấn đề kinh tế, đất đai, môi trường, quy hoạch đô thị là… bài toán cần có nhiều lời giải.

GS.TS Nguyễn Quang Thuấn, Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam cho biết, ban tổ chức đã nhận được 25 bản tham luận được thể hiện công phu, chất lượng tốt. Các tham luận đã tiếp cận lễ thức tang ma, tập quán mai táng của người Việt Nam từ góc độ khảo cổ, lịch sử, văn hoá, tôn giáo, kinh tế, môi trường…

“Tập quán mai táng của người Việt Nam gắn liền với đời sống văn hoát, tinh thần, tâm linh, tôn giáo… của mỗi cá nhân, gia đình, dòng họ. Mỗi vùng miền, mỗi tộc người đều có những hình thức mai táng khác nhau.

Ngày nay, dân số gia tăng, tỉ lệ người già ngày càng cao… khi có người qua đời, mỗi gia đình phải lo thủ tục mai táng theo các nghi thức truyền thống. Tập tục mai táng truyền thống của người Việt Nam đã và đang tồn tại nhiều bất cập. Đây chính là điều gây ảnh hưởng không nhỏ đến kinh tế, văn hoá, xã hội, môi trường, quy hoạch đô thị…

Đối với người Kinh, tập tục mai táng theo hình thức địa táng - tức người chết thì chôn xuống đất (hung táng), sau một thời gian thì sẽ cải táng… xây mộ kiên cố. Quy trình này có nhiều lễ phức tạp, tốn kém thời gian, chi phí, đồng thời làm cho môi trường đất, nước ở nhiều khu vực quanh cách nghĩa địa bị ô nhiễm, trở thành nỗi ám ảnh, thậm chí tác động xấu đến sức khỏe của người dân trong khu vực

Ở các đô thị kinh phí và thủ tục cho việc mai táng người chết trở thành vấn đề lớn không chỉ của các cá nhân, gia đình mà của cả xã hội. Khi gia đình có người chết, việc lựa chọn hình thức địa táng hay hỏa táng, nơi chôn cất hay lưu giữ tro cốt ở đâu là việc đại sự, đồng thời vấn đề hộ khẩu, tiêu chuẩn, chế độ cũng không hề đơn giản.

Ở khu vực nông thôn, những gia đình có người chết phải giải quyết vấn đề người xa quê có được mang về quê nhà an táng? Người nghèo từ nơi khác đến có đủ tiền để mua suất đất ở khu nghĩa trang không?... Đây chỉ là những vấn đề đơn cử trong hàng loạt bài toán mang tính thời sự cần nhiều lời giải”, GS.TS Nguyễn Quang Thuấn phát biểu.

Tập tục mai táng của người Việt là vấn đề rất lớn, cần phải bàn tính kỹ - 2

Toàn cảnh diễn đàn khoa học với sự tham gia của nhiều chuyên gia, nhà khoa học và nhà quản lý.

Phát biểu tại diễn đàn, Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam cho rằng, đây là một diễn đàn khoa học mở dành cho các nhà khoa học, chuyên gia, cơ quan quản lý trực tiếp bàn về tập tục mai táng - một câu chuyện không hề nhỏ.

Gần đây có rất nhiều ý kiến nêu lên thực tế tập quán mai táng không chỉ là câu chuyện về xã hội mà còn là câu chuyện rất lớn về kinh tế, môi trường, đất đai, đô thị… Từ đó đặt ra yêu cầu phải có những chính sách liên quan đến tập tục mai táng để bảo đảm phong tục tập quán của dân tộc nhưng cũng đáp ứng nhu cầu phát triển mới trên tinh thần “văn minh, tiết kiệm”.

“Tập quán ma chay, mai táng là một vấn đề xã hội liên quan đến tập tục, truyền thống nên không chỉ đơn thuần bằng các quy định pháp luật, chính sách kinh tế có thể giải quyết được vấn đề mà còn phải đi đôi với việc nghiên cứu rất sâu các khía cạnh văn hoá, xã hội, phối hợp tất cả các giải pháp mới có định hướng nhằm tạo chuyển biến tích cực. Việt Nam có trên 50 dân tộc anh em với những phong tục, tập quán, tín ngưỡng khác nhau nên không thể máy móc áp dụng một chính sách, quy định chung cho tất cả. Chúng ta phải bàn rất kỹ”, Phó Thủ tướng nhấn mạnh và mong muốn các nhà khoa học cùng nhau nghiên cứu, đưa ra khuyến nghị và tham gia giải quyết.

Vì vậy, diễn đàn khoa học lần này rất cần thiết để các nhà khoa học, cơ quan quản lý, các tổ chức chính trị-xã hội, tôn giáo… đưa ra những góc nhìn khác nhau, có các khuyến nghị cần thiết.

Điểm lại các hình thức mai táng từng tồn tại trong lịch sử, PGS.TS Đinh Quang Hải, Viện trưởng Viện Sử học nhận xét, thực tế từ xưa đã có những quy định khá chặt chẽ về thủ tục mai táng, đồng thời đã tồn tại song song nhiều hình thức mai táng như địa táng, hoả táng, thiên táng… Đáng chú ý, hình thức hoả táng (điện táng) hiện nay đang trở thành một xu thế cần được thúc đẩy để tạo thành một tập quán mai táng, vừa tiếp nối truyền thống tâm linh vừa phù hợp với yêu cầu hiện nay về bảo vệ môi trường, gìn giữ đất đai.

“Chúng ta không nên nghĩ truyền thống là cái cũ mà tự thân truyền thống tiếp tục vận động để dân tộc tiếp tục phát triển trong hội nhập, tiếp cận với các nền văn hoá khác. Chúng ta tôn trọng tín ngưỡng của người dân, và cần vận động, thuyết phục để dần dần thay đổi tập quán mai táng của người dân như một đòi hỏi của xã hội”, Nhà sử học Dương Trung Quốc bày tỏ quan điểm.

Đồng tình với quan điểm này, Hoà thượng Thích Gia Quang, Phó Chủ tịch Hội đồng Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam cho rằng, trong điều kiện hiện nay cần xây dựng quy chuẩn mới về nghi lễ tang ma, mai táng sao cho trang nghiêm nhưng không gây tốn kém, tiết kiệm, gìn giữ môi trường. Đặc biệt, chúng ta phải có quy hoạch đối với các nghĩa trang, vừa đủ điều kiện thờ phụng, tín ngưỡng, tâm linh nhưng tiết kiệm đất đai một cách hiệu quả.

“Theo quan điểm Phật giáo người dân nên chọn hình thức hoả táng, điều này phù hợp với truyền thống tín ngưỡng, tâm linh của dân tộc. Cách đây 2.600 năm, khi Đức Phật nhập Niết Bàn, các đệ tử của Ngài đã chọn hình thức hoả táng (trà tỳ) cho dù lúc đó có nhiều hình thức như địa táng, thuỷ táng, điểu táng, lâm táng…

Giáo hội đã tuyên truyền, đặc biệt là trong các phật tử, khi mất đi nên chọn hình thức hỏa táng hay điện táng ngày nay phù hợp với tình hình thực tế, không gây ô nhiễm môi trường, không bị lạm dụng về đất đai, không tốn kém, và vẫn thể hiện được lòng thành kính, tôn trọng đối với người đã mất”, hoà thượng Thích Gia Quang nói.

Nhiều nhà khoa học cũng kiến nghị một mặt cần phải có các quy định, chính sách khuyến khích người dân thực hiện các hình thức mai táng mới. Tuy nhiên, những quy định, chính sách này phải dựa trên, đồng hành với việc vận động người dân, trong đó cần phát huy vai trò tích cực của các tôn giáo, tổ chức xã hội để định hướng, tạo đồng thuận trong nhân dân. Mặt khác, chúng ta cần đẩy mạnh hoạt động tuyên truyền những vấn đề liên quan đến tập quán, phong tục mai táng đến cộng đồng, người dân và xã hội.

Nhiều ý kiến của các nhà nghiên cứu tại diễn dàn đều nêu giải pháp, sáng kiến điện táng. TS Nguyễn Thị Thanh Bình (Viện Dân tộc học) cho biết: “Từ hung táng (cát táng) đến hỏa táng (chôn một lần) là một bước thay đổi lớn trong nhận thức và quan niệm của người dân, nhất là vùng đồng bằng Bắc Bộ. Số lượng và tỷ lệ hỏa táng của Hà Nội trong những năm trở lại đây tăng lên đáng kể”.

Hà Tùng Long

MỚI NHẤT
Giao lưu nghệ thuật đặc biệt “Sao Độc lập” thể hiện tinh thần tự hào Việt Nam
Giao lưu nghệ thuật đặc biệt “Sao Độc lập” thể hiện tinh thần tự hào Việt Nam

(Dân trí) - Tối 28/8, tại Nhà hát Lớn Hà Nội, Bộ Biên tập Tạp chí Cộng sản, Bộ Thông tin và Truyền thông, UBND Thành phố Hà Nội và Ủy ban quản lý vốn nhà nước tại doanh nghiệp phối hợp tổ chức chương trình giao lưu nghệ thuật đặc biệt với chủ đề “Sao Độc lập”.

Thứ năm, 29/08/2019 - 07:39

Trưng bày chuyên đề “Bác Hồ với Thanh Hóa - Thanh Hóa 50 năm thực hiện Di chúc của Bác”
Trưng bày chuyên đề “Bác Hồ với Thanh Hóa - Thanh Hóa 50 năm thực hiện Di chúc của Bác”

(Dân trí) - Ngày 28/8, tại Khu văn hóa tưởng niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh (TP Thanh Hóa) đã khai mạc trưng bày chuyên đề “Bác Hồ với Thanh Hóa - Thanh Hóa 50 năm thực hiện Di chúc của Bác”. Gần 2.000 hình ảnh, tư liệu, hiện vật... về cuộc đời, sự nghiệp hoạt động cách mạng của Người được giới thiệu đến đông đảo cán bộ, đảng viên và các tầng lớp nhân dân.

Thứ năm, 29/08/2019 - 07:29

Kiếm tiền giỏi nhất trong lịch sử âm nhạc, nam ca sĩ quyết định nghỉ ngơi vài năm
Kiếm tiền giỏi nhất trong lịch sử âm nhạc, nam ca sĩ quyết định nghỉ ngơi vài năm

(Dân trí) - Nam ca sĩ người Anh Ed Sheeran đã thu về 775 triệu USD sau khi hoàn tất tour lưu diễn vòng quanh thế giới rất thành công. Đây là con số lớn nhất mà một tour lưu diễn âm nhạc từng đạt được trong lịch sử từ trước tới nay.

Thứ năm, 29/08/2019 - 07:26

Lý do Taylor Swift bí mật chuyện yêu đương sau nhiều lần đổ vỡ
Lý do Taylor Swift bí mật chuyện yêu đương sau nhiều lần đổ vỡ

(Dân trí) - Nữ ca sĩ 29 tuổi cho hay chuyện tình cảm giữa cô và bạn trai hiện tại - nam diễn viên người Anh Joe Alwyn - “không dành để chia sẻ, bàn luận công khai”, tất cả là để cô có cảm giác cuộc sống của bản thân “có thể kiểm soát được”.

Thứ tư, 28/08/2019 - 03:12

“Cô Đẩu” Công Lý nói gì khi đạt Nghệ sĩ Nhân dân muộn hơn Tự Long?
“Cô Đẩu” Công Lý nói gì khi đạt Nghệ sĩ Nhân dân muộn hơn Tự Long?

(Dân trí) - NSND Công Lý cho rằng, so với một số bạn bè cùng trang lứa và đàn em thì việc được phong tặng Nghệ sĩ Nhân dân của anh đúng là có chậm hơn nhưng anh không quá quan trọng về điều đó.

Thứ tư, 28/08/2019 - 03:10

Luật Điện ảnh mới sẽ “bắt thóp” chiêu né kiểm duyệt của phim kinh dị như thế nào?
Luật Điện ảnh mới sẽ “bắt thóp” chiêu né kiểm duyệt của phim kinh dị như thế nào?

(Dân trí) - Kinh dị và tâm linh... thường là những chủ đề được cho “nhạy cảm”. Vì thế, để đến được khán giả phải nhiều nhà sản xuất phim đã tìm đủ chiêu trò để lách luật, né tránh kiểm duyệt. Đó là lí do vì sao ngày càng có nhiều phim được sản xuất chỉ để phát trực tuyến.

Thứ tư, 28/08/2019 - 01:40

Ý tưởng hồi sinh sông Tô Lịch nhận Giải Bùi Xuân Phái
Ý tưởng hồi sinh sông Tô Lịch nhận Giải Bùi Xuân Phái

(Dân trí) - Xây dựng đường đua xe công thức 1 đồng thời đăng cai tổ chức giải đua vào tháng 4-2020 và Quyết tâm làm sạch sông Tô Lịch là 2 ý tưởng được trao trao giải Ý tưởng - Vì tình yêu Hà Nội trong hệ thống Giải thưởng Bùi Xuân Phái năm 2019.

Thứ tư, 28/08/2019 - 10:21

Đằng sau sự nghiệp của người mẫu chuyển giới nổi tiếng hàng đầu thế giới hiện nay
Đằng sau sự nghiệp của người mẫu chuyển giới nổi tiếng hàng đầu thế giới hiện nay

(Dân trí) - Người mẫu Teddy Quinlivan là người mẫu chuyển giới hiếm hoi trở thành gương mặt đại diện trong chiến dịch quảng cáo của nhiều thương hiệu đình đám thế giới.

Thứ tư, 28/08/2019 - 09:31

Nghệ sĩ Việt: Võ sư gì lại đi đánh vợ mới sinh!
Nghệ sĩ Việt: Võ sư gì lại đi đánh vợ mới sinh!

(Dân trí) - Trước clip võ sư đánh vợ dã man như thời trung cổ dù vợ mới sinh con 2 tháng đang gây ồn ào dư luận, nhiều nghệ sĩ Việt đã bức xúc lên tiếng. Theo chuyên gia tâm lý Trịnh Trung Hòa, đây là hành vi vi phạm pháp luật, cần phải trừng trị thích đáng...

Thứ tư, 28/08/2019 - 09:16

Nam ca sĩ gây sửng sốt khi chụp hình vui vẻ cùng... bốn bà vợ
Nam ca sĩ gây sửng sốt khi chụp hình vui vẻ cùng... bốn bà vợ

(Dân trí) - Trong bức ảnh, cả nam ca sĩ người Anh Rod Stewart (74 tuổi) và bốn người phụ nữ đều tỏ ra vui vẻ, thân thiện. Rod Stewart có với họ 7 người con, họ là 4 người phụ nữ đã đi qua cuộc đời ông và sinh con cho ông.

Thứ tư, 28/08/2019 - 07:27

Taylor Swift vô địch kiếm tiền trong giới nữ ca sĩ
Taylor Swift vô địch kiếm tiền trong giới nữ ca sĩ

(Dân trí) - Đứng ở ngôi vị đầu bảng, thu nhập của Taylor Swift trong một năm qua cao gấp đôi ngôi vị á quân. Ở tuổi 29, “công chúa pop” đang thăng hoa trong cả sự nghiệp và tình cảm.

Thứ tư, 28/08/2019 - 07:24

Đập trống Ma Coong và đua thuyền trên sông Kiến Giang được công nhận Di sản văn hóa phi vật thể Quốc gia
Đập trống Ma Coong và đua thuyền trên sông Kiến Giang được công nhận Di sản văn hóa phi vật thể Quốc gia

(Dân trí) - Lễ hội đua, bơi thuyền trên sông Kiến Giang, huyện Lệ Thủy và Lễ hội Đập trống của người Ma Coong, xã Thượng Trạch, huyện Bố Trạch (Quảng Bình) mới đây đã được công nhận là Di sản văn hoá phi vật thể Quốc gia.

Thứ tư, 28/08/2019 - 06:33

ĐÁNG QUAN TÂM
Đề nghị công nhận ông Lê Linh là “cha đẻ” Thần đồng đất Việt
Đề nghị công nhận ông Lê Linh là “cha đẻ” Thần đồng đất Việt

(Dân trí) - Ngày 27/8, TAND TPHCM mở phiên toà xét xử phúc thẩm vụ án tranh chấp quyền sở hữu trí tuệ liên quan đến bộ truyện tranh Thần đồng đất Việt.

Thứ ba, 27/08/2019 - 10:28

Bức tượng vô giá trị hóa ra là tác phẩm nghệ thuật có giá hơn 14 tỷ đồng
Bức tượng vô giá trị hóa ra là tác phẩm nghệ thuật có giá hơn 14 tỷ đồng

(Dân trí) - Một bức tượng những tưởng vô giá trị đã vừa được xác định là tác phẩm nghệ thuật đích thực được thực hiện bởi nhà điêu khắc người Thụy Sĩ Alberto Giacometti (1901 - 1966).

Thứ ba, 27/08/2019 - 03:35

Câu chuyện có thật về chú chó lang thang suýt mất mạng trở thành “ngôi sao điện ảnh”
Câu chuyện có thật về chú chó lang thang suýt mất mạng trở thành “ngôi sao điện ảnh”

(Dân trí) - Chú chó trong bộ phim hoạt hình Disney “Lady and the Tramp” (Tiểu thư và chàng lang thang) có tên Monte, hiện được 2 tuổi. Monte đã từng sống trong một trung tâm bảo trợ động vật, vì mãi không có người nhận nuôi nên suýt nữa chú chó đã phải nhận “cái chết nhân đạo”.

Thứ ba, 27/08/2019 - 03:35

NTK Đỗ Trịnh Hoài Nam sẽ trình diễn mở màn New York Couture Fashion Week 2019
NTK Đỗ Trịnh Hoài Nam sẽ trình diễn mở màn New York Couture Fashion Week 2019

(Dân trí) - Lần thứ 2 tham dự New York Couture Fashion Week 2019 với tư cách là NTK mở màn đêm tiệc thời trang danh tiếng thế giới, NTK Đỗ Trịnh Hoài Nam sẽ trình diễn bộ sưu tập thời trang mang tên “S Vietnam”.

Thứ ba, 27/08/2019 - 11:58

Sự tích về “Cây thị ăn thề”
Sự tích về “Cây thị ăn thề”

(Dân trí) - Trải qua bao biến cố thăng trầm của lịch sử, “cây thị ăn thề” đang tọa lạc tại xóm Kim Sơn 2, xã Sơn Phúc, vẫn sừng sững đầy sức sống, tỏa bóng xanh mát. Đặc biệt cây thị này còn gắn với sự tích “cứu Vua Lê Lợi”.

Thứ ba, 27/08/2019 - 11:15

Leonardo DiCaprio vào cuộc: “Rừng Amazon không chỉ cần những lời cầu nguyện”
Leonardo DiCaprio vào cuộc: “Rừng Amazon không chỉ cần những lời cầu nguyện”

(Dân trí) - Tài tử Leonardo DiCaprio phát động quỹ khẩn cấp để cùng chung sức xử lý cháy rừng Amazon. Nam tài tử khẳng định: “Rừng Amazon lúc này không chỉ cần những lời cầu nguyện của chúng ta”.

Thứ ba, 27/08/2019 - 06:56

Nàng “Góa phụ đen” kiếm tiền khủng cỡ nào?
Nàng “Góa phụ đen” kiếm tiền khủng cỡ nào?

(Dân trí) - Trong năm qua, nữ diễn viên Scarlett Johansson đã trở thành minh tinh kiếm bộn tiền nhất trong giới sao nữ, với con số lên tới 56 triệu USD.

Thứ ba, 27/08/2019 - 06:17

Nhà sản xuất lên tiếng khi bị phản đối việc chọn chó Nhật đóng phim “Cậu Vàng”
Nhà sản xuất lên tiếng khi bị phản đối việc chọn chó Nhật đóng phim “Cậu Vàng”

(Dân trí) - Việc đoàn làm phim “Cậu Vàng” chọn một chú chó giống Shiba Inu đặc trưng của Nhật Bản để đóng nhân vật trung tâm của bộ phim dựa trên tác phẩm văn học “Lão Hạc” của cố nhà văn Nam Cao đã vấp phải sự phản đối kịch liệt.

Thứ ba, 27/08/2019 - 06:17

Hoa hậu thế giới Myanmar 2017 Ei Kyawt Khaing sẽ đến Việt Nam
Hoa hậu thế giới Myanmar 2017 Ei Kyawt Khaing sẽ đến Việt Nam

(Dân trí) - 20 khách mời nổi tiếng đến từ nhiều quốc gia trên khắp thế giới như: Hoa hậu thế giới Myanmar 2017 - Ei Kyawt Khaing, nhiếp ảnh gia du lịch người Pháp - VuThéara Kham với hàng triệu người theo dõi trên kênh instagram... sẽ cùng tham gia hành trình khám phá Việt Nam.

Thứ hai, 26/08/2019 - 06:26

Ứng viên nói gì khi tham gia chương trình “khỏa thân hẹn hò”?
Ứng viên nói gì khi tham gia chương trình “khỏa thân hẹn hò”?

(Dân trí) - “Naked Attraction” (Khỏa thân hấp dẫn) là một show hẹn hò trên truyền hình của Anh từng gây tranh cãi khi mới bắt đầu xuất hiện, bởi chương trình yêu cầu các ứng viên phải xuất hiện khỏa thân, những tưởng chương trình này sẽ sớm khép lại, nhưng hiện đã đi tới… mùa 4.

Thứ hai, 26/08/2019 - 02:17

“Bệnh ngôi sao” giết chết tài năng trẻ “chưa đỗ ông nghè đã đe hàng tổng”
“Bệnh ngôi sao” giết chết tài năng trẻ “chưa đỗ ông nghè đã đe hàng tổng”

(Dân trí) - “Ngụp lặn” mãi mới nổi, tuy nhiên không ít nghệ sĩ trẻ lại “tự chìm” bởi căn bệnh trầm kha trong giới nghệ sĩ mang tên “bệnh ngôi sao”.

Thứ hai, 26/08/2019 - 10:01

14 bí mật của những bộ phim kinh điển trong lịch sử điện ảnh
14 bí mật của những bộ phim kinh điển trong lịch sử điện ảnh

(Dân trí) - Những dòng “code” mật mã trong phim “Ma trận” chính là… công thức làm sushi. Chú mèo có tính biểu tượng trong “Bố già” là chú mèo hoang đi lạc bỗng nhiên xuất hiện trên phim trường.

Thứ hai, 26/08/2019 - 07:25