Phát lộ dấu tích cung điện thời Lê sơ ở Hoàng thành Thăng Long

Dân trí Sáng nay (17/4), Trung tâm Bảo tồn Di sản Hoàng thành Thăng Long - Hà Nội và Viện Khảo cổ học Việt Nam đã tổ chức hội thảo khoa học để báo cáo sơ bộ kết quả khai quật thăm dò khu vực chính điện Kính Thiên năm 2017 tại số 9 Hoàng Diệu.
>>Công bố dấu tích kiến trúc nghìn năm dưới Điện Kính Thiên

Dấu tích cung điện nghìn năm dưới lòng đất

Theo đó, năm 2017, hai đơn vị trên đã tiến hành khai quật thăm dò khu vực phía Đông nền điện Kính Thiên (giáp đường Nguyễn Tri Phương) với tổng diện tích gần 1.000m2.

Hố khai quật gồm 16 lớp đào, các lớp dày trung bình 20cm, diễn biến khá phức tạp vì trải qua một quá trình lịch sử đã bị phá hủy do có sự xâm thực của giai đoạn sau xuống các tầng văn hóa giai đoạn trước.

Theo PGS.TS Tống Trung Tín - Chủ tịch Hội Khảo cổ học Việt Nam, cuộc khai quật đã làm xuất lộ tầng văn hóa dày gần 4,5m với các lớp văn hóa có niên đại khoảng từ thời Đại La, Đinh, Tiền Lê, Lý, Trần, Lê sơ, Lê Trung hưng, Nguyễn đến thời hiện đại. Cuộc khai quật đã làm xuất lộ 3 dấu tích kiến trúc thời Lý - Trần, một số dấu tích kiến trúc thời Lê sơ, Lê Trung hưng và thời Nguyễn. Các đặc điểm cơ bản của vật liệu, loại hình dấu tích còn lại được tìm thấy gồm: móng cột, móng tường, nền kiến trúc, bó nền…

Phát lộ dấu tích cung điện thời Lê sơ ở Hoàng thành Thăng Long - 1
Toàn cảnh hố khai quật ở phía Đông điện Kính Thiên - Hoàng thành Thăng Long. Ảnh: Tùng Long.
Toàn cảnh hố khai quật ở phía Đông điện Kính Thiên - Hoàng thành Thăng Long. Ảnh: Tùng Long.

Di vật tìm thấy trong các tầng văn hóa này thuộc nhiều loại hình khác nhau như: đồ đất nung, đồ gốm, đồ gỗ, đồ kim loại, trong đó có một số lượng lớn là gạch ngói. Đặc sắc nhất trong là gạch ngói và vật liệu trang trí lợp mái cung điện có tráng men vàng (hoàng lưu ly) và men xanh (thanh lưu ly) thuộc thời Lê sơ (thế kỷ 15 đến đầu thế kỷ 17).

PGS.TS Tống Trung Tín cho rằng, những di vật này cho phép hình dung rõ thêm về loại “ngói rồng”, đầu rồng phía diềm mái, đuôi rồng phía góc mái… lợp cung điện trong khu vực chính điện Kính Thiên của Hoàng đế Lê sơ. Ngoài ra, một phát hiện đáng kể nữa đó khu vực khai quật tìm được khá nhiều gốm sứ thời Mạc (khoảng thế kỷ 16). Di tích di vật thời Mạc cho thấy thời Mạc tiếp thu nguyên thời Lê sơ, chỉ sửa chữa không đáng kể.

Điểm đáng lưu ý là dấu tích kiến trúc thời Trần tìm thấy dải nền hoa chanh này có kích thước rất lớn, phần còn lại dài 1,15m. Vật liệu xây dựng đường hoa chanh là ngói phẳng, dẹt… được xếp đặt rất công phu. Đặc điểm này cho thấy đây là dấu tích của kiến trúc sớm thời Trần (thế kỷ 13) và đây là một kiến trúc thời Trần chiếm vị trí quan trọng trong hoàng cung Thăng Long thời Trần. Đây đồng thời là dải hoa chanh lớn nhất (trừ kiểu hoa chanh dạng vòm cuốn thời Trần ở 18 Hoàng Diệu) trong hầu hết các dải nền hoa chanh ở các vị trí khác của kinh thành Thăng Long và các di tích khác của Đại Việt thời Trần.

PGS Tống Trung Tín cùng GS Phan Huy Lê và Giám đốc Trung tâm Di sản Hoàng thành Thăng Long tham quan hố khai quật. Ảnh: Tùng Long.
PGS Tống Trung Tín cùng GS Phan Huy Lê và Giám đốc Trung tâm Di sản Hoàng thành Thăng Long tham quan hố khai quật. Ảnh: Tùng Long.

Kiến trúc thời Lê Trung hưng tìm thấy móng tường xếp bằng gạch vồ rất kiên cố. Có ý kiến cho rằng, đây là dấu tích móng cổng trong cấm thành Thăng Long thời Lê Trung hưng. Tầng văn hóa này còn có dấu tích móng đá, gạch đang được phỏng đoán là một loại hình ao/hồ trong hoàng cung. Dấu tích này đang được tìm hiểu tính chất và niên đại.

Có đủ cứ liệu khảo cổ học phục dựng không gian điện Kính Thiên

GS. TS Nguyễn Quang Ngọc - Phó Chủ tịch Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam cho rằng, các dấu tích kiến trúc và hệ thống di vật mới được phát lộ rất mới so với trước đây. Cái mới đó có thể làm giới nghiên cứu hoang mang nhưng lại rất quý. Các phát hiện này tiếp tục phản ánh diễn biến phức tạp dấu tích kiến trúc của điện Kính Thiên qua các triều đại lịch sử. Và điều này nhất thiết phải có một bản đồ tổng thể, kết nối các điểm khai quật từ trước đến nay để có thể hình dung một cách tổng thể và tìm ra trục trung tâm của điện Kính Thiên.

Nhiều nhà khoa học cũng đề nghị cần nghiên cứu rõ hơn về hồ nước vừa tìm thấy trong lòng hố khai quật mới đây để thấy được sự kết nối của dấu tích này với thời Đại La, Lý, Trần… Đặc biệt, cần làm rõ yếu tố nhà Mạc qua các tầng văn hóa và các di vật tìm thấy trong quá trình khai quật. Quan trọng hơn là việc nên lập kế hoạch khai quật mở rộng và thúc đẩy nhanh việc khai quật để trả lại không gian cho điện Kính Thiên.

PGS Tống Trung Tín giới thiệu về các di vật tìm thấy ở hố khai quật. Ảnh: Tùng Long.
PGS Tống Trung Tín giới thiệu về các di vật tìm thấy ở hố khai quật. Ảnh: Tùng Long.

GS Phan Huy Lê - Chủ tịch Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam phát biểu rằng, kết quả khai quật khu vực phía Đông nền điện Kính Thiên đã mang đến những kết quả rất mới. Trên cơ sở đó đặt ra nhiều vấn đề mới cho giới nghiên cứu.

“Tôi thấy hố khai quật lần này có độ sâu sâu nhất từ trước tới nay và có dấu tích kiến trúc xuyên suốt từ thời Đại La cho đến tận Nguyễn. Mặc dù dấu tích Đại La ở hố khai quật lần này khá nhỏ nhưng đã phần nào chứng tỏ phạm vi Đại La tràn từ Đoan Môn sang Kính Thiên. Thời Lý, Trần, Lê… chúng ta cũng tìm thấy dấu tích kiến trúc, đặc biệt là dải nền hoa chanh thời Trần dài 1,15m. Như vậy có thể đoán ở đây từng tồn tại một kiến trúc cực lớn.

Đặc biệt, các vật liệu kiến trúc thời Lê lần này tìm thấy cực kỳ phong phú. Các vật liệu này có quy mô của mái cung điện thời Lê sơ. Có đủ tư liệu để nghiên cứu theo hướng đó”, GS Phan Huy Lê nhấn mạnh.

GS Phan Huy Lê cũng cho rằng, qua các ý kiến đóng góp của các nhà khoa học, giới nghiên cứu và khảo cổ cần quan tâm 3 vấn đề. Thứ nhất, kế hoạch khai quật khảo cổ mà UBND TP. Hà Nội phê duyệt là mỗi năm được khai quật 1000m2. Con số này là hợp lý, không cần mở rộng diện tích và đẩy nhanh tiến độ quá. Cái quan trọng là việc khai quật cần có kế hoạch cụ thể và khoa học.

“Tôi đề nghị thời gian tới tập trung khai quật suốt từ Đoan Môn đến điện Kính Thiên và sau điện Kính Thiên trong một giới hạn nhất định. Làm thế nào đó, ta có đủ cứ liệu khảo cổ học phục dựng không gian điện Kính Thiên. Tôi nhấn mạnh là phục dựng không gian điện Kính Thiên còn phục dựng điện Kính Thiên trên thực tế là rất khó. Riêng phục dựng mái và một số kiến trúc thì có thể làm được”, GS Lê bày tỏ.

Một số di vật thời Lê sơ tìm thấy dưới lòng điện Kính Thiên. Ảnh: Tùng Long.
Một số di vật thời Lê sơ tìm thấy dưới lòng điện Kính Thiên. Ảnh: Tùng Long.

Theo GS Phan Huy Lê, việc khai quật cần phải gắn với nghiên cứu chứ không nên chỉ thuần khai quật. Đã đến lúc cần nối các điểm khai quật để hình dung kiến trúc qua các thời như thế nào. Trên cơ sở đó, tổ chức một hội thảo khoa học để bàn về tất cả các vấn đề đặt ra. Ngoài ra, đây là các cuộc khai quật để bảo tồn chứ không phải để giải phóng mặt bằng. Vì thế, sau mỗi cuộc khai quật cần phải đề ra phương án bảo tồn cụ thể. Cái gì bảo tồn trong thời gian ngắn, cần sớm cho người dân đến tham quan; cái gì cần bảo tồn trong thời gian dài cũng phải có kế hoạch. Thêm vào đó cần, phải tư liệu hóa tất cả mọi thứ ở trình độ cao nhất.

Hà Tùng Long

MỚI NHẤT
Bảo Thanh bất ngờ đóng kịch do NSƯT Chí Trung dàn dựng
Bảo Thanh bất ngờ đóng kịch do NSƯT Chí Trung dàn dựng

(Dân trí) - Bảo Thanh là một trong những gương mặt đã gây được nhiều ấn tượng khi tham gia vở diễn “Ai là thủ phạm” của tác giả Lưu Quang Vũ do NSƯT Chí Trung dàn dựng công diễn tại TP.HCM tối qua (18/4).

Thứ năm, 19/04/2018 - 08:00

Đạo diễn đầu tiên trong lịch sử điện ảnh cán mốc doanh thu 10 tỷ USD
Đạo diễn đầu tiên trong lịch sử điện ảnh cán mốc doanh thu 10 tỷ USD

(Dân trí) - Đạo diễn lừng danh người Mỹ Steven Spielberg đã trở thành đạo diễn đầu tiên trong lịch sử điện ảnh có các bộ phim điện ảnh thu về từ phòng vé hơn… 10 tỷ USD (hơn 227.000 tỷ đồng).

Thứ năm, 19/04/2018 - 07:30

Độc giả trẻ náo nức đi hội sách
Độc giả trẻ náo nức đi hội sách

(Dân trí) - Tối 18/4, Hội sách Hải Châu - Đà Nẵng 2018 đã chính thức khai mạc. Hàng ngàn người, trong đó có rất nhiều bạn trẻ tìm đến hội sách.

Thứ năm, 19/04/2018 - 01:00

Công trình "Không gian thân thiện" tiếp tục thắng lớn tại giải Kiến trúc Xanh 2018
Công trình "Không gian thân thiện" tiếp tục thắng lớn tại giải Kiến trúc Xanh 2018

(Dân trí) - Một ban Giám khảo quốc tế độc lập đã xem xét kỹ lưỡng và chọn tổng cộng 09 dự án thắng giải và 04 giải khuyến khích, nổi bật trong số đó là Không gian thân thiện BE (BE friendly space) do H&P Architects phát triển đã có chiến thắng duy nhất tại hạng mục Phát triển hoà nhập xã hội (Social-inclusive development).

Thứ năm, 19/04/2018 - 12:13

Vì sao NSƯT Trần Ly Ly rời bỏ chức Phó hiệu trưởng trường múa TP.HCM?
Vì sao NSƯT Trần Ly Ly rời bỏ chức Phó hiệu trưởng trường múa TP.HCM?

(Dân trí) - Với NSƯT Trần Ly Ly rời bỏ chức Phó hiệu trưởng trường múa TP.HCM là một quyết định táo bạo vì cả gia đình chị phải thay đổi mọi thứ theo quyết định này.

Thứ tư, 18/04/2018 - 04:10

Kinh ngạc nữ ca sĩ chuyên chấm thi hát “lặn lội” đi làm thí sinh
Kinh ngạc nữ ca sĩ chuyên chấm thi hát “lặn lội” đi làm thí sinh

(Dân trí) - Nữ danh ca tự nhủ mình đã được làm giám khảo chấm thi hát nhiều lần, đã đưa ra nhiều nhận xét, đánh giá về các thí sinh, vậy cũng phải có lúc thay đổi “vai vế”, cô muốn thử đặt mình vào vị trí thí sinh đi thi, để xem có giành nổi chiến thắng hay không.

Thứ tư, 18/04/2018 - 03:43

Minh tinh “tứ tuần” gây sốc với diện mạo trẻ trung như thiếu nữ
Minh tinh “tứ tuần” gây sốc với diện mạo trẻ trung như thiếu nữ

(Dân trí) - Minh tinh Hoa ngữ - Diêm Ni - mới đây đã gây sốc khi xuất hiện bên con gái tại một sự kiện. Người đẹp 47 tuổi dường như có khả năng đi ngược quy luật thời gian, bởi dù xuất hiện bên con gái, nhưng trông họ như thể… hai chị em.

Thứ tư, 18/04/2018 - 01:07

Khai mạc ngày sách Việt Nam lần thứ 5: Nhiều hoạt động thiết thực tri ân độc giả
Khai mạc ngày sách Việt Nam lần thứ 5: Nhiều hoạt động thiết thực tri ân độc giả

(Dân trí) - Ông Võ Văn Thưởng - Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương; ông Trương Minh Tuấn - Uỷ viên Trung ương Đảng, Phó Trưởng ban Tuyên giáo Trung ương, Bộ trưởng Bộ Thông tin và Truyền thông đã đi thăm các gian sách tại Lễ khai mạc Ngày sách Việt Nam.

Thứ tư, 18/04/2018 - 10:00

Khám phá làng giấy cổ tích ở Hàn Quốc
Khám phá làng giấy cổ tích ở Hàn Quốc

(Dân trí) - Những ngôi nhà truyền thống Hàn Quốc Hanok nằm xen kẽ nhau dưới chân núi. Làng giấy tỉnh Jeounju hiện lên như một ngôi làng cổ tích. Chính nơi đây đang gìn giữ một báu vật sống từ hơn 1.000 năm nay của người Hàn Quốc: giấy Hanji.

Thứ tư, 18/04/2018 - 09:59

NSƯT Quang Thắng lên tiếng về vai giả gái mua vui gây tranh cãi
NSƯT Quang Thắng lên tiếng về vai giả gái mua vui gây tranh cãi

(Dân trí) - Mấy ngày qua, giới sân khấu bàn tán khá nhiều về vai bà mẹ của NSƯT Quang Thắng trong vở kịch “Thiên đường” - Đoàn Kịch nói Hải Phòng ở Liên hoan Sân khấu Kịch nói toàn quốc 2018. Nhiều người cho rằng, họ đã chưng hửng khi một người như Quang Thắng lại “cải trang thành đàn bà” mua vui cho vở diễn.

Thứ tư, 18/04/2018 - 09:18

Tại sao tài tử nổi tiếng chuyển sang hẹn hò… “người đẹp trí tuệ”?
Tại sao tài tử nổi tiếng chuyển sang hẹn hò… “người đẹp trí tuệ”?

(Dân trí) - Những phụ nữ trí tuệ hàn lâm sánh vai bên các tài tử nổi danh màn bạc - thực tế, họ không chỉ đơn thuần thông minh, tài giỏi, IQ cao, mà còn sở hữu nhan sắc ấn tượng. Dường như họ đã được cuộc đời biệt đãi với một “combo” hiếm thấy gồm cả nhan sắc và trí tuệ.

Thứ tư, 18/04/2018 - 06:12

Bộ Văn hoá trao tặng ô tô thư viện lưu động đa phương tiện cho 8 tỉnh
Bộ Văn hoá trao tặng ô tô thư viện lưu động đa phương tiện cho 8 tỉnh

(Dân trí) - Sáng nay (18/4), Bộ VHTT&DL đã tổ chức lễ trao tặng xe ô tô thư viện lưu động đa phương tiện cho 8 thư viện tỉnh Lạng Sơn, Điện Biên, Hoà Bình, Ninh Bình, Nam Định, Quảng Bình, Lâm Đồng và Cà Mau.

Thứ tư, 18/04/2018 - 06:00

ĐÁNG QUAN TÂM
Tại sao nhiều người giàu có, nổi tiếng chỉ mặc một bộ đồ duy nhất?
Tại sao nhiều người giàu có, nổi tiếng chỉ mặc một bộ đồ duy nhất?

(Dân trí) - Nếu bạn đã tìm ra được bộ đồ hoàn hảo dành cho mình, tại sao còn phải tiếp tục thay đổi? Có nhiều người nổi tiếng, sau khi tìm được công thức thời trang phù hợp nhất, từ đó, họ không thay đổi nữa.

Thứ ba, 17/04/2018 - 02:06

Lái xe khi đang say xỉn, gây tai nạn, MC bị phạt gần… 3 tỷ đồng
Lái xe khi đang say xỉn, gây tai nạn, MC bị phạt gần… 3 tỷ đồng

(Dân trí) - Một MC truyền hình nổi tiếng đã vừa bị tòa yêu cầu nộp phạt số tiền tương đương 2,8 tỷ đồng vì lái xe khi đang say xỉn, gây tai nạn.

Thứ ba, 17/04/2018 - 02:03

Giới thiệu triển lãm “Bút Lực”của họa sĩ Phạm Lực
Giới thiệu triển lãm “Bút Lực”của họa sĩ Phạm Lực

Ngày 20/4/2018, Trung tâm Nghệ thuật đương đại Vincom (VCCA) khai mạc triển lãm “bút Lực”, giới thiệu những tác phẩm đặc sắc của họa sĩ Phạm Lực – một trong những gương mặt cá tính của hội họa Việt Nam.

Thứ ba, 17/04/2018 - 02:00

Sao Việt “hở bạo”: Giới hạn nào cho những người nổi tiếng?
Sao Việt “hở bạo”: Giới hạn nào cho những người nổi tiếng?

(Dân trí) - Nhiều sao Việt đang quá lạm dụng trang phục hở hang mà quên đi giới hạn của một người nổi tiếng. Điều này tạo ra sự nguy hiểm khó đoán, bởi sẽ có người trẻ bắt chước thần tượng...

Thứ ba, 17/04/2018 - 07:06

Những đứa trẻ sinh ra với định mệnh “nổi tiếng và sung sướng”
Những đứa trẻ sinh ra với định mệnh “nổi tiếng và sung sướng”

(Dân trí) - Đó là những đứa trẻ được sinh ra với định mệnh trở thành người nổi tiếng, giàu có, trong showbiz quốc tế có một vài đứa trẻ đặc biệt như vậy…

Thứ ba, 17/04/2018 - 06:57

Hy hữu chuyện người bán hàng bị cấm… rao vì giọng quá to
Hy hữu chuyện người bán hàng bị cấm… rao vì giọng quá to

(Dân trí) - Một người bán rau củ quả đã vừa bị… cấm rao hàng sau 35 năm buôn bán ngoài chợ, bởi tiếng rao của ông quá to, như tiếng… máy cưa công nghiệp.

Thứ ba, 17/04/2018 - 06:55

Chương trình nhạc đỏ “Tình em” hướng đến Ngày Thống nhất đất nước
Chương trình nhạc đỏ “Tình em” hướng đến Ngày Thống nhất đất nước

(Dân trí) - Đây là liveshow nhạc cách mạng gồm những ca khúc đã rất nổi tiếng, được đông đảo công chúng yêu thích như: “Tình ca” (Phạm Duy), “Dáng đứng Việt Nam” (Lê Anh Xuân), “Hành khúc ngày và đêm” (Phan Huỳnh Điểu), “Cô gái vót chông” (Hoàng Hiệp)…

Thứ ba, 17/04/2018 - 02:00

Bật cười với tiết mục hài hước “rút khăn, còn nguyên cốc”
Bật cười với tiết mục hài hước “rút khăn, còn nguyên cốc”

(Dân trí) - Nghệ sĩ trình diễn đã đưa không khí vui vẻ hài hước lên sân khấu với tiết mục “cổ điển” - rút khăn không làm rơi cốc. Nghệ sĩ này còn khỏa thân biểu diễn và che chắn cho mình bằng chính những tấm vải và chén đĩa dùng để thực hiện tiết mục.

Thứ hai, 16/04/2018 - 10:22

Nhã Phương tránh nhắc đến Trường Giang, thừa nhận mình đang chông chênh
Nhã Phương tránh nhắc đến Trường Giang, thừa nhận mình đang chông chênh

(Dân trí) - Trong lễ trao giải Cánh diều 2017, Nhã Phương đã nhất quyết không trả lời bất kỳ câu hỏi nào liên quan tới Trường Giang. Tuy nhiên, nữ diễn viên cũng thừa nhận, cô đang chông chênh.

Thứ hai, 16/04/2018 - 10:20

Chàng trai giống Sơn Tùng M-TP gây chú ý tại Sing My Song
Chàng trai giống Sơn Tùng M-TP gây chú ý tại Sing My Song

(Dân trí) - Ở vòng Tranh đấu, Juun Đăng Dũng được khen ngợi khả năng trình diễn, có phong thái của một ngôi sao. Tuy nhiên, có ý kiến cho rằng anh khá giống Sơn Tùng M-TP…

Thứ hai, 16/04/2018 - 09:00

Nhã Phương “đơn độc” trên thảm đỏ, nghẹn ngào khi nhận Cánh diều vàng
Nhã Phương “đơn độc” trên thảm đỏ, nghẹn ngào khi nhận Cánh diều vàng

(Dân trí) - Trong lễ trao giải Cánh diều tối qua (15/4), khi chương trình đã bắt đầu được khoảng 10 phút Nhã Phương mới xuất hiện đơn độc trên thảm đỏ. Khi lên nhận giải, nữ diễn viên nghẹn ngào khi chia sẻ cảm xúc.

Thứ hai, 16/04/2018 - 08:57

Ninh Bình: Sẵn sàng cho đại lễ 1050 năm nhà nước Đại Cồ Việt
Ninh Bình: Sẵn sàng cho đại lễ 1050 năm nhà nước Đại Cồ Việt

(Dân trí) - Đại lễ kỷ niệm 1.050 nhà nước Đại Cồ Việt diễn ra tại Ninh Bình năm nay sẽ có nhiều hoạt động văn hóa đặc sắc, hàng chục đoàn nghệ thuật quốc tế sẽ hội tụ về cố đô Hoa Lư biểu diễn.

Thứ hai, 16/04/2018 - 08:00