Phát hiện di tích cư trú của người tiền sử trong hang động núi lửa ở Tây Nguyên

Dân trí Mới đây, Bảo tàng Thiên nhiên Việt Nam (Viện Hàn lâm KHCNVN) đã tổ chức buổi báo cáo kết quả tìm kiếm và khai quật sơ bộ bước đầu di chỉ khảo cổ hang động núi lửa Krông Nô (Đắk Nông).

Vào năm 2017, dựa trên những dấu hiệu rất khả quan về tiềm năng di chỉ khảo cổ của khu vực nghiên cứu, Bảo tàng Thiên nhiên Việt Nam đã giao cho TS. La Thế Phúc chủ trì đề tài: “Điều tra tìm kiếm di chỉ khảo cổ trong Công viên địa chất núi lửa Krông Nô, Đắk Nông”.

Đề tài này đã khảo sát tìm kiếm và phát hiện hàng loạt địa điểm chứa di tích khảo cổ tiền sử như: Suối Lồ Ồ (huyện Krông Nô) với các hiện vật gồm: rìu đá, bàn dập, cối đá, phác vật; Thôn 5 khu vực thác Trinh Nữ (huyện Cư Jut) có nhiều hiện vật phản ảnh nhiều giai đoạn tiền sử - sơ sử - lịch sử gồm mảnh gốm từ thô đến mịn, dày 5mm - 10mm, từ không còn men đến có men; rìu đá các loại, mảnh tước, vòng đồng…; Thôn Đắk Sơn (huyện Đắk Mil) có các hiện vật rìu đá, phát vật, mảnh tước… ; Thôn Đức Lộc (huyện Krông Nô) có các hiện vật là rìu đá, phác vật…

Một số hiện vật phát hiện được trong quá trình khai quật di chỉ khảo cổ trong hang động núi lửa ở Tây Nguyên.
Một số hiện vật phát hiện được trong quá trình khai quật di chỉ khảo cổ trong hang động núi lửa ở Tây Nguyên.

Đặc biệt, lần đầu tiên di chỉ khảo cổ tiền sử đã được phát hiện trong các hang động núi lửa thuộc khu rừng đặc dụng cảnh quan Đray Sáp (huyện Krông Nô). Trong các hang động núi lửa bắt gặp phổ biến các di vật là mảnh gốm, công cụ đá, mảnh tước, xương răng động vật, vỏ nhuyễn thể, nước ngọt với số lượng và mật độ tăng dần.

Tiến hành khai quật ngay khu vực cửa hang C6.1 đã phát hiện 2 hố đất đen là di tích của các bếp lửa và rác bếp; 1 cấu trúc đá; 3 di tích mộ táng. Các di vật tìm được là gồm các hiện vật đá như: công cụ lao động (rìu ngắn, công cụ hình bầu dục, công cụ dùi, hòn kê…); nhóm phế liệu gồm mảnh tước, phiến tước, hạch đá và đá nguyên liệu; Đồ gốm tìm do vỡ nhỏ nên chưa xác định định đầy đủ các loại hình nhưng về hoa văn và kỹ thuật chế tác ở các lớp là giống nhau và có một số điểm chung…

Đồ xương đã phát hiện nhiều mũi nhọn xương rải rác cùng các mảnh xương động vật. Các mũi nhọn thường làm từ mảnh xương chi động vật loại nhỏ, hình trụ dài, đầu vuốt nhọn, mài phần đầu hoặc toàn thân. Đây là loại hình công cụ khá độc đáo, hiếm thấy trong các di tích tiền sử trên địa bàn Tây Nguyên. Thành phần xương động vật thu được gồm dơi, hươu, nai, lợn rừng, tê giác… Ngoài ra còn tìm thấy 1 tiêu bản mũi tên đồng, bị phong hoá màu xanh, còn nguyên vẹn.

Vỏ nhuyễn thể tìm thấy cũng rất phong phú như vỏ ốc Tiền là loại hình di vật đầu tiền phát hiện ở Tây Nguyên, minh chứng cho quan hệ với cư dân biển.

Với những kết trên, sơ bộ nhận định, trong hang động núi lửa Krông Nô còn bảo lưu dấu tích, văn hoá, mộ táng và các hoạt động sống của các bộ lạc thời tiền sử. Sớm nhất có thể sơ kỳ Đá mới (cách đây 7.000 đến 10.000 năm), tiếp sau là cư dân trung kỳ Đá mới (cách đây khoảng 6000 - 7000 năm) và cuối cùng con người rời hang vào hậu kỳ Đá mới - sơ kỳ Kim khí (cách đây khoảng 3000 năm).

Những vỏ ốc có niên đại hàng nghìn năm vẫn còn khá nguyên vẹn trong lòng đất.
Những vỏ ốc có niên đại hàng nghìn năm vẫn còn khá nguyên vẹn trong lòng đất.

“Đây là lần đầu tiên giới khoa học Việt Nam phát hiện ra các di tích cư trú của người tiền sử trong hang động núi lửa, bổ sung một loại hình cư trú mới, một kiểu thích ứng mới của cư dân tiền sử ở vùng đất đỏ basatle Tây Nguyên Việt Nam. Đây còn là di sản hỗn hợp được đánh giá là độc đáo duy nhất ở Việt Nam và Đông Nam Á, rất hiếm gặp trong hang động núi lửa trên thế giới. Kết quả này mở ra một hướng nghiên cứu mới cho ngành khảo cổ và nhân chủng học của Việt Nam”, TS. La Thế Phúc, Bảo tàng Thiên nhiên Việt Nam chia sẻ.

PGS.TS Nguyễn Lân Cường - Tổng Thư ký Hội Khảo cổ học Việt Nam cho biết: “Sau khi tìm được di cốt của người tiền sử ở khu vực này, tôi lập tức gửi thông tin sang các nước như: Mỹ, Pháp, Indonesia, Trung Quốc và Nhật Bản trình bày về việc tìm thấy di cốt người trong hang núi lửa thì các nhà khoa học ở các nước đều rất ngạc nhiên, họ không tin vì môi trường trong hang núi lửa không thể có người sinh sống được. Nhưng khi tôi gửi ảnh đã khai quật sang thì họ rất bất ngờ vì đây là trường hợp đầu tiên, chưa từng có. Vì vậy, đây có thể coi là bước ngoặt của ngành cổ nhân học của Việt Nam”

PGS.TS Nguyễn Lân Cường cũng đề nghị di chỉ khảo cổ hang động núi lửa ở đây là di sản độc đáo duy nhất ở Việt Nam và Đông Nam Á, cần có những hành lang pháp lý bảo vệ, bảo tồn và phát huy di sản, trước mắt cần lập hồ sơ xếp hạng cấp tỉnh, tiến tới cấp quốc gia/quốc gia đặc biệt.

Cũng theo PGS Lân Cường những kết quả khai quật ở đây mới chỉ là bước đầu, cần tiếp tục mở rộng diện tích khai quật, phân tích ADN, giám định thành phần chủng tộc người, làm trõ chủ nhân của nền văn hóa cổ nơi đây; đồng thời phân tích niên đại tuyệt đối, bảo tử phấn hoa, cổ tử cảm… phác dựng quá khứ xa xưa của cư dân tiền sử đất Đắk Nông.

PGS.TS Nguyễn Lân Cường phát biểu tại buổi báo cáo kết quả khai quật di chỉ khảo cổ hang động núi lửa ở Krông Nô - Đắk Nông.
PGS.TS Nguyễn Lân Cường phát biểu tại buổi báo cáo kết quả khai quật di chỉ khảo cổ hang động núi lửa ở Krông Nô - Đắk Nông.

Hiện vật khai quật được cần được bảo quản cẩn mật trong điều kiện tối ưu để sử dụng lâu dài; cần được chế tác nhiều phiên bản (đối với hiện vật quý hiếm, độc bản) để phục vụ công tác tuyên truyền, giáo dục công tác tuyên truyền, giáo dục và trưng bày bảo tàng ngoài trời, bảo tồn tại chỗ, khai thác phát triển.

Cần nghiên cứu chi tiết để phục dựng, tái hiện môi trường sinh cảnh của người Tiền sử trong hang động, phục vụ công tác bảo tồn và trưng bày tại chỗ để khai thác du lịch, phát triển bền vững kinh tễ xã hội.

“Cần đẩy mạnh công tác tuyên truyền về bảo vệ bảo tồn, quản lý và khai thác các giá trị di sản (đặc biệt là di chỉ khảo cổ) trong hang động núi lửa ở Công viên địa chất núi lửa Krông Nô - Đắk Nông nói chung” PGS Lân Cường nhấn mạnh.

Hà Tùng Long

MỚI NHẤT
10 thí sinh xuất sắc lọt vào vòng chung kết Giọng hát hay Hà Nội
10 thí sinh xuất sắc lọt vào vòng chung kết Giọng hát hay Hà Nội

(Dân trí) - Ban tổ chức cuộc thi Giọng hát hay Hà Nội 2018 vừa công bố 10 thí sinh lọt vào chung kết xếp hạng, đây là những thí sinh có điểm cao nhất trong top 70 thí sinh dự thi vòng bán kết.

Thứ bảy, 22/09/2018 - 06:00

“Người Sói” hé lộ cuộc sống gia đình gắn bó 22 năm bên vợ
“Người Sói” hé lộ cuộc sống gia đình gắn bó 22 năm bên vợ

(Dân trí) - Tài tử Hollywood - Hugh Jackman (49 tuổi) - đã vừa tiết lộ bí quyết giữ gìn hạnh phúc với người vợ gắn bó suốt 22 năm - bà Deborra-lee Furness (62 tuổi).

Thứ sáu, 21/09/2018 - 01:44

Clip Hoàng tử Anh nhẹ nhàng vuốt tóc giúp vợ gây chú ý
Clip Hoàng tử Anh nhẹ nhàng vuốt tóc giúp vợ gây chú ý

(Dân trí) - Một cơn gió làm những lọn tóc của công nương Meghan bay lên, khi cô còn chưa kịp vuốt lại tóc thì người chồng - Hoàng tử Harry - đã nhanh tay vuốt gọn giúp vợ.

Thứ sáu, 21/09/2018 - 01:42

Nghệ sĩ “mừng mừng tủi tủi” khi hội ngộ trong ngày Giỗ Tổ nghề sân khấu
Nghệ sĩ “mừng mừng tủi tủi” khi hội ngộ trong ngày Giỗ Tổ nghề sân khấu

(Dân trí) - Nhiều nghệ sĩ lão thành đã không kìm được nước mắt khi được gặp lại các đồng nghiệp trong ngày Giỗ Tổ nghề sân khấu diễn ra sáng 21/9.

Thứ sáu, 21/09/2018 - 11:00

Nhạc giao hưởng - Sự giao thoa của "hương sắc âm nhạc" không gì sánh bằng
Nhạc giao hưởng - Sự giao thoa của "hương sắc âm nhạc" không gì sánh bằng

(Dân trí) - Hiếm có dòng nhạc nào lại chất chứa từ trong nội tại những nét chấm phá đa dạng và phong phú như nhạc giao hưởng. Và cũng hiếm có sự kiện âm nhạc giao hưởng đỉnh cao nào được tổ chức ngoài trời tại Việt Nam như “Vietnam Airlines Classic - Hanoi Concert 2018”.

Thứ sáu, 21/09/2018 - 06:18

Túi xách cũ suýt bị vứt bỏ hóa ra được dệt bằng... vàng
Túi xách cũ suýt bị vứt bỏ hóa ra được dệt bằng... vàng

(Dân trí) - Một người phụ nữ suýt nữa đã vứt đi một chiếc túi xách cũ tìm thấy trong gara, bà bất ngờ được biết rằng chiếc túi mỏng nhẹ nhưng có giá trị tương đương 117 triệu đồng bởi kỳ thực nó được làm bằng... vàng.

Thứ sáu, 21/09/2018 - 06:16

Clip “Kung Fu thưởng trà” như trích đoạn trong phim võ thuật
Clip “Kung Fu thưởng trà” như trích đoạn trong phim võ thuật

(Dân trí) - Đoạn clip “Kung Fu thưởng trà” thực hiện theo phong cách “trick shot” mới đây đã gây sốt trên mạng xã hội.

Thứ sáu, 21/09/2018 - 06:15

Nhìn lại hành trình ngoạn mục giành 1 triệu USD của “thần bài” Shin Lim
Nhìn lại hành trình ngoạn mục giành 1 triệu USD của “thần bài” Shin Lim

(Dân trí) - Ảo thuật gia với những lá bài - Shin Lim - đã giành chiến thắng cao nhất tại cuộc thi Tìm kiếm Tài năng Mỹ “America's Got Talent”.

Thứ năm, 20/09/2018 - 11:41

Diễn viên Thu Quỳnh: “Tôi đã hoảng loạn khi nhận được những lời doạ dẫm”
Diễn viên Thu Quỳnh: “Tôi đã hoảng loạn khi nhận được những lời doạ dẫm”

(Dân trí) - “Tôi nhận được một số lời doạ dẫm của một số thành phần “anh chị” trong giới “số má”. Lúc đầu, đọc những lời doạ dẫm đó tôi cũng hoảng loạn lắm”, Thu Quỳnh tâm sự.

Thứ năm, 20/09/2018 - 10:17

Công chiếu 3 phim đặc sắc trong Tuần phim Italia tại Việt Nam
Công chiếu 3 phim đặc sắc trong Tuần phim Italia tại Việt Nam

(Dân trí) - Nhân dịp kỷ niệm 45 năm thiết lập quan hệ ngoại giao Việt Nam – Italia, Tuần lễ phim Italia lần đầu tiên tổ chức tại Việt Nam từ ngày 20-23/9 tại Hà Nội.

Thứ năm, 20/09/2018 - 10:00

“Thần bài” kỳ vọng giành 1 triệu USD với màn “thả tim” thần sầu
“Thần bài” kỳ vọng giành 1 triệu USD với màn “thả tim” thần sầu

(Dân trí) - Giám khảo Simon Cowell nói thẳng rằng ông không thích ảo thuật nhưng phải “ngả mũ” trước tiết mục này, ông gọi đây là tiết mục đáng kinh ngạc, chưa từng được thấy trong đời.

Thứ năm, 20/09/2018 - 06:56

Sửng sốt xem cô gái 14 tuổi biểu diễn “ngầu không tưởng”
Sửng sốt xem cô gái 14 tuổi biểu diễn “ngầu không tưởng”

(Dân trí) - Cô gái sở hữu phong cách biểu diễn bùng cháy pha chất lập dị - Courtney Hadwin - đã trở thành hiện tượng thời gian gần đây.

Thứ năm, 20/09/2018 - 06:54

ĐÁNG QUAN TÂM
Bế mạc Liên hoan sân khấu cải lương 2018: “Thiếu vắng kịch bản lớn...”
Bế mạc Liên hoan sân khấu cải lương 2018: “Thiếu vắng kịch bản lớn...”

(Dân trí) - “Liên hoan lần này chưa có nhiều kịch bản mới sáng tác, vẫn phải dựa vào số kịch bản đã có từ khá lâu, được chuyển thể. Số lượng các vở diễn phục dựng lại chiếm số lượng không nhỏ. Thiếu vắng những kịch bản lớn, xứng tầm với tư tưởng và thời đại hôm nay”, NSƯT Lê Chức - Phó Chủ tịch Hội Nghệ sĩ Sân khấu Việt Nam - Chủ tịch Hội đồng Nghệ thuật đã thẳng thắn đưa ra nhận định.

Thứ năm, 20/09/2018 - 06:08

Bạc Liêu kỷ niệm 99 năm ra đời bản Dạ cổ hoài lang
Bạc Liêu kỷ niệm 99 năm ra đời bản Dạ cổ hoài lang

(Dân trí) - Tỉnh Bạc Liêu sẽ tổ chức kỷ niệm 99 năm ngày ra đời bản "Dạ cổ hoài lang", tiền thân của bản vọng cổ ngày nay.

Thứ năm, 20/09/2018 - 06:00

Dàn nhạc Giao hưởng London sẽ biểu diễn tại phố đi bộ Hồ Gươm
Dàn nhạc Giao hưởng London sẽ biểu diễn tại phố đi bộ Hồ Gươm

(Dân trí) - Dàn nhạc Giao hưởng London (London Symphony Orchestra) sẽ trình diễn đêm duy nhất tại quảng trường Tượng đài Lý Thái Tổ.

Thứ năm, 20/09/2018 - 05:00

Lễ hội âm nhạc có 7 người chết chưa trả tiền tác quyền vẫn được cấp phép?
Lễ hội âm nhạc có 7 người chết chưa trả tiền tác quyền vẫn được cấp phép?

(Dân trí) - Trước thông tin, lễ hội âm nhạc điện tử có 7 người chết chưa trả tiền tác quyền nhưng vẫn được Sở Văn hóa, Thể thao Hà Nội cấp phép, lãnh đạo Sở đã lên tiếng. Đồng thời, phía Sở cũng tạm dừng cấp phép các lễ hội âm nhạc điện tử tương tự trong thời gian tới.

Thứ tư, 19/09/2018 - 06:15

NSND Trà Giang khóc tiễn đưa NSND Đoàn Dũng
NSND Trà Giang khóc tiễn đưa NSND Đoàn Dũng

(Dân trí) - NSND Trà Giang bật khóc vì xúc động khi tiễn đưa NSND Đoàn Dũng về nơi an nghỉ sau cùng. Bà và ông từng là bạn diễn trong bộ phim “Thủ lĩnh áo nâu”, khi đó bà đóng vai vợ của cụ Đề Thám (NSND Đoàn Dũng thủ vai).

Thứ tư, 19/09/2018 - 11:30

Tuấn Hưng: “Trong cuộc sống tôi đã nếm chịu rất nhiều đòn đau”
Tuấn Hưng: “Trong cuộc sống tôi đã nếm chịu rất nhiều đòn đau”

(Dân trí) - "Tôi hoang dại, ngông cuồng nên luôn bất ngờ với những “vết thù” đến với mình và cả những... ngọt ngào. Những gì mọi người biết từ phát ngôn, hình ảnh chỉ trên báo chí cũng chỉ là một phần con người tôi”, ca sĩ Tuấn Hưng bộc bạch.

Thứ tư, 19/09/2018 - 11:26

Tranh cãi quanh show thực tế thi xem… ai nhận được nhiều “like” nhất
Tranh cãi quanh show thực tế thi xem… ai nhận được nhiều “like” nhất

(Dân trí) - Tiêu chí duy nhất để phân định thắng thua trong chương trình truyền hình thực tế này là số lượng “like” mà một thí sinh giành được. Các nhà tâm lý học đã lên tiếng chỉ trích về những hệ lụy có thể gây ra từ dạng chương trình kiểu này.

Thứ tư, 19/09/2018 - 06:14

Lời cầu hôn trong lễ trao giải truyền hình trở thành khoảnh khắc đẹp đẽ nhất
Lời cầu hôn trong lễ trao giải truyền hình trở thành khoảnh khắc đẹp đẽ nhất

(Dân trí) - Khoảnh khắc đẹp đã khiến những người theo dõi chương trình qua sóng truyền hình cũng rất phấn khích, nhiều người đã chia sẻ trên mạng xã hội rằng lời cầu hôn bất ngờ này chính là chi tiết đẹp nhất của lễ trao giải.

Thứ tư, 19/09/2018 - 06:13

Thí sinh Giọng hát hay Hà Nội luôn muốn khám phá và vượt qua thử thách
Thí sinh Giọng hát hay Hà Nội luôn muốn khám phá và vượt qua thử thách

(Dân trí) - “Việc các thí sinh lựa chọn những ca khúc mới cho thấy họ luôn muốn khám phá và vượt qua thử thách. Đây là những điểm sáng cần được ủng hộ…”, đó là lời nhận xét của nhạc sỹ Trương Ngọc Ninh tại vòng bán kết cuộc thi Giọng hát hay Hà Nội.

Thứ tư, 19/09/2018 - 05:00

“Chỉ một thời gian nữa, vẻ đẹp của Tân Hoa hậu sẽ càng mặn mà”
“Chỉ một thời gian nữa, vẻ đẹp của Tân Hoa hậu sẽ càng mặn mà”

(Dân trí) - “Tôi biết, mọi người khá thất vọng về ứng xử của Trần Tiểu Vy nhưng tôi tin là em ấy sẽ khắc phục được tốt những điểm yếu của mình”, Á hậu Thái Như Ngọc chia sẻ.

Thứ ba, 18/09/2018 - 07:23

Nghệ sĩ nghẹn ngào tiễn biệt đạo diễn Phạm Đông Hồng
Nghệ sĩ nghẹn ngào tiễn biệt đạo diễn Phạm Đông Hồng

(Dân trí) - Tang lễ đạo diễn Phạm Đông Hồng - “Ông trùm hài tết” đã diễn ra tại Nhà tang lễ bộ Quốc Phòng - Hà Nội vào chiều nay 18/9/2018. Nhiều nghệ sĩ đã không kìm được nước mắt trước phút giây tiễn biệt đạo diễn tài hoa Phạm Đông Hồng về cõi vĩnh hằng.

Thứ ba, 18/09/2018 - 06:30

Diva Hồng Nhung: “Không ai có thể thoát được nỗi buồn khi hôn nhân đổ vỡ”
Diva Hồng Nhung: “Không ai có thể thoát được nỗi buồn khi hôn nhân đổ vỡ”

(Dân trí) - Nữ ca sĩ cho biết không ai có thể thoát được nỗi buồn khi hôn nhân đổ vỡ. Tuy nhiên chị luôn hướng đến sự lạc quan, vui vẻ vì hai con cũng như cho bản thân...

Thứ ba, 18/09/2018 - 02:09